yazı üçün yetərli olan çoxlu sayda kiçik boş hissə olduğundan yazılış baş tutur. Bu halda fayl bir neçə fraqment şəklində yazılır. Kompüterdə müəyyən zaman işlədikdən sonra bir çox fayl bütün diskə "səpələnmiş" olur. Bu hal fraqmentlәmә, yaxud parçalama adlandırılır. Belə hissələrə bölünmüş fayllara müraciət etdikdə onun hissələrinin “bir yerə toplanması” müəyyən vaxt aparır ki, bu da kompüterin işini ləngidir. Fraqmentləmə kompüterin operativ yaddaşında da ola bilər; bu, yaddaşın bölüşdürülməsi və boşaldılmasından sonra baş verir (Şəkil 5.2).
Şəkil 5.2. Diskin fraqmenlənməsi

Fraqmentləməni aradan qaldırmaq, yəni diski bütünlәşdirmәk (defraqmentlәmәk) üçün xüsusi utilitlər vardır. Defraqmentləmə zamanı hissələri diskə səpələnmiş fayllar optimal şəkildə yeni yerlərə yazılır.

Windows-da diski defraqmentasiya etmək üçün Disk Defragmenter proqramından istifadə olunur.

Sәrt diskin bütünlәşdirilmәsi (defraqmentlәmәsi) (Şəkil 5.3)

Başla (Start) menyusunu açın.

1. Bütün proqramlar (All Programs) bəndini seçib aksesuarlar (Accessories) qovluğuna keçin.
2. Sistem alətləri (System Tools) qovluğunu açın və diskin bütünləşdirilməsi (Disk Defragmenter) bəndini seçin. Uyğun dialoq pəncərəsi açılacaq.
3. Lazım olan diski seçin və diski analiz edin (Analyze disk) düyməsini klikləyin. Diskin təhlilinə başlanılacaq. Bu proses müəyyən zaman tələb etdiyindən onun bitməyini gözləyin.
4. Əgər proqram defraqmentləməni yerinə yetirməyi "məsləhət görürsə", diski bütünləşdir (Defragment disk) düyməsini klikləyin.