### DÜNYAMIZI
BƏZƏYƏK

Qupquru səhraların
Gözlərinə ağ salaq.
Qolumuzu çırmayıb
Ağac əkək, bağ salaq.
Boz çöllər meyvəli bağ,
Səhralar meşə olsun.
Dünyamızın bəzəyi
Nərgiz, bənövşə olsun.
Yurdumun torpağına,
Daşına sığal çəkək.
Körpəcə fidanların
Başına sığal çəkək

Ətirli çəmənlərdən
Arılar bal daşısın.
Mehriban dünyamızda
Hamı xoşbəxt yaşasın.
Yamaclara, düzlərə
Yağış xalı toxusun.
Çiçəkli budaqlarda
Quşlar nəğmə oxusun.

Rafiq Yusifoğlu

SÖZLÜK

xalı, fidan, yamac, qupquru

SÖZ EHTİYATI

bağ salmaq, sığal çəkmək, qolunu çırmamaq

#### ÇOXBİLMİŞ DÜŞÜNDÜRÜR

1. Şeiri oxuyun, əzbərləyin.

2. Şeirdən çıxardığınız nəticə barəsində danışın. Şair insanları nəyə səsləyir?

3. Ölkəmizdə yeni qoruqlar yaradılır və meşə massivləri salınır. Bakı şəhərində neftlə çirklənmiş ərazilər təmizlənir və həmin ərazilərdə yaşıllaşdırma işləri aparılır. Bütün bunları ekoloji tarazlığın qorunmasına doğru atılan addımlar hesab etmək olarmı? Paytaxtımızda və bütün rayonlarımızda yeni-yeni parkların, istirahət guşələrinin salınması xoşunuza gəlirmi? Şairin istədiyi budurmu? Fikirlərinizi açıqlayın.

4. “Meyvəli”, “ətirli”, “çiçəkli” sözləri quruluşuna görə necə sözlərdir?

a) sadə b) düzəltmə c) mürəkkəb d) qohum

#### ÇOXBİLMİŞ ÖYRƏDİR

Əziz dostlar, siz, yəqin ki, təhsil aldığınız dildə qohum sözlərin olduğunu bilirsiniz. Azərbaycan dilində də bəzən bir söz kökündən bir neçə söz düzəltmək olur. Yeni düzələn sözlər ayrı-ayrı mənalar bildirir. Ancaq kökləri eyni olduğu üçün belə sözlərə qohum sözlər deyilir. Məsələn: çiçək - çiçək +lik, çiçək + li, çiçək + dəki, çiçək + lə(mək); ətir - ətir +li, ətir + siz, ətir + lə(mək); gül - gül + çü, gül +lük, gül + dan, gül +lü, gül + lə(mək) və s.