##### Sektor modulu üzrə təlim materialı

4 №-li pəhriz üçün qidalanma rejimi gündə kiçik porsiyalarla 5-6 dəfə olmalıdır.

4 №-li pəhriz üçün aşağıdakı ərzaq məhsullarının istifadə edilməsinə icazə verilir:

- qaynadılmış və döyülmüş formada ətli və balıqlı yeməklər;
- suya zəif ət bulyonu əlavə edilməklə yarmadan olan şorbalar;
- suda südsüz bişirilmiş və sürtkəcdən keçirilmiş qatı sıyıqlar;
- şirin yeməklər (qaragilə, qara qarağat və albalı kiseli);
- içkilər (açıq çay və suda qəhvə);
- məhdudlaşdırılmış duz və şəkər qəbulu.

4 №-li pəhriz üçün aşağıdakı ərzaq məhsullarının istifadəsi qadağandır:

- şirin yağlı xəmirdən olan məmulatlar;
- yağlı ət növləri, balıqlar və kolbasalar;
- duzlu, hisə verilmiş və turşuya - marinada qoyulmuş ərzaqlar;
- ət, balıq və qəlyanaltı konservləri;
- soyuq içkilər və dondurma;
- təbii halda olan tərəvəz və meyvələr;
- süd.

5 №-li pəhrizin məqsədi – ət, balıq, göbələklər, habelə özündə yüksək xolesterin ehtiva edən ərzaqların (yumurta və yağ) tərkibində olan azotlu və ekstraktiv maddələri maksimal dərəcədə qidadan çıxarmaqdır.

9 №-li pəhrizin xüsusiyyəti odur ki, onunla tamamilə şəkər, bal, mürəbbə və sorbit, ksilit və saxarinlə əvəz olunan qənnadı məmulatları çıxarılır. Yeməklərdə karbohidrat, yağlar və ekstrakt maddələrin miqdarı birdən-birə məhdudlaşdırılır. Menyudan, həmçinin, özündə xolesterin ehtiva edən (qaraciyər və beyin) ərzaqların istifadəsi çıxarılır.

Bu pəhriz dəyərli və kalorilidir. Bu pəhrizdə ancaq yağlar, xüsusilə, çətin həzm olunan azotlu maddələr və xolesterinin istifadəsi məhdudlaşdırılır. Buna görə əlavə olaraq çox miqdarda heyvan zülalları, karbohidratlar, vitaminlər və mayelər daxil edilir.

Bu pəhriz üçün yağsız kəsmik, təzə tərəvəzlərdən hazırlanan salat və pəhriz kolbasasından qəlyanaltı kimi istifadə edilir. İçkilərdən çay, sorbitlə südlü qəhvə, kisellər, tomat şirəsi və şirin olmayan meyvə və giləmeyvə növlərindən şirələr məsləhət görülür.

9 №-li pəhriz zamanı konfet, şirin sirop və şirələr, şəkər, bal, mürəbbə, şirin giləmeyvə və meyvələr, qızardılmış ət, yağlı balıq və donuz piyinin istifadəsi qəti qadağandır.

Yemək rasionuna bol vitamin və mineral duzlar (itburnu çövhəri və mayadan hazırlanan yeməklər) daxil edilir.

Bu pəhriz üçün yemək normal duzlanır. Qidalanma rejimi bir gündə 5-6 dəfə, sərbəst maye qəbulu isə 1,5 litr olmalıdır.

5 №-li pəhriz üçün aşağıdakı ərzaq məhsullarının işlədilməsinə icazə verilir:

- dünən bişirilmiş buğda və çovdar çörəyi;
- tərəvəzli və yarmalı həlimdə südlü və meyvəli şorbalar;
- yağsız toyuq əti və balıqdan hazırlanan yeməklər;
- çiy, qaynadılmış və qızardılmış şəkildə tərəvəzlər;
- gündə bir yumurta sarısından çox olmamaqla buğda və bişirilmiş omlet;
- tərəvəzlər, giləmeyvələr, (çox turş olanlardan başqa), kompotlar, kisellər, mürəbbələr və bal;