Şassi

nəticələnir. İndi o, burucu momenti ötürə bilər (dişli çarx seçilir). Arxaya gediş ötürməsinə nail olmaq üçün üçüncü aparıcı dişli çarx tətbiq edilməlidir. Bunun nəticəsində dönmə istiqaməti giriş dönmə istiqaməti ilə müqayisədə dəyişdirilir. Aralıq dişli çarx ötürmə ədədi üzərində heç bir təsirə malik deyil!
Şəkil 02-2: Ötürülmə qutusunun güc ötürülməsi
Burucu moment/sürət ötürülmə qutusunun daxilində dişli ötürücülər ilə dəyişdirilir. Gəlin birinci sadə olanına nəzər salaq: Enerji girişi Z1-ə (15 diş), enerji çıxışı isə Z2-yə (30 diş) qoyulur. Bu tərtibatda çıxış sürəti giriş sürətinin yarısıdır; eyni zamanda burucu moment əks qaydada dəyişir: çıxış burucu moment giriş burucu momentin iki qatıdır. İki dişli çarx arasındakı əlaqə ötürmə ədədi adlanır və aşağıdakı kimi müəyyənləşdirilir: I=nümunə üçün aparılan/aparan təkər 30 / 15 = 2,0 . Bu tərif nəticəsində çıxış sürəti əldə etmək üçün mühərrikin sürətini ötürmə ədədinə bölməli, lakin çıxış burucu momenti almaq üçün mühərrikin burucu momentini ötürmə ədədinə vurmaq lazımdır. İki mərhələli ötürmə ədədi halında ədəd i= Z2 x Z3 / Z1 x Z4-dir; nümunədə: 30 x 28 / 15 x 14 = 840 /210 = 4. Sərnişin avtomobili üçün bir ötürmə ədədi nəqliyyat vasitəsinin ümumi sürət diapazonu üçün qənaətbəxş deyil; fərqli sayda dişləri olan bir neçə dişli çarx dəstləri quraşdırılır. Aşağıdakı şəkildə 3 sürətli ötürülmə qutusu üzrə prinsip göstərilir: Giriş və aşağı vallarının üzərindəki bütün dişli çarxlar birbaşa vallara bərkidilir, çıxış valının üzərindəki dişli çarxlar isə valın üzərində boşala bilər. Onları vala fərdi qaydada birləşdirmək üçün yuxarı sağ tərəfdə göstərilən xüsusi mexanizmdən istifadə olunur. Hərəkət edən hissə aidiyyəti dişli çarxı valla birləşdirilən topa birləşdirir və bu da seçilmiş dişli çarxın vala birləşdirilməsi nəticələnir. İndi o, burucu momenti ötürə bilər (dişli çarx seçilir). Arxaya gediş ötürməsinə nail olmaq üçün üçüncü aparıcı dişli çarx tətbiq edilməlidir. Bunun nəticəsində dönmə istiqaməti giriş dönmə istiqaməti ilə müqayisədə dəyişdirilir. Aralıq dişli çarx ötürmə ədədi üzərində heç bir təsirə malik deyil!
3. Dəyişdirmə mexanizmi
Bu şəkildə (Şəkil 02-3) iş və konstruksiya sxemi göstərilir (əvvəlki plana oxşardır). Buradan görmək olar ki, bir top maksimum iki aparıcı dişli çarxı birləşdirə/ayıra bilər. Fərdi topların mövqeyindən asılı olaraq, müxtəlif dişli çarxlar dəyişdirilə bilər. Neytral vəziyyətə nail olmaq