Şəkil 4.5. Suvarılan lent boyu nəmlənmiş hissənin təsviri

Qeyd olunan düstur 4.21-i parktik başa düşmək üçün konkret bir misal üzərində təsvir edək.

Misal: Fərz edək ki, torpağın tarla rütubət tutumu 24,2 faiz, suvarma qabağı nəmlik isə 16,9 faiz təşkil etmişdir. Bu göstəriciləri laboratoriya analizləri ilə, yaxud adi qaydada, ev şəraitində torpağı qurutmaq və alınan fərqə əsasən nəmliyi müəyyən etməklə hesablamaq olar.

Şərti olaraq qəbul edək ki, lentdə olan damcıladıcılar arası məsafə 40 santimetr, cərgə (lent) boyunca nəmləndirilən sahənin eni 60 santimetr, nəmləndiriləcək kök yayılan aktiv qatın hündürlüyü 50 santimetr, torpağın həcm kütləsi 1,29 ton/kub metr (qram/kub santimetr ölçü vahidindən çevrilmişdir) və bir damcıladıcının (q) su sərfi 1,55 litr/saat təşkil edir. Əvvəlcə suvarmanın vaxtını təyin edək.

T = 0.169
0.242 ⋅ 100 = 69.8%

Hesablamadan aydın olur ki, suvarma qabağı torpaqda olan nəmlik tarla rütubət tutumunun 69,8 faizini təşkil edir, yəni 70 faiz həddindən aşağıdır və bu da suvarmanın vaxtının yetişdiyini göstərir. Onda bir bitkinin qida sahəsi üzrə tələb olunan suyun miqdarı aşağıdakı kimi olar:

V = 0.4 0.6 0.5 1.29 (0.242 0.169) 1130 10-5 C m3 11.3 litr

Alınmış faktiki tələb olunan suvarma suyuna (V) əsasən suvarmanın davametmə müddəti tapılır (Düstur 4.22).

t = V/q = 11.3/1.55 = 7,29 saat
Düstur 4.22. Suyunun davametmə müddətinin hesablanması

Buradan aydın olur ki, bir bitkinin qida sahəsi üzrə tələb olunan suyu bir damcıladıcı ilə 7,29 saata vermək mümkün olacaq.

Qeyd edək ki, bitkiyə normadan az və ya çox su verdikdə bir sıra problemlər yaranır. Belə ki, normadan çox su verdikdə bitkinin kökləri tənəffüs edə bilmir, artıq su torpaq səthini yuyaraq eroziya baş verir və qrunt suyu səthə yaxın olan torpaqlarda isə təkrar şorlaşma yaranır. Normadan az su verdikdə isə bitki susuzluqdan əziyyət çəkir, torpaqda olan minerallar çətin həll olur və bitki torpaqda olan qida maddələrini mənimsəyə bilmir. Ona görə də bu hesablamanı aparmaq çox vacibdir.

Növbəti hesablamalar üçün bir cərgədə olan damcıladıcıların sayını bilmək lazımdır. Bir lentdə (cərgədə) olan damcıladıcıların sayı belə hesablanır (Düstur 4.23):

N= L/a
Düstur 4.23. Bir lentdə (cərgədə) olan damcıladıcıların sayının hesablanması

Burada L - cərgənin və ya lentin uzunluğu, m və a - damcıladıcılar arası məsafədir. Məsələn, 70 metr uzunluğu olan bir lentdə damcıladıcıların sayı belə hesablanır:

N=70/0.4=175 ədəd