##### Mətbəx avadanlıqları və onlara texniki xidmət

Çalma maşınlarında baş verən texnoloji proseləri 3 əsas əməliyyatlara bölmək olar:

- Ümumi həcmdə komponentlərin bərabər paylanması;
- Bircinsli kütlənin əmələ gəlməsi ilə ayrı-ayrı məhsulların həll olunması;
- Qarışığın hava ilə doydurulması.

Maşının işlək valına tələb olunan formada dəyişdirilən çalan hissə bərkidilir:

- Çubuqşəkilli – asan qarışdırılan kürəklərin çalınması üçün;
- Torşəkilli – orta sıyıqlı kürəklərin qarışdırılması üçün;
- Qarmaqşəkilli –sıyıq və yarımsıyıq xəmirin qarışdırılması üçün;
- Qapalı formalı – qatı xəmirin qarışdırılması üçün.

Dozalaşdırma - formalaşdırma avadanlıqları

Dozalaşdırma prosesi – verilmiş məhsul porsiyasının çəkisinə və yaxud həcminə görə ölçülüb bərabər hissələrə ayrılmasıdır, yəni məhsulun eyni çəki və ya həcmi üzrə müəyyən edilmiş porsiyalara bölünməsidir (Şəkil 1.22).

Şəkil 1.22. Dozalaşdırma avadanlığı

Formalaşdırma prosesi isə məhsul porsiyasına müəyyən forma verilməsidir və sonrakı texnoloji emal zamanı həmin forma saxlanılmalıdır.

Bir sıra emal müəssisələrində tətbiq olunan bu qrup maşınlarda bəzən hər iki proses eyni bir maşınla həyata keçirilir.

Qida istehsalında xammal komponentlərinin dozalaşdırılması proseslərinin böyük əhəmiyyəti vardır. Dozalaşdırma üsuluna görə dozalaşdırıcı qurğular həcm və çəki qurğularına bölünür. Çəki üsulu ilə dozalaşdırma xəta 0,1-0,5%, həcmi dozatorlarda isə 2-3% təşkil edir.