12. Şeir parçasında deyilənlərlə razılaşırsınızmı? Fikirlərinizi yoldaşlarınızla bölüşün.

Dili yoxdur, o danışır,
Hər bir şeydən xəbər verir:

Ata kimi sənə bəzən
Kitab doğru yol göstərir.
Bəxtiyar Vahabzadə

13. Aşağıdakı şeir parçasını oxuyun. Necə düşünürsünüz, kitab insana sirdaş, yaxın yoldaş, dost ola bilərmi? Debata qoşulun və fikirlərinizi əsaslandırın.

Kitab sirdaş, yaxın yoldaş,
Sinəsində min aləm var.

O səni bir insan kimi
Gah güldürər, gah ağladar
Bəxtiyar Vahabzadə

SÖZLÜK

sinə, min aləm

14. Çoxbilmiş deyir ki, siz artıq 13-cü çalışmadaki şeirin adını bilirsiniz. Şeiri tapıb bütövlükdə oxuyun, çox xoşunuza gələcək.

### BİR XATİRƏ...

Bir gün yol ilə gedərkən bir nəfər dayanıb mənə salam verdi və dedi:

- Siz məni tanımasanız da, mən sizi tanıyıram. Hüseyn Cavid mənim müəllimim olmuşdur.

Biz asta-asta yeriyirdik. O öz keçmişini danışmağa başladı: “Mənim oxumağıma Hüseyn Cavid səbəb olubdur. Yaxşı yadımdadır, bir dəfə dərsdə qəmgin oturmuşdum. Həmişə tələbələrinə qarşı qayğıkeş* olan Cavid müəllim dərsdən sonra məni yanına çağırıb dedi:

- Ay bala, nə olub, niyə belə qəmginsən? Gəmilərin dəryada batmayıb ki...”

Mən ona həqiqəti demək istəmirdim. Bilirdim ki, bu, müəllimimi kədərlən*dirəcəkdir. O, təkidlə kədərimin səbəbini soruşdu. Mən bildirdim ki, təhsilimi yarımçıq qoyub getmək istəyirəm. O, təəccüblə* və bir az da acıqlı* soruşdu ki, niyə? Mən ona danışmağa başladım:

- Anam xəstədir. İşləyə bilmir. İşlə*yib onu saxlamalıyam. Məndən başqa, qoca anamın heç kəsi yoxdur.

Cavid müəllim mülayim, lakin qəti bir səslə mənə dedi: ”Yox, bala, məktəbi yarımçıq qoyma. Ananı saxlamaq və xalqına xeyir vermək üçün sən mütləq oxumalısan...”

Səhərisi gün dərsdən sonra müəllim məni yenə yanına çağırdı və bir ata mehribanlığ*ı ilə söhbət etdi. Söhbətdən sonra mənə bir kitab verdi. Oxumağımı tapşırdı. Kitabı yataqxana*ya apardım. Kitabın içində balaca bir məktub, məktubun içində də 100 manat pul vardı. Məktubda yazılmışdı ki, pulu anana göndər, təhsilini də davam etdir. O, dəfələrlə mənə kömək etdi. Mən məktəbi oxuyub qurtardım. Neçə illərdir müəllimlik* edirəm.

Mişkinaz Cavid

SÖZLÜK

qəmgin, qayğıkeş, kədərlənmək, təkidlə, mülayim, dəyərli, asta-asta, həqiqət, yataqxana, dəfələrlə, qəti

SÖZ EHTİYATI

qayğısına qalmaq, səbəb olmaq, xeyir vermək, yarımçıq qoymaq