##### Qida maddələri və qida zəhərlənmələri

Kif göbələkləri ərzaq məhsullarında kif iyi, qoxusu və dadı verən maddələr əmələ gətirir və aşağıda göstərilən şəraitdə artıb çoxalır:

- aşağı rütubətlilikdə (15%) - quru meyvələrin kiflənməsinə səbəb olur;
- duz və turşuların yüksək qatılığı zamanı - duzlu və turşuya qoyulmuş məhsulların kiflənməsinə səbəb olur;
- aşağı temperaturda - soyuducuda saxlanılan məhsulların kiflənməsinə səbəb olur.

Kif göbələklərinin içərisində faydalı olanları da vardır, belə göbələklərdən “Rokfor” və “Kamamber” pendirləri, limon turşusu və tibbi preparatların (penisillin, streptomisin və s.) istehsalı edilməsində istifadə olunur.

Maya (acıtma) – birhüceyrəli, 15 mkm ölçülərdə (ölçüləri dəyişə bilər), yumru, oval və çubuqşəkilli formalarda hərəkətsiz mikroorqanizmlərdir və şəkəri etil spirti və karbon qazına çevirmək xüsusiyyətinə malikdir (Şəkil 2.44). Maya əlverişli şəraitdə müxtəlif yollarla çoxalır: | Şəkil 2.44. Maya göbələyi

təpəcik şəklində şişmə ilə - hüceyrənin üz səthində təpəcik şəklində qabarıq yaranır, qabarıb şişir və böyrəkşəkilli tumurcuq əmələ gəlir, ana hüceyrənin bir hissəsinə keçir, tədricən böyüyür və ayrılır. Adətən, yeni əmələ gəlmiş hüceyrələr ayrılmayıb ana hüceyrəsi ilə yaşayır (Şəkil 2.45). | Şəkil 2.45. Böyrəkşəkilli göbələk

Hüceyrənin daxilində əmələ gələn (1-12 ədəd) sporlar çantanın (kisənin) içində yerləşir, elə bil kisədə yaşayır. Buna görə də onlar kisəli göbələklər adlandırılır (Şəkil 2.46). | Şəkil 2.46. Kisəli göbələklər

Mayaların müsbət rolu ondan ibarətdir ki, yeyinti sənayesinin müxtəlif sahələrində onlardan geniş istifadə edilir:

- çörəkbişirmə istehsalında xəmirin yumşaldılması üçün;
- şərab, pivə, kvas və digər içki məhsulları istehsalında;
- tibbdə furunkulyoz (çoxlu çiban çıxarma) və maddələr mübadiləsi xəstəliklərinin müalicəsi və zülallar, piy və vitaminlər (xüsusilə, B qrupu) mənbəyi qismində.