Bəstəkar, İfaçı, dinləyici
29

BƏSTƏKAR VƏ OPERETTA

Üzeyir Hacıbəyli

Operetta (musiqili komediya) - komediya məzmunlu, vokal-rəqs səhnələri ilə zəngin musiqili səhnə əsəridir. Simfonik orkestrin müşayiəti ilə ifa edilir. Operettanın musiqisindən əvvəl librettosu yazılır. Libretto operetta üçün yazılan ədəbi mətndir.

Azərbaycanda XX əsrin əvvəllərində ilk operettaların müəllifi dahi Üzeyir Hacıbəyli olmuşdur. Bunlar «Ər və arvad», «O olmasın, bu olsun»və «Arşın mal alan» operettalarıdır. Hər üçoperettanın libretto müəllifi bəstəkar özüdür.

1945-ci ildə «Arşın mal alan» operettası əsasında Cəfər Cabbarlı adına Azərbaycan kinostudiyasında bədii film çəkilib. Üzeyir Hacıbəylinin operettaları mahnı, rəqs və duetlərlə yanaşı, ariyalarla da zəngindir. Ariya - solo vokal nümunəsidir. Ariyada, adətən, qəhrəmanın xarakterinin başlıca cəhətləriaçılır.

Musiqi dinləyək

«ARŞIN MAL ALAN» OPERETTASINDAN «MÜQƏDDİMƏ»

Müqəddimə - operettada birinci səslənən musiqidir. Onu uvertüra da adlandırırlar. Adətən, müqəddimədə əsərin məzmunu, xarakteri qısa şəkildə öz musiqili əksini tapır.

«Arşın mal alan» operettasının «Müqəddi- mə»si iki hissədən ibarətdir. Şən rəqs xarakterli birinci hissə 6/8xanə ölçüsündə, cəld tempdə səslənir. İkinci hissə isə 3/4 xanə ölçüsündədir.

Operettada simfonik orkestr, xor, solistlər və rəqs qrupu kollektivləri iştirakedir.