...Yuyunaraq boynuna kəfən saldı o qoca
Getdi şahın yanına, əhli-haldı o qoca.
Şah görəndə kəfəni, bildi nədir bu halət,
Qəzəbindən utanıb özü çəkdi xəcalət.
Dedi: “Qoca, qaramca sən o ki var demisən.
Mənə zalım demisən, mənə qəddar demisən”.
Qoca dedi: “Adına mən yoxsa şər demişəm?
Dediklərin nədir ki? Ondan betər demişəm.
Mən deyirəm eybini, şər işini özünə.
Göstərirəm güzgütək hər işini özünə,
Hər eybini göstərər, alsan ələ güzgünü.
Şah gördü ki, düz deyir, bildi nədir haqızlıq,
Qoca tamam haqlıdır, özündədir haqsızlıq.
Öz düzlüyü kimsəni verməz bada dünyada,
Düz sözüylə kimsəyə yetməz qada dünyada.
Doğruluqla köməkdir hər bir ərə yaradan
Doğru ol ki, yetirsin hər zəfərə yaradan.
Əzəl gündən qiymətli bir incidir doğru söz,
Acısıyla könüllər sevincidir doğru söz.
Doğru sözə bağlıdır öz qüdrətin həmişə,
Qoy qüdrətdən güc alsın söz qüdrətin həmişə.

(Nizami Gəncəvinin “Sirlər xəzinəsi” poemasından, ixtisarla)

✓ Hər iki mətni məzmun və ideya baxımından müqayisə edin.
✓ Mətnlərdə xalqımıza məxsus hansı mənəvi dəyərlər təbliğ olunur? Sizcə, bu mənəvi, yoxsa bəşəri dəyər hesab olunur?
✓ Mənəvi və bəşəri dəyərlər dedikdə nə nəzərdə tutulur?

5. Döyüş, qənimət, kömək etmək sözlərini qarşılığı ilə əvəz edin.
6. Mətndə məcazi mənalı sözləri müəyyənləşdirin.
7. Əl sözünü yönlük, təsirlik, yerlik, çıxışlıq hallarda işlətməklə frazeoloji birləşmələr yaradın. Nümunədən istifadə etməklə (səh. 66) cümlələr qurun, birləşmələrin həqiqi və ya məcazi mənada olduğunu əsaslandırın.