##### Qida maddələri və qida zəhərlənmələri

D.İ. İvanovskiy (1864-1920) ilk dəfə ultrakiçik mikrob-virusların mövcud olmasını aşkar etmiş, bununla da virusologiya elminin əsasını qoymuşdur. Bu sahə A.A. Lebedev tərəfindən elektron mikroskopun kəşf edilməsindən sonra daha da inkişaf etmişdir.

M.F. Qamaleya (1859-1949) ilk dəfə mikrob-bakteriofaq parazitlərinin mövcudluğunu aşkar etmişdir.

Müxtəlif təbii su mikroflorasının keyfiyyət və kəmiyyət tərkibi müxtəlifdir:

- yeraltı sularda mikrobların miqdarı azdır və çox vaxt yeraltı sular üst qatdan keçən çirkablarla çirklənir;
- açıq hovuzlar (çay, göl və su anbarı) və sular bitki qalıqları və sənaye tullantıları ilə çirklənir, buna görə də mikroblar daha çoxdur. Mikroblar sahillər, lil və su səthinin üst qatlarında yay və yazda daha da çoxalır;
- İctimai-iaşə müəssisələrində istifadə olunan sular yalnız kimyəvi tərkibinə görə yox, həm də mikrob məskunlaşmasının xarakterinə görə sanitar tələblərə cavab verməlidir.

Ən çox yeməklərin hazırlanması prosesində rast gəlinən bütün mikroorqanizmlər aşağıdakı növlərə bölünür:

- bakteriyalar;
- kif göbələkləri;
- mayalar;
- viruslar.

Bakteriyalar formalarından asılı olaraq aşağıdakı növlərə bölünür:

- şarşəkilli və ya kokklar (yumru bakteriyalar);
- çubuqşəkilli;
- əyri-üyrü bakteriyalar.

Şarşəkilli bakteriyalar şara oxşayır, amma oval və paxlaşəkilli formada da rast gəlinir və aşağıdakılara ayrılır:

mikrokokklar – birhüceyrəlilər (Şəkil 2.32); | Şəkil 2.32. Mikrokokklar – birhüceyrəlilər

diplokokklar – qoşa birləşənlər (Şəkil 2.33); | Şəkil 2.33. Diplokokklar – qoşa birləşənlər