6

Həmin təsadüfi görüşdən sonra Qliyer Aleksandra Nikolayevna ilə birlikdə kirayənişin qaldığımız evə gəldilər. Onlar üçün oxuduğum “Küçələrə su səpmişəm”, “Mən bir güldüm”, “Küsmüşəm səndən” xalq mahnılarını mənim ifamda çox bəyəndilər. Ondan sonra yaradıcılıq əlaqələrimiz daha da möhkəmləndi. Məsləhət gördü ki, Azərbaycan xalq mahnıları repertuarı ilə konservatoriyada çıxış edim. Bəstəkarın təkidi ilə 1918-ci ilin yanvarında Azərbaycan xalq mahnılarından ibarət maraqlı proqramla konservatoriyanın səhnəsində çıxış etdim. Düzdür, Kiyev Konservatoriyasını 1920-ci ildə qurtarıb Bakıya gələndə mənim yeni oxumağımı pisləyənlər də oldu, lakin bu mənim yaradıcılıq əzmimi qırmadı. Çünki yeniliyin maneələrlə rastlaşacağı mənə məlum idi.

Kiyev Konservatoriyasını qurtarıb Bakıya gələndə ilk dəfə Üzeyir bəyin “Arşın mal alan” operettasında Gülçöhrə rolunda çıxış etdim. Az müddət ərzində repertuarım zənginləşdi. Klassik Avropa, eləcə də Azərbaycan operalarında çıxış etməyə başladım. “Traviata”da Violettanın, “Riqoletto”da Cildanın, “Sevilya bərbəri”ndə Rozinanın, “Şahsənəm”də Şahsə- nəmin, “Şah İsmayıl”da Gülzarın, “Nərgiz”də Nərgizin, “Lakme”də Lakmenin partiyalarını ifa etdim. Bütün bunlar mənim üçün yeni məktəb, məhək daşı oldu.

5

“Həmin hadisə 1912-ci ildə olub. Onda mən konservatoriyanın ikinci kursuna yenicə keçmişdim. Direktor deyəndə ki, təhsili üçün pulu keçirmədiyinə görə senyorita Şövkət Məmmədova konservatoriyadan xaric edilir, hönkürtü ilə ağladım. Müəllimim Emma Dotti Ambrozi də mənə qoşuldu. Düzdür, Ambrozi mənim Milan Konservatoriyasından xaric edilməyimə heyifsilənirdi, lakin bununla belə mənə kömək etməyə imkanı yox idi. Məvacibi ailəsinə zorla çatırdı. Mənə yolpulu düzəltmək istəsə də, bacarmadı. Bu işdə mənə yaxından kömək edən mənimlə birlikdə konservatoriyada təhsil alan gürcü qızı Yelena Tarxanmuravi oldu. O, Tiflisə gəlib oradan mənə yolxərciliyi göndərdi. Elə həmin pulla da birtəhər Bakıya qayıtdım”.

Niyazi:
“Yəqin ki, indiki nəslin nümayəndələri Şövkət xanım Məmmədovanın gözəl ifaçılığı ilə yaxşı tanış deyillər. Amma mən böyük istedad sahibi olan bu müğənninin yaradıcılığını həmişə sevib izləmişəm. O, orijinal müğənni, əla vokalistdir. Şövkət xanım vokal sənətinin Avropa üsullarını Azərbaycan milli oxuma xüsusiyyətləri ilə məharətlə birləşdirməyə nail olan sənətkarlardandır”.
Rəşid Behbudov:
“Şövkət xanımı mən Azərbaycan opera teatrı səhnəsinə gələn ilk qadın müğənni kimi tanıyıram. Onun həyatı keşməkeşli olmuşdur. İtaliya və Kiyevdə mükəmməl musiqi təhsili almış bu müğənni ilk gündən Azərbaycan musiqisinin ağırlığını çiynində daşımışdır. Onun gözəl ifaçılıq manerası oxuyanlarımız üçün örnək olmuşdur…”
Möhbəddin Səməd, “Yaddaşımızın yaşıdları” kitabından.