açar sözlər

- Məntiqi mülahizə
- Doğru mülahizə
- Yalan mülahizə
- Mürəkkəb mülahizə
- “Və”, “və ya” sözləri

Mürəkkəb mülahizə

İki, yaxud daha artıq fikirdən ibarət mülahizə mürəkkəb mülahizə adlanır.

Şəklə baxıb aşağıdakı mürəkkəb
mülahizələri söyləmək olar.

1. Qutuda qırmızı və göy kürəciklər var. DOĞRU

2. Qutuda qırmızı və sarı kürəciklər var. YALAN

3. Qutuda yaşıl və göy kürəciklər var. YALAN

4. Qutuda yaşıl və sarı kürəciklər var. YALAN

Bu mürəkkəb mülahizələr iki sadə mülahizədən ibarətdir. Birinci mülahizədə hər iki mülahizə (“Qutuda qırmızı kürəciklər var”, “Qutuda göy kürəciklər var”) doğrudur.

İkinci mülahizənin birinci hissəsi (“Qutuda qırmızı kürəciklər var”) doğru, ikinci hissəsi isə (“Qutuda sarı kürəciklər var”) yalandır.

FİKİRLƏŞ
Üçüncü və dördüncü mürəkkəb mülahizələri eyni qayda ilə təhlil et.

Beləliklə, “və” sözü ilə düzəlmiş mürəkkəb mülahizə o zaman doğru olur ki, onu təşkil edən hər iki mülahizə doğru olsun. “Və” sözü ilə birləşmiş sadə mülahizələrdən, heç olmasa, biri yalandırsa, onda bütövlükdə mülahizə özü də yalan olur.

Bu deyilənləri cədvəl şəklində belə göstərmək olar.

Mülahizə 1 | Mülahizə 2 | Mülahizə 1 VƏ Mülahizə 2
Doğru | Doğru | Doğru
Doğru | Yalan | Yalan
Yalan | Doğru | Yalan
Yalan | Yalan | Yalan