9. Mətndə çəhrayı rənglə fərqləndirilmiş ifadələri aşağıdakı sözlərdən hansı ilə əvəz etmək olar?

Sözlər: yaşamaq, oyanmaq, işləməyə başlamaq, uzaqlaşmaq, artmaq, yaxınlaşa bilmək

10. Çoxbilmiş mətndə bəzi sözlərin üzərində ulduz işarəsi qoyub. Gülnaz Çoxbilmişin nə istədiyini o saat başa düşdü və həmin sözləri dəftərinə köçürüb qarşılarında mötərizə içərisində tələffüzünü yazmağa başladı. Siz də Gülnaza qoşulun, peşman olmazsınız!

11. Mətndə yaşıl rəngdə verilmiş sözləri yazın və onlarda ümumi hissənin altından xətt çəkin. Sonra bu sözlərin hər birinə əksmənalı sözlər deyin və cümlələrdə işlədin.

12. Mətndə yasəmən rəngində verilmiş sözləri kök və şəkilçiyə ayıraraq dəftərinizə yazın. Sözlərdə əsas mənanı bildirən hissənin altından xətt çəkin və düşünün: artırdığınız şəkilçilər sözlərin mənasını dəyişibmi?

### ƏRKÖYÜN

Baxın ona, beşincidir,
Gəl ki hamını incidir.
Deyir:-Ana, su tök gülə,
Köynəyimi tap, ütülə.
Tez ol, nənə, süz çayımı,
Yır-yığış et çarpayımı.
Ayaqqabım hanı, deyin?!
Gəzin, tapın, təmizləyin!
Çöl-bayırı, qar bürüyüb
Alın beli, cəld kürüyün!
Çantamı kim götürəcək,
Məktəbə kim ötürəcək?!
Baxın ona, beşincidir,
Gəl ki hamını incidir.
Qəşəm İsabəyli

SÖZLÜK

ərköyün, incitmək, kürümək, ötürmək

#### ÇOXBİLMİŞ DÜŞÜNDÜRÜR

1. Ərköyünün hərəkətlərini necə qiymətləndirirsiniz? Fikrinizi bildirin.

2. Ərköyünlüyü necə başa düşürsünüz? Bəzi uşaqlar niyə ərköyün olurlar? Müzakirə edin və fikirlərinizi əsaslandırın.

3. Siz də ərköyünlük edirsinizmi? Yoldaşlarınız, tanıdığınız başqa uşaqlar içərisində ərköyünlük edənlər varmı? Bu barədə danışın.

4. Yanıltmacı oxuyun, [y] səsinin düzgün tələffüzünə diqqət yetirin.

Yasəmən yavaş-yavaş yasəmənin yanına yaxınlaşdı. Yasəmənin yarpaqları yanğından yanmışdı. Yasəmən yandığını yana-yana Yasəmənə anlatdı. Yasəmənin yasəmənin yarpaqlarına yazığı gəldi. Yasəmən yağışa yalvardı. Yağış yağdı. Yasəmənin yarpaqları yenə yaşıllaşdı.