##### Sektor modulu üzrə təlim materialı

Qlikozitlər - əsasən, meyvə və tərəvəzlərin tərkibinə daxildir. Onlar meyvə və tərəvəzlərə acı dad, məsələn, siniqrin – xardal və qıtığotu dadı, solanin – yaşıl və ya cücərən kartofun zəhərləyici qlikozit dadı verir.

Alkaloidlər - insanın əsəb sisteminə oyadıcı (həyəcanlandırıcı və qızışdırıcı) təsir göstərir. Onlara kofein (qəhvə və çayda) və teobromin (şokolad və kakao tozunda) aiddir.

### 1.2. Qida məhsullarının kaloriliyini müəyyən edir

Qida məhsullarının kaloriliyi

İnsan orqanizmi aşağıdakılardan ibarətdir (Şəkil 1.5):

- zülal – 20%;
- yağ və yağaoxşar maddələr – 14,7%;
- karbohidratlar – 1%;
- mineral maddələr – 4,9%;
- su – 58,8-65%.

Şəkil 1.5. Qida məhsullarının kalorililiyi

Zülalın 1 qram parçalanması zamanı insan orqanizmində 16,7 kc (4 kkal) ayrılır.

Yağ (piy) insan üçün xarakterikdir, o, qidada piyin bişirilməsi zamanı əmələ gələn qliserin və yağ turşularından yaranır.

Təcrübi istifadədə piydən (yağdan) istifadə edərkən onun xüsusiyyətlərini nəzərə almaq lazımdır:

- qidanın hazırlanması zamanı yüksək qaynama temperaturunun miqdarını;