##### Yeməyin hazırlanması

Əgər məhsulun iyi bizə məlum olan hər hansı maddənin, məsələn, ammonyakın iyini verirsə, onda ammonyak iyi adlandırılır.

İyin təyin olunması temperaturdan çox asılıdır. İyin qiymətləndirilməsində hər məhsul üçün optimal temperatur müəyyən edilmişdir. Yağların iyi 38-55 dərəcədə təyin olunur. Dondurulmuş ət və balıq məhsulları əvvəlcə 82 dərəcəyə qədər qızdırılır, sonra isə 55 dərəcəyədək soyudulub iyi təyin edilir.

İyin təyin edilməsi orqanizmin vəziyyətindən asılıdır. Dequstatorun yorğunluğu və papiros çəkmə iy hissetməni azaldır, kofein isə əksinə artırır.

Son illər ərzaq məhsullarında iyin miqdar və keyfiyyətcə qaz xromotoqrafiyası vasitəsilə təyin olunması sahəsində tədqiqatlar aparılır. Təhlilin nəticəsi avtomatik yazılır və əyrilərlə – ”aromatoqramma“ ilə göstərilir.

Ərzaq məhsullarının rəngi Ərzaq məhsullarının rəngi görmə üzvləri vasitəsilə təyin olunur (Şəkil 2.54). Məhsulun rəngi onun müxtəlif uzunluqlu işıq şüalarını əks etdirmə (tam və ya qismən) və ya keçirmə qabiliyyətindən asılıdır. Məhsul bütün işıq şüalarını əks etdirirsə, ağ görünür, məsələn, şəkər, duz və s. məhsul spektrin görünən şüalarını tam udursa, qara görünür (çay və qara istiot). Əgər məhsul işıq şüalarının bir hissəsini udursa, onda onun rəngi əks etdirdiyi şüanın rənginə uyğun gəlir. | Şəkil 2.54. Dequstasiyada rəngin təyini

İnsanın gözü işıq şüalarını əks etdirən mühit sistemindən ibarətdir, nəticədə, gözün dibində hədəfin əks şəkli alınır. Gözün dibi tor qişa ilə örtülmüşdür ki, onların da uclarında görmə sinirləri yerləşir.

Məhsulların rəngini dağılmış gün işığı və ya da spektr tərkibli süni işıqda təyin etmək lazımdır. Məhsulun işıqlanması 100-200 lyuks olmalıdır. Çox parlaq işıqda göz tez yorulur. Zəif işıqda isə məhsulun rəngi düzgün təyin edilə bilməz.

Bir çox halda məhsulun rəngi təyin edildikdə xüsusi etalonlardan istifadə edilir. Bu üsul rəngin təyinini dəqiqləşdirir.

Görmə üzvləri ilə məhsulun yoxlanılması Görmə üzvləri ilə məhsulun şəffaflığı, bulanıqlığı, parlaqlığı, onun xarici görünüşü, forması, qablaşdırılmasının xarakteri və s. müəyyən edilir. Bir çox məhsulun keyfiyyətinin yoxlanılmasında, məsələn, təzə meyvə-tərəvəzlərin rəngi, forması və xarici görünüşü yoxlanılır. Balığın təzəliyinin təyinində səthinin vəziyyəti və qəlsəmələrinin rəngi müəyyən edilir (Şəkil 2.55). | Şəkil 2.55. Balığın təzəliyinin təyini