AZƏRBAYCAN QORUQLARI

2. Mətnləri oxuyun, vahid bir mətn şəklində sistemləşdirin. Yeri gəldikcə “Qanun” un maddələrindən istifadə edin.

1. Bəsitçay Dövlət Təbiət Qoruğu

Zəngilandadır. O, 0,1 min hektar ərazidə nadir çinarlığı qorumaq məqsədilə yaradılmışdır. Kiçik Qafqazın cənub-şərq hissəsinin Bəsitçay ətrafı boyunca yerləşmişdir. Qoruğun ərazisi, əsas etibarilə, Bəsitçayın çay yatağı boyunca 15 km uzunluğunda olan ərazini əhatə edir.

Qoruq ərazisi adi arid meşələri ilə həmsərhəddir. Bəsitçayın sağ sahil yamacları üçün Gürcüstan palıdı və Qafqaz vələsi, çoxmeyvəli ardıc kolları, kütyarpaqlı iydə və s. ağaclar səciyyəvidir. Orta yaşı 170 ildən artıq olan çinar ağacları qoruq ərazisinin 93%-ni təşkil edir.

Bu çinarlıq dünyanın ən böyük çinarlıq massividir. Hal-hazırda qoruğun ərazisi Ermənistan təcavüzkarları tərəfindən işğal olunmuşdur. Təbiətin nadir nümunələri olan çinar meşələri məhv olmaq təhlükəsi qarşısındadır.

2. Qızılağac Dövlət Təbiət Qoruğu

1929-cu ildə Lənkəran rayonu ərazisində yaradılmışdır. Sahəsi 88360 hektardır. Qızılağac və Kiçik Qızılağac körfəzləri və onların sahil zolaqlarını əhatə edir. Təqribən, 50%-i su akvatoriyasıdır. Su quşlarının qışladığı əsas yerlərdəndir. Sahil zonasında göl və bataqlıqlar var. 22 dəstədən və 248 növdən ibarət su, bataqlıq və çöl quşları mühafizə olunur. Qışda körfəzlərin dayaz hissələrində və şirin su hövzələrində qaz, ördək, qu quşu, qutan, qızılqaz, qarabatdaq, qaşqaldaq, Misir vağı, dovdaq, bəzgək, sultan toyuğu, turac və s. quşlar yuvalayır. 30 balıq növü vardır.

Qızılağac Dövlət Təbiət Qoruğu 1976-cı ildə beynəlxalq əhəmiyyətli qoruqlar siyahısına daxil edilmişdir. Ərazisi və ətrafı su, bataqlıq və yarımsəhra bitkilər ilə zəngindir.

3. Mətnlərdə altından xətt çəkilmiş sözlərin böyük hərflə yazılmasının səbəbini deyin.
4. Mətnlərdə statistik göstəricilər nə üçün sözlə deyil, rəqəmlə verilmişdir?
5. 1-ci mətndə tünd şriftlə verilmiş cümlədə elə dəyişiklik edin ki, çinarlıq sözü bir dəfə işlənsin.