Nümunə:

əldən düşmək

Bağda çox işlədiyi üçün tamamilə əldən düşmüşdü. (məcazi məna)

Top əlindən düşdü. (həqiqi məna)

8. Hər iki mətndə göy rəngdə verilmiş cümlələrdə mübtəda və xəbəri müəyyənləşdirin, onların işlənmə yerinə diqqət yetirin. Səbəbini izah etməyə çalışın.

9. Cümlələrdəki mübtəda və xəbərləri tapın. Sonra bir-biri ilə əlaqələnən sözləri və onların nə bildirdiyini müəyyənləşdirin. Hansı söz və ifadələr xəbərə aid olub obyekt anlayışı bildirir?

   1. Həqiqətən, Allah ona kömək etdi və Sultan Mahmud böyük qələbə qazanaraq çox dəyərli qənimətlərə sahib oldu. Həmin qənimətləri yoxsullara payladı. 2. Kiçik nöqsanlar böyük səhvlərə aparır (Seneka). 3. Elm insanı şübhədən, yaxşılıq əziyyətdən, qərarlı olmaq qorxudan qurtarır (Konfutsi).

   Nümunə:

10. Ümummilli lider Heydər Əliyevə məxsus aforizmlərdə obyekt bildirən sözləri seçin, fikrinizi əsaslandırın.

    1. Mənim həyatımın məqsədi Azərbaycandır, Azərbaycan xalqıdır, Azərbaycan Respublikasıdır, Azərbaycan vətəndaşıdır. Əgər mən buna nail ola bilsəm, ən xoşbəxt adam kimi həyatımı başa çatdıracağam. Buna da nail olmağa çalışıram və çalışacağam. 2. Mən çox böyük sınaqlardan keçmiş bir adamam və həyatımı da özümə yox, xalqıma həsr etmişəm. 3. Mənim üçün hər şeydən əziz mənim xalqımdır, mənim vətənimdir, mənim torpağımdır. 4. Mənim üçün xalqın mənə göstərdiyi etimaddan və etibardan yüksək mükafat yoxdur. Başçılıq etdiyim dövlətdə mən özüm üçün başqa bir mükafat görmürəm. 5. Azərbaycan prezidenti kimi mən Azərbaycan gənclərinə xüsusi qayğını öz üzərimə götürmüşəm və əmin ola bilərsiniz ki, bu qayğını daim hiss edəcəksiniz.

11. Cümlələrdə işarələnmiş sözlərin qrammatik fərqini izah edin. Fikirlərinizi əsaslandırın.

    1. Davadan sülh daha yaxşıdır, məncə. (S.Şirazi) 2. Özümüzdən başqa heç kəs bizim üçün sülh təmin edə bilməz. (Emerson) 3. Sülh tacı səltənət tacı ilə müqayisə edilməyəcək dərəcədə gözəl və dəyərlidir. (Epikür)

    ✓ Özünüz də belə nümunələr yazın.