SÖZLÜK

kainat, yer kürəsi, gülüstan

SÖZ EHTİYATI

yer vermək, gülüstana döndərmək

#### ÇOXBİLMİŞ DÜŞÜNDÜRÜR

2. Şairin fikirləri ilə razısınızmı? Şeirdən çıxardığınız nəticə barəsində danışın.

3. Şeirdə göy rəngdə verilmiş sözlərin bir-birinə münasibətini müəyyənləşdirin,

a) əksmənalı b) yaxınmənalı c) omonim d) mürəkkəb

4. Aşağıdakı sözlərdən hansılar şeirdə göy rəngdə verilmiş sözlərə sinonimdir? müharibə, cahan, sülh, aləm, ərazi, torpaq, yamac

5. Mətni oxuyun və fikirləşin: nə üçün Çoxbilmiş sizin bu mətni oxumanızı istədi?

### SƏRÇƏNİN SƏDAQƏTİ

Biri vardı, biri yoxdu, bir sərçə vardı. Bu sərçə başqa sərçələrə bənzəmirdi. Yayı aranda, qışı, payızı isə meşədə keçirirdi. Həmişə meşəni arandan çox sevərdi. Ona görə ki qışda nə qədər qalın qar yağsa da, ağacların altı quru qalırdı. Sərçə bu quru yerlərdə dənlənər, qışın sərt keçməsini hiss etməzdi.

Payız günlərinin birində sərçə meşəyə doğru uçurdu. Bir də gördü ki, meşə od tutub yanır. Meşəbəyidən başqa, onun alovunu söndürən yoxdu. Meşəbəyi çox əziyyətlə çaydan vedrə-vedrə su daşıyır, meşənin yanan yerinə tökürdü ki, alov çox yayılmasın. Yazıq meşəbəyi qan-tər içində idi. Sərçə bu yanğını görüb çox təlaş keçirdi. Fikirləşmədən qanadlarını geniş açıb işə başladı. O tez-tez çaya baş vurur, dimdiyində su gətirir və meşənin yanan yerinə tökürdü.

Meşəbəyi sərçənin bu köməyini görüb çox təəccüb etdi:

-Ay allahın quşcuğazı, sənin dimdiyində gətirdiyin su bu yanğına nə edəcək? - dedi.

Sərçə dilə gələrək:

-Bunu mən də bilirəm, - dedi. - Ancaq mən meşəyə olan məhəbbətimi, sədaqətimi göstərirəm.

Sərçə bunu deyib sürətini bir qədər də artırdı. Tez-tez çaya baş vurub, dimdiyində gətirdiyi suyu meşənin yanan yerinə tökürdü. Meşəbəyinin və sərçənin gətirdiyi sular, elə bil, bircə anda çoxaldı, selə-suya döndü. Meşənin alovu tüstülənib söndü. Qoca meşəbəyi rahat nəfəs aldı.

Sərçə də yaşıl budağa qonub dincəlirdi. Meşəbəyi sərçəyə baxdı, baxdı, sonra dedi:

- Ay allahın zərif quşcuğazı, kaş bəzi nankorlar, meşəni gizli qıranlar da sənin kimi meşənin qədrini biləydilər.

Əli Səmədov

SÖZLÜK

sərt, daşımaq, əziyyətlə, sədaqət, tüstülənmək, dənlənmək

SÖZ EHTİYATI

qədrini bilmək, nankor, təlaş keçirmək, od tutmaq, baş vurmaq

6. Mətndə yaşıl rəngdə verilmiş sözlərə və həmin sözlərin köklərinə ayrı-ayrılıqda sual verin. Sözləri aid olduğu sualların altında yazın və tədris dilinə tərcümə edin. Sözlərdə mənanın dəyişməsinin səbəbini izah etməyə çalışın.