TƏLİM NƏTİCƏSİ 2: LOKAL ŞƏBƏKƏ SİSTEMİNİ ANLAYIR
Təlim nəticəsinin təsviri: bu bölməni uğurla tamamladıqdan sonra siz lokal şəbəkədə olan periferiya qurğularından, qovluqlardan və fayllardan birgə istifadə etməyi bacaracaqsınız.

2.1. Əməliyyat sistemi vasitəsilə kompüteri lokal şəbəkəyə qoşur

2.1.1. Lokal şəbəkə

Lokal kompüter şəbəkələri (ing. LAN Local Area Network) - eyni mühit və çox böyük olmayan ərazidə (bir otaq, bir bina, bir müəssisə və bu kimi məkanlar daxilində) qurulan şəbəkədir. Bu şəbəkələrdə kompüterlərarası məsafə, adətən, 1-2 km-dən çox olmur.

Lokal şəbəkələrdə şəbəkəyə aid olan hər bir kompüter “işçi stansiya” və ya şəbəkə düyünü adlandırılır. LKŞ-nin yerinə yetirdiyi əsas məsələlərə aşağıdakılar daxildir:

- Şəbəkə resurslarının (fayllar, proqramlar, şəbəkədə istifadə olunan periferiya qurğuları, CD-ROM kitabxanalar və s.) kompleks istismarının həyata keçirilməsi;
- Şəbəkədə verilənlərin yüksək sürətlə ötürülməsi;
- Şəbəkə resurslarından səmərəli istifadə olunmasının təşkil edilməsi ilə ona qoyulan xərclərin azaldılması;
- Əlavələrin standartlaşdırılması;
- Kollektiv istifadə ilə əlaqədar kompleks məsələlərin planlı həllinin tənzimlənməsi və ona nəzarət;
- Məhsuldarlığın yüksəldilməsinin təmin edilməsi üçün böyükhəcmli informasiya kütlələrindən sistemli istifadənin səmərəli təşkili;
- İnformasiyanın qorunmasının təmin edilməsi, informasiyaya edilən müraciətlərə dəqiq nəzarət edilməsi və sanksiyasız müraciətlərin qarşısının alınması.

Çoxşaxəli lokal şəbəkələr aşağıdakı kimi təsnifləşdirilir:

İstismar və ya tətbiq sahəsinə, topologiyasına, verilənlərin ötürülməsinə, müraciətlərə icazənin idarə olunması üsuluna, proqram və texniki təminatına görə.

İstismar sahəsinə görə lokal şəbəkələr, əsasən, iki sinfə ayrılır:
• Lokal hesablama şəbəkələri;
• Lokal informasiya hesablama şəbəkələri (LİHŞ).

Lokal hesablama şəbəkələrində istifadəçilər, adətən, şəbəkə resurslarından bərabərhüquqlu qaydada istifadə edirlər. Belə şəbəkələrdə şəbəkə resurslarından böyük olmayan sahələrdə elmi-tədqiqat işləri və layihə sistemlərinin avtomatlaşdırılması və başqa sistemlərdə həqiqi vaxt rejimində istismar edilir. Şəbəkədə həll edilən məsələlərin əksəriyyəti istifadəçilərə informasiya xidmətləri göstərmək məqsədi güdür və elektron poçtdan istifadə etməklə mətnlərin məsafədən (uzaqdan) emalı və ötürülməsi üçün istifadə edilir. İnformasiyanın təşkili, emal resursları və proqram təminatının seçilməsi istifadəçinin yerinə yetirməli olduğu məsələnin həllindən bilavasitə asılıdır.

Buraxıcılıq qabiliyyətinə görə LKŞ aşağıdakı kimi təsnifləşdirilir:

- Aşağı buraxıcılıq qabiliyyətinə malik olan LKŞ – belə şəbəkələrdə əlaqə kanallarında nazik koaksial və ya qoşanaqilli kabellərdən istifadə ediləndə informasiyanın ötürülmə sürəti 10 Mbayt/san-ə qədər olur;