Dünya xalqlarının musiqisi arasında
Keçilməz sərhədlər yoxdur
17

İOHANN SEBASTYAN BAX VƏ
AZƏRBAYCAN MUĞAMI «BAYATI-ŞİRAZ»

Musiqi üçlüyü
İohann Sebastyan Bax

Dahi alman bəstəkarı İohann Sebastyan orqan musiqi aləti üçün «Re minor Tokkata və Fuqa» əsərində klassik Azərbaycan muğamı «Bayatı-Şiraz»ın intonasiyalarından məharətlə istifadə etmişdir.

Tokkata - italyan sözü olub «toxunmaq», «əl dəymək» deməkdir. Fuqa - latın sözü olub «yüyürmək» deməkdir. Fuqa ciddi qanunlara əsaslanan çoxsəsli musiqi janrıdır. Həm tokkata, həm də fuqa janrı musiqiçidən böyük ifa məharəti tələb edir.

Bəs İohann Sebastyan Bax bizim «Bayatı-Şiraz» muğamını harada eşitmişdi? Belə güman edilir ki, indi olduğu kimi, o vaxtlar da müxtəlif ölkələr arasında ticarət əlaqələri olub. Ola bilsin ki, İohann Sebastyan Bax Almaniyaya gedən tacirlərdən birinin ifasında «Bayatı-Şiraz» muğamını eşitmişdir.

Musiqi dinləyək

«BAYATI-ŞİRAZ» MUĞAMININ «BƏRDAŞT» ŞÖBƏSİ və
İOHANN SEBASTYAN BAXIN RE-MİNOR
«TOKKATA VƏ FUQA »sından BİR PARÇA

«Bərdaşt» muğamın əvvəlində səslənən instrumental müqəddimədir. Bərdaşt ifa ediləcək muğamın əhvali-ruhiyyəsini əv vəlcədən dinləyicilərə çatdırır. «Bayatı-Şiraz» muğamının «Bərdaşt » şöbəsinin melodiyası, əsasən, onaltılıq, səkkizlik, çərək və yarım notlardan ibarətdir.

Orqan musiqi aləti