Dünya xalqlarının musiqisi arasında
Keçilməz sərhədlər yoxdur
24

PYOTR İLİÇ ÇAYKOVSKİ VƏ
DÜNYA XALQLARININ MUSİQİSİ

Pyotr Çaykovski

Dahi rus bəstəkarı Pyotr İliç Çaykovski bir sıra opera və baletlərin, simfoniyaların, müxtəlif janrlı simfonik əsərlərin, çoxlu sayda romans və mahnıların, fortepiano əsərlərinin (o cümlədən uşaqlar üçün) müəllifidir. Bu əsərlərində bəstəkar rus təbiətini, əhvali-ruhiyyəsini, həyatını təsvir edir. Pyotr Çaykovski digər xalqların mahnı və rəqslərinə də müraciət edir. Onun IV simfoniyasında «Çöldə ağcaqayın ağacı» adlı rus xalq mahnısının motivləri var. Bəstəkar həm də üç baletin - «Qu gölü», «Yatmış gözəl» və«Şelkunçik» («Qozsındıran») əsərlərinin müəllifidir.

«Şelkunçik» baleti alman şairi və yazıçısı Ernest Hofmanın eyniadlı nağılı əsasında yazılmışdır. Sonradan bu mövzu Sankt-Peterburq baletmeysteri Marius Petipa tərəfindən balet librettosu kimi işlənmişdir.

Pyotr Çaykovski bu əsərdə rus musiqisi ilə yanaşı, ispan, ərəb, Çin xalq mahnı və rəqslərinin intonasiyalarından məharətlə istifadə etmişdir.

Musiqi dinləyək

«ŞELKUNÇİK» BALETİNDƏN «İSPAN RƏQSİ»

İspan rəqsi
Çin rəqsi

«Şelkunçik» baletindəki «İspan rəqsi» ispan xalqına məxsus olan keyfiyyətləri musiqi dili vasitəsilə çox gözəl çatdırır. Bu rəqsin əsas melodiyası Avropa mis musiqi aləti olan trubada səslənir.

Bəstəkar baletdə «Çin rəqsi», rus rəqsi «Trepak» və «Ərəb rəqsi» kimi nümunələr də yaratmışdır.