### GƏLİN TƏBİƏTİ BIZ DƏ DÜŞÜNƏK,
O ÖZÜ HƏR ŞEYİ DÜŞÜNƏN KİMİ...

### BABA VƏ NƏVƏ

Kəndin kənarında iri bir söyüd ağacı vardı. Yayın isti aylarında o hər tərəfə qol-budaq atıb sərinlik yayırdı. Uzaq yoldan gələnlər bu ağacın kölgəsində dincəlməmiş kəndə girməzdilər. Üzüm salxımları kimi sallanmış budaqlar* az qala yerə dəyirdi. Başında da hər yay sağsağanlar yuva tikərdi. O qədər hündür idi ki, kəndin yeddi kilometrliyindən də onu görmək olurdu.

Bu ağac nə vaxt əkilmişdi? Bunu hamıdan yaxşı Cəlal bilirdi. Cəlalın cəmi doqquz yaşı vardı. Ağacın tarixini isə ona qoca babası Nüsrət danışmışdı. Nüsrət babanın yaşı səksəni ötmüşdü. Ancaq o, sağlam bədənli, qədd-qamətli bir kişi idi. O, bağban idi. Kəndin bütün meyvə bağları ona tapşırılmışdı. O həmişə, xüsusilə yay aylarında Cəlalı özü ilə meyvə bağlarına aparır, ağacları ona göstərir, onlara necə qulluq* etməyi nəvəsinə öyrədirdi.

Bir gün onlar meyvə bağlarından kəndə qayıdarkən, dincəlmək üçün yolun kənarındakı söyüd ağacının kölgəsində oturdular. Qoca başını qaldırıb ağacın qol-budaqlarına* baxdı, sonra üzünü nəvəsinə tutdu:

- Cəlal, görürsənmi, bu, kənddə ən qoca ağacdır. O məndən azca kiçikdir.

Cəlal babasının sözlərini yaxşı başa düşmədi. Çünki, ona elə gəlirdi ki, kənddə, bəlkə də, dünyada babasından qoca adam yoxdur.

- Nə üçün səndən kiçikdir? - deyə Cəlal təəccüblə soruşdu.

- Onu mən əkmişəm. Onda mən sən yaşda olardım...

Babası bu sözləri deyib fikrə getdi. Gözlərini qıyıb dedi:

- Mənim babam da sənin baban kimi bağban idi. Mənə ağac əkməyi öyrətmişdi. O zaman kəndimizdə ağac az idi. Bu yerlər elə isti olurdu ki, adamın nəfəsi tutulurdu . Bir gün babam mənə dedi ki, “Nüsrət, burada ağac əkək...” Axı o hər şeyi mənə öyrətmişdi. İndi gördüyün bu ağacı, bir də yolun o tərəfindəki ağacı öz əlimlə yerə basdırdım. Onlara qulluq* elədim. Biri tutdu, biri isə qurudu.

Qoca sözünü qurtardı və qurumuş ağacın yerini göstərib ah çəkdi:

-Yoxsa indi qoşa söyüd olacaqdı!

Babası susdu. Söyüdün yarpaqları* yenicə başlayan küləkdən əsməyə başladı. Cəlal gözlərini babasının gözlərinə zilləyib soruşdu:

- İndi daha əkmək olmaz? Qoy o tərəfdə də olsun.

- Nə üçün olmur, bala! Qoy o da sənin adınla olsun!