- Mənə nə?
- Necə yəni “mənə nə”? Aşı sizə aparırlar axı!
- Onda sənə nə?!

### TƏBİİ SƏRVƏTLƏRİMİZ

Neçə-neçə əsrlər bundan qabaq Yunanıstanın Delfa adlı bir yerində yunanlar gördülər ki, bir çoban heyvanları otardıqdan sonra özünü çox qəribə aparır. Həmin çəmənlikdən keçən adamlar isə sərxoş kimi olur, az qala dilləri tutulurdu. Yunanlar qərara gəldilər ki, bu yerlərdə “Ruh”lar gəzişir. Sonralar məlum oldu ki, onların “Ruh” adlandırdığı naməlum qüvvə qaz imiş.

Qaz əsasən yerin altında olur. Onu qaz kəmərləri vasitəsilə min kilometrlərlə uzaqlara aparmaq olur. İndi qazdan sənayedə, məişətdə, müxtəlif istehsal sahələrində geniş istifadə olunur. Qazdan yanacaq kimi istifadə meşələrin qırılmasının qarşısını alır. Daha mənzillər odunla yox, qazla qızdırılır. Hətta soyuducular, istixanalar, bəzi maşınlar da qazla işləyir.

Ölkəmizdə Xəzər dənizindən neftlə bərabər, qaz da çıxarılır. Xəzər dənizi qaz ehtiyatları ilə olduqca zəngindir. Azəri, Günəşli, Çıraq, Şahdəniz yataqlarından milyonlarla kub metr qaz çıxarılır. İndi Azərbaycanın ən ucqar kəndləri də qazla təchiz olunur.

Azərbaycan həm də qazı ixrac edir. Azərbaycan qazı kəmərlər vasitəsilə Türkiyəyə, Gürcüstana, Avropa ölkələrinə göndərilir. Qazdan əldə edilən gəlir Vətənimizin* çiçəklənməsinə sərf olunur. Yeni-yeni körpülər salınır, yollar çəkilir, məktəblər, xəstəxanalar, mədəniyyət ocaqları tikilir. Necə deyərlər, maddi sərvətlərimiz mədəniyyətimizin inkişafına, təbliğinə yönəldilir.

SÖZLÜK

qüvvə, sərxoş, yanacaq, naməlum, məişət, istixana, qəribə, sənaye, yataq, ucqar, maddi, ixrac etmək

SÖZ EHTİYATI

dili tutulmaq, sərf olunmaq, mədəniyyət ocaqları, təbliğ etmək, təchiz olunmaq, qarşısını almaq

#### ÇOXBİLMİŞ DÜŞÜNDÜRÜR

1. Suallara cavab verin və mətnin məzmununu danışın.

1) Çoban heyvanları otardıqdan sonra niyə özünü qəribə aparırdı?
2) Həmin çəmənlikdən keçən adamlar niyə sərxoş kimi olurdular?
3) Azərbaycan hansı ölkələrə qaz ixrac edir?
4) Qazdan hansı sahələrdə istifadə olunur?
5) Azərbaycanda qaz hansı yataqlardan çıxarılır?
6) Qazdan əldə edilən gəlir hansı sahələrin inkişafına yönəldilir?