Qorxdu ki, dostları qıran bu cəllad
Günlərin birində olsun ona yad.
İtlərdən qorxaraq min həyəcanla
O gedib dostlaşdı it saxlayanla.
İtlərin yanına gəlcək hər kərə,
Bir qoyun atardı vəhşi itlərə.
Bu yolda bəsləndi, saxlandı itlər,
O gəncdə qalmadı qorxudan əsər.
O açıq əllini görən hər köpək
Ona qul olmuşdu, boyun bükərək.
Bir gün acıqlandı şah o cavana,
Üzünü, gözünü turşutdu ona.
Cəllada əmr etdi haman zülümkar:
“Bu gənci bu saat itlərə apar!”
...Gəncin əl-qolunu bağlayıb haman,
İtlərə atdılar onu kənardan.
O dəmirpəncəli, o pələng itlər
Əvvəlcə cavana hücum etdilər.
Ancaq tanıyınca baxıb durdular,
Quyruq bulayaraq boyun burdular.
Hamsı yerə yatdı üzləri üstə,
Yatdılar baş qoyub dizləri üstə.
Bir gün gəlib keçdi bunun üstündən,
Üzünü göstərdi ağ səhər yenə,
Boyandı üfüqlər qızıl rənginə.
Şah peşiman oldu öz tutduğundan,
Yaxın nədimlərə söylədi bu an:
Dünən o günahsız ahucuğu mən
Səhv edib itlərə verdim əlimdən.
Bir baxın, görün ki, o quduz itlər
Gəncin vücudundan qoydumu əsər?”
İtləri saxlayan gəldi çaparaq,
Sizcə, itlərə baxan qayıdıb şaha nə deyəcəkdir?
Dedi ki:
Əlifbadakı hərflərin sıralanmasına əsasən itəbaxanın şaha deyəcəyi sözü müəyyənləşdirin.
21 7, 15, 5, 1, 11, 1, 29, 32, 18, 29
3, 1, 20, 1, 30, 1, 24 14, 27,
18, 7, 24.
21, 20, 28, 20 27, 29, 16, 29, 20, 7
5, 7 30, 6, 24, 19, 7, 19, 14, 26
32, 7, 24, 7, 24
Şah əmr eylədi ki: “Dayanmaq olmaz,
O əldən getmişi tez edin xilas”.
İtlərin yanından yol məmurları
Gənci gətirdilər saraya sarı.
Şah heyran qaldı ki, o igid cavan
Necə can qorumuş o quduzlardan.
Ağlaya-ağlaya göz yaşı tökdü,
Ondan üzr istəyib, diz üstə çökdü.
Dedi ki: “Aç, söylə sən, ey qəhrəman,
Necə can qurtardın o quduzlardan?”
Gənc dedi: “Əvvəlcə çəkinib səndən,
Tikələr atmışdım o itlərə mən.
Etdiyim yaxşılıq getmədi hədər,
İtlər öz ağzını möhürlədilər.
...Yaxşı ki, dost yeyən deyilmiş itlər.
Dostluğu səndə yox, itdə gördüm mən,
İt bilən hörməti ayaqladın sən.
İt sənə dost olar, bir sümük atsan,
Namərd qədir bilməz, olsan da qurban”.
Nizami Gəncəvi, “Leyli və Məcnun” poemasından