İki sadə mülahizəni “və ya” sözü ilə birləşdirməklə də mürəkkəb mülahizə qurmaq olar. Yuxarıdakı nümunəyə qayıdaq. Həmin mülahizələrdə “və” sözünü “və ya” ilə əvəz edək

1. Qutuda qırmızı və ya göy kürəciklər var. DOĞRU

2. Qutuda qırmızı və ya sarı kürəciklər var. DOĞRU

3. Qutuda yaşıl və ya göy kürəciklər var. DOĞRU

4. Qutuda yaşıl və ya sarı kürəciklər var. YALAN

“Və ya” sözü üçün müvafiq cədvəl aşağıdakı kimi olacaq.

Mülahizə 1 | Mülahizə 2 | Mülahizə 1 və ya Mülahizə 2
Doğru | Doğru | Doğru
Doğru | Yalan | Doğru
Yalan | Doğru | Doğru
Yalan | Yalan | Yalan

Beləliklə, “və ya” sözü ilə düzəlmiş mürəkkəb mülahizə o zaman doğru olur ki, onu təşkil edən iki mülahizədən, heç olmasa, biri doğrudur. “Və ya” sözü ilə birləşmiş sadə mülahizələrdən hər ikisi yalan olduqda isə bütövlükdə mülahizə də yalan olur.
FİKİRLƏŞ

Orxan bilirdi ki, babası və nənəsi yaşadığı evdə kimsə olmayanda işıq sönmüş olur. Şəkildəki hər iki vəziyyətə uyğun “və”, “və ya” sözlərindən istifadə edərək doğru və yalan mülahizələr qur.