Elektrik

akkumulyatorun işə düşmə fəaliyyəti və bacarığı zəifləyir, çünki bu şəraitdə kimyəvi prosesin sürəti yavaşlayır. Yüklənmə olmadan tam doldurulmuş akkumulyatorun hücrəsi təxminən 2,2 volt-a çata bilər, hücrənin təzyiqi 1,75 volt olduqda akkumulyator boşalmış hesab olunur. Boşalmış halda sıxlıq cəmi 1,16q/sm3 təşkil edir. Dolmuş vəziyyətdə müsbət disklər qurğuşun peroksiddən (PBO2), mənfi disklər isə saf qurğuşundan ibarət olur və elektrolit distillə edilmiş suda həll olmuş kükürd turşusundan (H2so4) ibarət olur. Akkumulyator elektrik yükü ilə yükləndikdə, kimyəvi reaksiya meydana gəlir. Elektrolitdəki sulfat molekulları parçalanır və mənfi və müsbət disklərə birləşir. Eyni zamanda, müsbət disklərin qurğuşun peroksidindən ayrılmış oksigen atomları elektrolit məhluluna doğru hərəkət edərək, burada hidrogen atomları ilə birləşir və H2O (su) əmələ gətirir. Disklərə doğru hərəkət edən sulfat molekulları və məhlula doğru hərəkət edən oksigen atomları enerji meydana gətirir ki, bu enerji istifadəçiyə ötürülür. Bu reaksiya nəticəsində turşunun sıxlığı azalır və bu hal akkumulyatorun dolma vəziyyətinin göstəricisi kimi istifadə oluna bilər. Akkumulyator tamamilə boşaldıqda, hər iki disk qurğuşun sulfatla (BbSO4) örtülü olur və məhlul sudan ibarət olur (buna görə də boş akkumulyator dona bilər). Akkumulyator tam dolduqda, proses əks istiqamətdə baş verir və disklərdəki PbSO4 PBO2 və PB maddələrinə, su isə PbSO4 maddəsinə çevrilir.
Charged condition – dolu vəziyyət
Discharging – boşalma
Discharged condition – boş vəziyyət
Charging - doldurma
Charging devices – doldurma cihazları
Tam dolma və tam boşalma vəziyyəti iki əks qütblər təşkil edir. Adətən, akkumulyator qismən dolmuş və ya qismən boşalmış halda olur. Məsələn, akkumulyator 25% dolu ola bilər, bu deməkdir ki, kimyəvi reaksiyanın 25%-i meydana gəlmişdir və akkumulyatorun 75%-i ilkin kimyəvi vəziyyətə malikdir. Akkumulyator tam dolmuşsa, lakin doldurulmağa davam edirsə, batareya hidrogen (partlayıcı qaz!) azad edir, çünki elektrolitdəki su kimyəvi yolla parçalanır. Bu hal həddən artıq doldurulma adlanır.

#### TƏHLÜKƏSİZLİK

Akkumulyatoru yoxlayarkən və ya texniki xidmət göstərərkən, təhlükəsizlik həmişə diqqət mərkəzində olmalıdır. Elektrolit kükürd turşusundan ibarətdir. O, sizin geyiminizi parçalaya bilər. Dərinizi yandıra bilər. Gözünüzə düşdükdə, görmə qabiliyyətinizi itirə bilərsiniz. O, həm də avtomobilin görünüşünü və örtüyünü məhv edə bilər. Elektrolit dərinizə və ya gözlərinizə atıldıqda, dərhal çoxlu miqdarda su ilə maddəni yuyub təmizləyin.