TƏLİM NƏTİCƏSİ 2: PROQRAM RESURSLARINI YÜKLƏYİR
Təlim nəticəsinin təsviri: bu bölməni uğurla tamamladıqdan sonra siz kompüterə əməliyyat sistemi, ona uyğun “sürücü” proqramları və lazım olan digər proqramların yüklənməsini bacaracaqsınız.
2.1. Kompüterə əməliyyat sisteminin yüklənib sonlandırılmasını nümayiş etdirir

Kompüterə əməliyyat sisteminin yüklənməsi

Kompüterin hər hansı bir işi yerinə yetirməsi üçün aparat təminatı ilə yanaşı, eyni zamanda ona göstərişlər toplusu, yəni proqramlar lazımdır. Klaviaturada klavişin basılması, siçanın hərəkəti, başqa kompüterdən informasiyanın alınması və digər hərəkətlərə kompüterin necə reaksiya verməsini məhz proqramlar müəyyən edir. Ekrana görüntünün çıxarılması, sənədin printerdə çap olunması üçün hazırlanması və kompüterdə musiqinin səsləndirilməsini proqramlar həyata keçirir. Kompüterin proqram təminatı [software] kompüter sisteminin ayrılmaz bir hissəsi olub kompüterin texniki təminatının məntiqi davamını təşkil edir. Kompüterin konkret tətbiq sahəsi onun proqram təminatı ilə müəyyən olunur. Kompüterin özlüyündə heç bir “bacarıq”ı yoxdur. Bütün “bacarıqlar” kompüterdə icra olunan proqramlarda cəmləşdirilib. Müasir kompüterlərin proqram təminatı oyun proqramlarından tutmuş elmi proqramlara kimi milyonlarla proqramdan ibarətdir.

Əməliyyat sistemi (eng. Operating System OS) hesablama prosesini həyata keçirən texniki vasitələlərin idarə olunmasını təmin edən proqramlar toplusundan ibarətdir. Kompüter işə salındıqda ƏS başqa proqramlara nəzərən ilkin olaraq əməli yaddaş qurğusuna yüklənir və o digər proqramların işləməsi üçün mühit yaradır. ƏS eyni zamanda kompüterlərdə çoxməsələli (yaddaş və həll vaxtının bölünməsi, qırılmaların təşkili və s.) iş rejiminin təşkilini təmin edir. ƏS sistem proqram təminatının əsasını təşkil edir. ƏS fərdi kompüterlərin vacib elementlərindən biridir. O, məlumatın saxlanması və emalını idarə etməklə yanaşı, eyni zamanda istifadəçi üçün də interfeysə malikdir.

Windows ƏS-ni quraşdırmaq üçün kompüteri yenidən başlatmaq lazımdir. Bu zaman qara fonda yazı görəcəksiniz (Şəkil 2.1).

Şəkil 2.1. Windows ƏS-nin quraşdırılmasının başlanması