2.6.2. Bağçılıqda istifadə edilən üzvi gübrələr

Hazırda bağçılıqda peyindən başqa, digər üzvi gübrələr də istifadə olunur ki, onlar biohumus, kompost, torf, sapropel, yaşıl gübrə, yaşıl maye gübrə, quş zılı və s. ibarətdir.

Biohumus - biohumus, yaxud qurd peyini (korpolit) üzvi tullantıları emal edən soxulcanların hazırladığı 1-3 millimetr ölçüdə dənəvər kütlədir. Biohumus ən müasir, natural üzvi gübrədir. Tərkibi mikroelemetlərdən, antibiotiklərdən, vitaminlərdən və hormonlardan ibarətdir. Biohumus həm də mikrobioloji gübrədir, tərkibi torpağı münbitləşdirən mikroorqanizmlərlə zəngindir. Tərkibində humin maddələri də vardır. Biohumusda xəstəlik törədiciləri, helmintlər (qurdlar), alaq otları toxumları, milçək sürfələri olmur (Şəkil 2.23); Kompost - kompost bitki və һeyvan mənşəli tullantıların (peyin, quş zılı, kül, bitkilərin yaşıl və quru kütləsi, şərabçılıq sənayesi tullantıları, bitki mənşəli ərzaq tullantıları və s.) birlikdə çürüdülməsi ilə hazırlanmış, qida maddələri ilə zəngin olan üzvi gübrədir. Kompost torpaqda qida maddələrinin miqdarını artırır, gilli torpaqları yumşaldır, qumlu torpaqlarda isə susaxlama qabiliyyətini yaxşılaşdırır. O, bitkilərə güc, məhsuldarlıq bəxş edir və onları xəstəlik və zərərvericilərə qarşı immunitetini atrırır (Şəkil 2.24); Torf - torf bataqlıq bitkilərinin çürüməsindən alınan üzvi gübrədir. Torfun tərkibində bitkilər üçün mənimsənilən qida elementlərinin az olmasına baxmayaraq, o, humusun miqdarını artırır və torpağın strukturunu yaxşılaşdırır (Şəkil 2.25); Sapropel (lil) - lil göllərin, çayların, kanalların dibində toplanır. Onun tərkibində çoxlu çürüntü, azot, kalium və fosfor var. Qısamüddətli qurutma prosesindən sonra onu qumsal torpaqlarda (kq/m2) müvəffəqiyyətlə istifadə etmək olar (Şəkil 2.26); | Şəkil 2.23. Biohumus Şəkil 2.24. Kompost Şəkil 2.25. Torf