İşıqlanma dərəcəsi nədir? İşıqlanan cismin (və ya yerin) vahid səthinə düşən işıq seli ilə ölçülən kəmiyyətə səthin işıqlanması və ya işıqlanma dərəcəsi deyilir. Yəni, 1 lümen (lumen-işıq selinin ölçü vahidi) işıq seli 1 kvadrat metr səthə bərabər sürətdə paylanarsa, belə səthin işıqlanması işıqlanma vahidi qəbul olunur. Bu vahid lüks adlanır.

1 lüks = 1lm
1m2 və ya 104 lüks= 1lm
1 sm2

Beynəlxalq vahidlər sistemində işıqlanma dərəcəsi lüks (lx) ilə ölçülür. Lüks - işıqlanan səthin işıqlanma dərəcəsini ifadə edən ölçü vahididir. İşıqlanma dərəcəsini ölçmək üçün lüksmetr cihazlarından istifadə edilir.

İstixanada bitkilərin işıqla normal təmin edilməsi üçün aşağıdakılar nəzərə alınmalıdır:

Aydın olur ki, istixanada bitkilərin işıqla normal təmin edilməsi üçün əvvəlcə işıqlandırılacaq sahə hesablanmalı, əkiləcək bitkilərə uyğun işıqlanma dərəcəsi müəyyən edilməli, sahəyə və işıqlanma dərəcəsinə uyğun olaraq tələb olunan işıq selinin miqdarı tapılmalı, həmin işıq selində normal işıqlanma almaq üçün işıq gücünə uyğun lampalar seçilməli və onların sayı hesablanmalıdır. Qeyd olunan məsələlərin hesablanma qaydası aşağıdakı misalda nümunə olaraq göstərilmişdir:

Misal: Fərz edək ki, uzunluğu 10 metr və eni 5 metr olan, pomidor becərilən qış istixanasının normal işıqlandırılmasına dair hesablama aparmaq tələb olunur.

1) Əvvəlcə becərilən bitkiyə uyğun olaraq tələb olunan işıqlanma dərəcəsi müəyyən edilməlidir. Təcrübələrlə sübut edilmişdir ki, şitil üsulu ilə əkilən əksər tərəvəz bitkiləri üçün normal işıqlanma dərəcəsi 8000-10000 lüks təşkil edir. Qeyd olunan misalda pomidor bitkisi üçün normal işıqlanma dərəcəsi 10000 lüks götürülür