### ÜMUMİLƏŞDİRİCİ DƏRS

1. Mətni oxuyun. Rus dilinə tərcümə edin, məzmununu danışın.

#### ATATÜRKÜN HƏYATI

Mustafa Kamal Atatürk 1881-ci ildə Salonikidə anadan olmuşdur.

Balaca Mustafa anasının arzusu ilə bir müddət məhəllə məktəbində oxudu. Çox keçmədən atası onu Salonikidə Şəmsi Əfəndinin müasir məktəbinə qoydu. Şəmsi Əfəndi yeni şagirdinin çox istedadlı olduğunu tez başa düşdü. Ona görə də balaca Mustafanın bu məktəbdə oxumasından son dərəcə xoşhal idi. Mustafa bu məktəbdə oxuyarkən atası öldü.

Mustafa Şəmsi Əfəndinin ibtidai məktəbini bitirdi. Sonra bir müddət Salonikidə orta məktəbdə oxudu. Lakin ərəb dili müəllimi haqsız olaraq zopa ilə onu vurduğu üçün bu məktəbdən çıxdı. O, 1893-cü ildə hərbi məktəbə daxil oldu və təhsilini burada davam etdirdi. Mustafa bu məktəbi ürəkdən sevdi. Az bir zamanda yoldaşları arasında seçildi. İstedadı və qabiliyyəti ilə müəllimlərin rəğbətini qazandı.

Məktəbin riyaziyyat müəllimi Mustafa Əfəndi zəkasına görə onu sinifdəki digər Mustafalardan fərqləndirmək istədi. Odur ki, sevimli şagirdinin adının sonuna “Kamal” sözünü əlavə etdi. Artıq gənc şagird Mustafa Kamal olmuşdu...

Utkan Qocatürk

SÖZLÜK

xoşhal, qabiliyyət

SÖZ EHTİYATI

zəka, zopa, kamal, rəğbətini qazanmaq

#### ÇOXBİLMİŞ DÜŞÜNDÜRÜR

2. Mətnin məzmununa uyğun olan fikir hansıdır.

a) Balaca Mustafa məhəllə məktəbində oxumaq istəyirdi.
b) Salonikidə müasir məktəb olmadığı üçün onu məhəllə məktəbinə qoydular.
c) Balaca Mustafa anasının arzusu ilə bir müddət məhəllə məktəbində oxudu,

3. Oxuduğunuz mətnə əsasən doğru cavabı göstərin.

Mustafa orta məktəbdən çıxdı, çünki...
a) oxumaq istəmirdi.
b) müəllimlər və yoldaşları onu sevmirdilər.
c) ərəb dili müəllimi onu haqsız olaraq vurmuşdu.
d) o, başqa məktəbdə oxumaq istəyirdi.

4. Aşağıdakı sualları oxuyun. Ardıcıllığın mətnin məzmununa uyğun olub-olmadığını müəyyənləşdirin. Necə bilirsiniz, mətnə aid başqa hansı sualları vermək olar?

1) Balaca Mustafa niyə bir müddət məhəllə məktəbində oxudu?
2) Mustafanın Şəmsi Əfəndinin məktəbinə keçməsinin səbəbi nə idi?
3) Mustafanın məktəbdən çıxması nə ilə bağlı idi?
4) Mustafa nə vaxt hərbi məktəbə daxil oldu?
5) Mustafa oxuduğu məktəblərdə yoldaşlarından nə ilə seçilirdi?
6) Mustafa necə Mustafa Kamal oldu?