TƏLİM NƏTİCƏSİ 1: KOMPÜTER ŞƏBƏKƏLƏRİNİ ANLAYIR
Təlim nəticəsinin təsviri: bu bölməni uğurla tamamladıqdan sonra siz şəbəkənin tərkib hissələrini anlayacaq, kommunikasiya avadanlıqlarından və idarəetmə panelinin parametrlərndən sərbəst istifadə edəcəksiniz.
1.1. Şəbəkənin tərkib hissələrini təsvir edir
1.1.1. Kompüter şəbəkələri

Kompüter şəbəkəsi - rabitə xətləri və xüsusi proqram təminatı ilə bir-biri ilə əlaqəli kompüterlər və periferiya avadanlıqları sistemindən ibarətdir. İnformasiyanın əldə olunması, ötürülməsi və istifadəçilərin mövcud informasiyadan birgə istifadələrini təmin etmək üçün kompüter şəbəkələrinin olması vacib şərtdir. Məsafədən asılı olaraq rabitə xətləri kimi kabel, telefon xətləri, radiorabitə, peyk rabitəsi və optik lifli xətlərdən istifadə olunur. Ən populyar kompüter şəbəkəsi internetdir.

Komputer şəbəkələrində hər bir məlumat, adətən, ünvanlı, yəni müəyyən bir kompüterə yönəldilir. Televiziya şəbəkələrindən fərqli olaraq kompüter şəbəkələri həmişə iki istiqamətlidir: A kompüteri B kompüterinə məlumat göndərirsə, o zaman B kompüteri də A kompüterinə cavab göndərə bilər. Şəbəkədəki proqramlar, fayllar, eləcə də printerlər və birgə istifadə olunan başqa periferiya qurğuları resurs adlandırılır (Şəkil1.1).

Şəkil 1.1. Birgə istifadə olunan periferiya qurğusu

Beləliklə, kompüter şəbəkələri bir çox cəhətdən faydalıdır:

- İnformasiyanın bölüşdürülməsi - istifadəçi şəbəkədə olan başqa kompüterlərə qoşula və həmin kompüterlərdəki verilənlərdən (resurslardan) birgə istifadə edə bilər. Bu resurslar xüsusi layihələr, verilənlər bazası və s. ola bilər.;
- Avadanlıqların bölüşdürülməsi - hər kompüter üçün ayrıca printer, skaner, yaxud tez-tez istifadə olunan periferiya qurğusu almağa gərək yoxdur. Əvəzində, şəbəkəyə qoşulmuş bir qurğudan çoxlu sayda istifadəçi yararlana bilər;
- Proqramların bölüşdürülməsi - hər bir ayrıca kompüter üçün proqram təminatı alıb quraşdırmaq əvəzinə, həmin proqramı serverdə quraşdırmaq olar. Bundan sonra hər bir istifadəçi həmin proqrama bir mərkəzi yerdən daxil olacaq. Bu üsul həm də təşkilatın pul vəsaitlərinə qənaət baxımından faydalıdır;
- Əməkdaşlıq mühiti - bir layihə üzərində istifadəçilərin qrup şəklində birgə işləmələri həm onların qüvvələri, həm də avadanlıqların imkanlarını birləşdirilməsini mümkün edir.

Kompüter şəbəkələrinin bir neçə növü mövcuddur ki, onları da müxtəlif cür təsnif etmək olar.