##### Sektor modulu üzrə təlim materialı

Bəzi çubuqşəkilli bakteriyalar əlverişsiz şəraitdə sporlar (möhkəm pərdə ilə örtülmüş qatı sitoplazma - ibtidai bitki və heyvanlarda cinsiyyətsiz çoxalma orqanı) yaradır. Belə bakteriyalar basil (çöpşəkilli mikrob) adlandırılır (Şəkil 2.41). Sporlar qidalanmır, çoxala bilmir, amma yüksək temperatur və şaxtada quruma zamanı öz həyat fəaliyyətini aylar (botulinus çöpləri), hətta illərlə (qarayara çöpləri) saxlayır. Onlar 20 dəqiqə müddətində 120°C temperaturda məhv olur. | Şəkil 2.41. Basil (çöpşəkilli mikrob)

Əlverişli şəraitə düşəndə sporlar adi bakteriya hüceyrələrinə (vegetativ) çevrilə bilir.

Bakteriyalar hər 20-30 dəqiqədə hüceyrələrin iki hissəyə adi bölünməsi yolu ilə artıb çoxalır

Diqqət yetirin: əlverişli şəraitdə bir bakteriya hüceyrəsi 1 sutkada 60-a qədər nəsil verə bilər.

Kif göbələkləri birhüceyrəli və çoxhüceyrəli olur və öz həyat fəaliyyəti dövrlərində hazır qida maddələri və havaya ehtiyac duyur.

Kif göbələklərinin hüceyrəsi geniş yayılmış saplar formasına – giflərə malikdir və o, çox incədir, onlar öz aralarında müxtəlif formada toxunub göbələk bədən və telləri – miseliy yaradır, müxtəlif rəngdə olur və yumşaq tüklü və xovlu ərp şəklində məhsulların üzərində görünür (Şəkil 2.42). | Şəkil 2.42. Kif göbələklər

Kif göbələkləri - qidanın köməyi ilə giflərin ayrı-ayrı hüceyrələrə parçalanması yolu ilə və giflərin uclarında əmələ gələn sporlarla artıb çoxalır (Şəkil 2.43). | Şəkil 2.43. Sporlarla artıb çoxalan Kif göbələkləri

Kif göbələkləri təbiətdə geniş yayılmışdır. Onların bəziləri müsbət, digərləri isə mənfi rol oynayır.