#### ÇOXBİLMİŞ DÜŞÜNDÜRÜR

1. Şeirdəki sualı qruplar şəklində müzakirə edin və gəldiyiniz nəticəni təqdim edin.

2. Şeirin məzmununu danışın. Sonra yadınızda qalanları yazın. Yazdıqlarınızı əvvəlcə parta yoldaşlarınıza, sonra isə müəlliminizə göstərin.

3. Aşağıdakı cümlələrdə “süzmək” sözünü hansı sözlərlə əvəz etsəniz, cümlələrin mənası dəyişməz?

1. Tez ol, nənə, süz çayımı,
   Yır-yığış et çarpayımı.
2. Sona iti və həyəcanlı nəzərləri ilə misteri süzüb əli ilə rədd işarəsi verdi.
3. Bax, o göy üzündə süzən quş qaraquşdur

4. Aşağıdakı cümlələrdə yazılışı ilə deyilişi eyni, ancaq müxtəlif mənalar bildirən sözləri tapıb səsləndirin. Həmin sözlər necə adlanır?

1) Nənəm inəyi sağıb sağ tərəfdəki ağaca bağladı. 2) Dostları onu sağ tapdıqlarına görə çox sevinirdilər. 3) Daha balaca top onun xoşuna gəlmirdi, axı o, futbolçu olmaq istəyirdi. 4) Şəhid qəhrəmanın şərəfinə toplardan yaylım atəşi açıldı. 5) Uruz qırx igidini özü ilə götürdü. 6) Dəllək balaca Toğrulun saçını qırxdı. 7) Cəmilə hələ üzməyi bacarmırdı. 8) Süsən çəməndəki çiçəklərdən üzüb qoxuladı, sonra onlardan çələng düzəltdi. 9) Şəms tez əllərini, üzünü yudu, paltarını dəyişib çantasını yığışdırdı. 10) Atan qocalmış, mənim də belim bükülmüşdür. Beli götür, ağacların dibini bellə!

### ATALAR SÖZÜ - SÖZLƏRİN GÖZÜ

Yalan söz üz qızardar.
Doğru söz dəmiri dələr.
Yalançını mənzilinəcən qovarlar.

Yalançının işığı yarıyacan yanar
Dil yalançı olunca, lal olsa yaxşıdır.
Yalan ilə dünyanı gəzmək olar, qayıtmaq olmaz.

5. 4-cü çalışmada qara şriftlə verilmiş sözləri dəftərinizə yazın. Sonra hər birinin qarşısında yaxınmənalı və ya əksmənalı qarşılığını qeyd edin.

6. Şeirdə altından xətt çəkilmiş sözlərə əksmənalı sözlər tapıb deyin və həmin sözləri cümlələrdə işlədin.

7. Şeirdə göy rənglə fərqləndirilmiş sözlərin düzgün tələffüzünü yazın.

8. Aşağıdakı sözləri düzgün şəkildə yazın. Bir neçəsini cümlələrdə işlədin.

Tələ(ff, f)üz, tənə(ff,f)üs, dör(t,d), doq(k,q)uz, sə(k,y) sən, pambı(q,x), qayı(q,x), oca(x,q), (b,p)ıçaq, (b,p)işirmək, (p,b)işik, qana(t,d), bulu(d,t), sərhə(d,t), şabalı(d,t), xəs(t,d)ə, yas(t,d)ı, dəf(t,d)ər, kərpi(c,ç), qılın(c,ç), gən(c,ç)

9. Aşağıdakı atalar sözlərini oxuyun, sonra kursivlə verilənləri müzakirə edin.

### ATALAR SÖZÜ - SÖZLƏRİN GÖZÜ

Malını yaxşı saxla, qonşunu oğru tutma.
Yalan ki var, doğrunun quludur.

Bir doğru ki yalana oxşadı, onu deməzlər.
Yalançı kimdir? - Hər eşitdiyini danışan.

Deyən ağılsız olsa, dinləyən ağıllı gərək.
Yalançının yaddaşı olmaz.
Oğru elə bilir, hamı oğrudur.
Oğru əyri kolda gizlənər.
Sözün ilə işin bir olsun.