AVTOMOBIL

Dörd takt bunlardır:
Şəkil 01-4: dörd taktlı dövrlər

1) Sorma taktı (A-B):

Porşen yuxarıdan başlayır, sorma klapanı açılır və porşen aşağıya doğru hərəkət edir. Benzin mühərriklərində mühərrik hava və benzin ilə dolu silindri sorur. Dizel mühərriklərində yanma kamerasına yalnız hava sorulur (Şəkil 01-4).

2) Sıxma taktı (B-C):

Porşen yanacaq/hava qarışığını sıxmaqdan ötrü geriyə doğru hərəkət edir və beləcə, təzyiq və temperatur yüksəlir. Yanacaq qızmış havanın sıxması nəticəsində buxarlanır. Benzin mühərrikində sıxılma dərəcəsi təqribən 10:1, dizel mühərrikində isə təqribən 25:1 nisbətindədir.

3) Alışma/ Yanma taktı (C-D):

Porşen, həmçinin “yuxarı ölü nöqtəyə” (YÖN) öz taktının zirvəsinə çatır. Benzin mühərriklərində yanma alışdırma şamlarının yaratdıqları elektrik qığılcımı vasitəsilə yerinə yetəcək. Dizel mühərriklərində yanacaq bilavasitə yanma kamerasına, porşen YÖN-ə çatmadan əvvəl püskürdülür, hava ilə yanacaq qarışığı sıxılma istiliyi ilə yanır. Qarışıq, alışma zamanı tam yanmır. Nəticədə, yanma kamerasının daxilində yaranan alışmadan maksimal təzyiqə qədər azacıq yubanma baş verir. Silindrin daxilində hava/yanacaq qarışığı partlayaraq, porşeni aşağıya doğru hərəkət etdirir.

4) Xaricetmə taktı (D-E):

Porşen, həmçinin “aşağı ölü nöqtə” (AÖN) adlanan öz taktının aşağı hissəsinə düşdükdə, xaricetmə klapanı açılır, işlənmiş qazlar isə ixrac qaz borusu vasitəsilə xaric olmaqdan ötrü silindri tərk edir.
İndi mühərrik növbəti dövrə hazırdır, buna görə də, bir dəfə də hava və qaz yüklənməsini götürür.