3. Mətndə çəhrayı və göy rəngdə verilmiş sözləri ayrı-ayrı sütunlarda yazın. Sözlərə artırılan şəkilçilərin necə şəkilçilər olduğunu müəyyənləşdirin.

4. Mətndə üzərində ulduz işarəsi qoyulan sözlər adlandırdıqları əşyalar kimi köhnəlib. Bu qədim əşyalarımızı tanımaqda Çoxbilmişlə İlahənin dialoqu sizə kömək edə bilər.

5*. Uşaqlar, İlahə “Sazlı-sözlü diyar” mətnini oxudu. Ancaq mətndəki bəzi şeylər ona qaranlıq qaldı. Yadına Çoxbilmiş düşdü. Tez onu köməyə çağırdı. Siz də onların söhbətinə qulaq asın. Sonra dialoqu rollarla oxuyun və səhnələşdirin.

### DİALOQ

- Çoxbilmiş, xalçanın nə olduğunu hamımız bilirik. Hətta mən xalçanın necə toxunduğunu öz gözlərimlə görmüşəm. Doğru deyirəm! Bilirsən mənim nənəm necə gözəl xalçalar toxuyub!

Çoxbilmiş o saat məsələnin nə yerdə olduğunu anladı. Çoxbilmişdi axı!

- İlahə, de görüm bəs kilim görmüsən?

- Niyə görməmişəm, əlbəttə, görmüşəm. Nənəmin toxuduğu kilimlərdən biri elə bizim evimiz- dədir. Bir balaca soyuq olan kimi, anam əvvəlcə kilimi ayağımızın altına salır.

- Bəs soruşsam, məfrəş görmüsən, onda da deyəcəksən ki, əlbəttə, görmüşəm?

- Mən hardan bilim məfrəş nədir? Məndən niyə soruşursan?

- Mən istəyirəm ki, dostlarım qədim əşyalarımızı da tanısınlar. Mən bilirəm axı sən məni nə üçün çağırmısan!

- Yaxşı, məni maraq götürdü, tez de görüm, bu məfrəş nə olan şeydir axı?!

- Sən bunu nənəndən soruşsan, o daha yaxşı izah edərdi. Bilirsənmi, keçmişdə nənə-babalarımız yaylağa köçəndə nə ilə gedirdilər? Axı onda hələ maşın yox idi.

- Yəqin ki, at-araba ilə.

- Doğru deyirsən. Elə o zaman yorğan-döşəkləri də məfrəşin içinə yığıb, ata, arabaya yükləyirdilər.

- Doğrusu, mən səndən xurcun və heybənin nə olduğunu soruşacaqdım, sən isə...

- Sən elə bilirsən, mən bunu başa düşməmişəm? Onda daha niyə adımı Çoxbilmiş qoymusunuz?

- Aha, başa düşdüm, başa düşdüm, deməli, xurcun və heybənin içinə də yastıq və mütəkkə qoyurdular.

- Yox, İlahə, tapa bilmədin. Hövsələli ol, bu saat dostun onların şəklini sənə göstərər, nə üçün istifadə edildiyini də deyər.

- Lap ürəyimi çəkdin, Çoxbilmiş, bir az tez deyə bilməzsən?!

- Xurcunun da, heybənin də iki gözü olur. Yadındadır, demişdim ki, “göz” sözünün hələ çox mənaları ilə qarşılaşacaqsan! Xurcunun gözlərinə, yəni içinə, taxıl, un yığıb atın, eşşəyin üstündə aparardılar. Heybə isə daha balaca olur. Onun gözlərinə yemək şeyləri qoyub adamlar çiyinlərindən asardılar.