- Bəs daha qurumazmı?

- Yox, bala, o zamanlar çoxdan keçdi. İndi suyumuz boldur.

Bu söhbətdən düz bir il sonra yekə söyüdün yanında bir söyüd tingi yarpaqladı*. Qollu-budaqlı* qoca söyüdün yanında onun zərif yaşıl yarpaqları* ipək kimi parıldayırdı. Bir il də keçdi.

Körpə söyüd yekəldi. Kəndin girəcəyində söyüdlər kölgə saldı. Nüsrət baba nəvəsinin əkdiyi ağaca baxdıqca* fəxr edirdi. Kəndin böyüyü də, kiçiyi də bu söyüd ağaclarına “baba və nəvə” deyirdilər.

Xalidə Hasilova

SÖZLÜK

söyüd, salxım, tutmaq, qədd-qamətli, basdırmaq, qoşa, ting, girəcək,yenicə, fəxr etmək

SÖZ EHTİYATI

fikrə getmək, gözlərini qıymaq, üzünü tutmaq, gözlərini zilləmək, yaymaq, nəfəsi tutulmaq

#### ÇOXBİLMİŞ DÜŞÜNDÜRÜR

1. Mətni aşağıdakı ardıcıllıq üzrə danışmaq olarmı? Ardıcıllıq, mətnə uyğun gəlmirsə, düzgün sıralayın.

1) Söyüd ağacı.
2) Düz bir il sonra.
3) Qurumuş ağac.

4) Nüsrət baba.
5) Söyüd ağacının kölgəsində.
6) O zamanlar çoxdan keçdi.

2. Suallardan hansına mətndə cavab tapdınız? Sualları və cavabları səsləndirin.

1) Söyüd ağacını nə qədər məsafədən görmək olurdu?

2) Ağacın tarixini Cəlal haradan bilirdi?
3) Söyüd ağacının hündürlüyü neçə metr idi?
4) Ağaclara qulluq etməyi babası Cəlala nə vaxt öyrətmişdi?
5) Babası bu söyüd ağacını neçə yaşında olanda əkmişdi?
6) Nüsrət kişi niyə ah çəkdi?
7) Cəlal söyüd tingini hansı ayda əkmişdi?

3. Bəs siz təbiəti qorumaq üçün nə edirsiniz? Heç ağac əkmisinizmi? Yersiz olaraq ağacları kəsənlərə münasibətiniz necədir? Müzakirə edin və fikirlərinizi təqdim edin.

4. Mətndəki “Biri tutdu, biri isə qurudu” cümləsində işlənmiş “tutdu” sözünü hansı sözlə əvəz etmək olmaz?

a) bitdi b) göyərdi c) saxladı d) alın

5. Tut(maq) sözü hansı birləşmədə əsl(birinci) mənasında işlənib?

a) qələmi tutmaq b) qrip tutmaq c) quş tutmaq d) taksi tutmaq

6. Ağacları qorumaq, artırmaq nə üçün lazımdır? Ağacların faydası haqqında danışın.

7. Mətndə narıncı rənglə fərqləndirilmiş ifadələri bir sözlə əvəz edib oxuyun. Hansı variant daha çox xoşunuza gəldi?

8. Mətndə göy rənglə fərqləndirilmiş sözlərdən birinin antonimi axırıncı cümlədə işlənib. Qalanlarını da özünüz tapıb, antonim cütlükləri cümlələrdə işlədin.