Şəkil 2.26. Sapropel
Şəkil 2.27. Yaşıl gübrə
Şəkil 2.28. Peyin

- Yaşıl gübrə - paхlalı bitkilərin və ya digər ot bitkilərinin torpağa azot və üzvi maddələr verən yaşıl һissəsi yaşıl gübrə (siderat) adlanır. Bitki kütləsi torpağa qarışdırıldıqda onu azotdan başqa, digər qida maddələri ilə də zənginləşdirir (Şəkil 2.27);
- Maye yaşıl gübrə - maye yaşıl gübrə ekoloji kənd təsərrüfatında kifayət qədər geniş tətbiq olunur. Belə gübrələr bitki tərəfindən asan mənimsənilir və onlar bitkilərin intensiv boy atmasını təmin edir. Maye yaşıl gübrə müxtəlif bitkiləri (məsələn: gicitkən, xəndəkotu və s.) qıcqırtmaqla hazırlanır. Onun tərkibində çoxlu miqdarda azot və kalium elementləri vardır. Bu gübrələr bitkilərin suvarılmasında birbaşa kökdən verilir, həmçinin, onun duruldulmuş cövhəri bitki üzərinə çilənir və kökdən kənar yemləmə həyata keçirilir;
- Peyin. Peyin ən müһüm üzvi gübrədir. Peyinin əhəmiyyəti, yalnız onda müһüm elementlər sayılan azot, fosfor və kaliumun olması ilə deyil, һəm də ucuz başa gəlməsi və torpaqda öz təsirini uzun müddət saxlaması ilə əlaqədardır. Peyinin tərkibində əsas qida maddələrindən olan azot, fosfor, kalium, kalsium, bir sıra mikroelementlər və bir çoх başqa qida maddələri vardır. Peyin və başqa üzvi gübrələr torpağa verilməklə orada mikroorqanizmlər üçün qida mənbəyi yaradılır və torpaqda mikrobioloji proseslər sürətlənir (Şəkil 2.28);
- Quş zılı - quş zılı qiymətli, xeyli qatı və tez təsir göstərən üzvi gübrədir. Peyin kimi onun da tərkibində bitkilərə lazım olan qidalı maddələr vardır. Lakin quş zılında bunlar daha çoxdur. Buna səbəb quşların daha qüvvətli yemlərlə qidalanmasıdır.

Qeyd olunan üzvi gübrələr aşağıdakı üstünlüklərə malikdir:

• Torpağın münbitliyini uzun müddət davamlı saxlamağa imkan verir;
• Kimyəvi mineral gübrələrdən istifadəni azaldır;
• Bağçılıqda bitkilərin məhsuldarlığını yüksəldir;
• Məhsulun keyfiyyəti yaxşılaşır.