Mineral yun və ya minvata (Şəkil 2.32); Hidrogel - bu material, əsasən, şitili qısa müddət ərzində dibçəkdə yetişdirmək üçün istifadə edilir (Şəkil 2.33). Bunun üçün orta hesabla 1 qram quru gelə 1 litr su tökülür, sonra bir neçə saat ərzində gelin qabarması, şişməsi baş verir və bundan sonra əkin aparılır. Bu təcrübə ölkəmizdə ilk dəfə olaraq Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetinin “Bitki diaqnostikası” laboratoriyasında sınaqdan keçirilmiş və xiyar şitilləri hidrogeldə yetişdirilmişdir; Şüşə yunu; Plastik köpük materialı (poliuritan, sintetik material); Polistirol (neft məhsullarından alınan sintetik material, bu material preslənmiş halda olan penopolistirolun xırdalanmış formasıdır). Qeyd olunan substratların əsas funksiyası bitki köklərini örtməkdən və mexaniki möhkəmlətməkdən ibarətdir. Məsaməlik yaratmaq və kipləşmənin qarşısını almaq üçün bu substratlara çınqıl, çay qumu və digər süxur (vermikulit, perlit, seolit, sepiolit) qırıntıları qatılır. Hazırlanmış substratlar, əsasən, dibçəklərə, polietilen torbalara doldurulur və şitil əkilir. Süni substratlar hesabına qidalı dibçəklər hazırlamaqla tərəvəz bitkilərindən yüksək məhsul almaq mümkün olur. Məsələn, Azərbaycanlı ekspert modulun müəlliflərindən olan M.M. Ələkbərova Çin Xalq Respublikasında süni substratlarda yetişdirilən tərəvəz bitkilərindən yüksək məhsul alınması texnologiyası ilə tanış olmuşdur. Burada kokopit+torf+dekorativ bitkilərin çiçək və gövdə qırıntıları qarışdırılaraq iri taxta dibçəklərə doldurulur və bir çox tərəvəz bitkiləri becərilir. Həmin dibçəklərdə bitkilər normal inkişaf edir, boyu uzanır və onlar hündür şpalerlərə qaldırılır. | Şəkil 2.32. Mineral yun və ya minvatada bitki əkini Şəkil 2.33. Hidrogeldə əkilən bitki