8. Beçələr və arı ailələrinin yaradılması

Arı ailəsində fevral ayından oktyabr ayına kimi arıların sürfəsi yetişdirilir. Arılar şanların qovuqcuqlarında doğulur. Fevralın ortasından mayın ortasına kimi qışlamış arılar gənc arılarla əvəz olunur. İlk yaz uçuşundan sonra arıların fəal yay fəaliyyəti başlandıqda sürfələr daha sürətlə yetişir.

Qışlamış arıları əvəz etdikdən sonra ailələrin gücü sürətlə artır. Əvvəl bir neçə qışlamış arılar bir sürfəni bəsləyir, sonra isə bəsləyici arıların sayı çoxalır. Sonda onları yemləmək üçün sürfə çatışmır və ailədə beçəvermə vəziyyəti yaranır.

Arı ailələrinin süni çoxalması öncədən müəyyənləşdirilir. Bunun üçün əvvəlcədən hazırlıq işləri görülür və arıxanada ailənin inkişafının əlverişli vaxtlarında həyata keçirilir. Ailənin məhsuldarlığı azalmır və hətta artmır, çünki süni beçəvermə təbiini sıxışdırıb yerini tutur, yeni ailədə yerləşdirilmiş ananın köməyi ilə isə yetişdirilən əlavə arılar bal yığımında iştirak edir.

Şəkil 8.1. Arakəsmə taxta
Şəkil 8.2. İstiləndirici döşəkçələr (üst və yan)

Arı ailələrinin sayını süni yolla artırarkən ən yaxşı ananın qoyduğu yumurtalardan istifadə edərək damazlıq ailələrdən analar alınır. Anaları ananın damazlıq xəttindən olan erkək arılarla cütləşdirməyə çalışırlar. Bu yolla arıxanada olan bütün ailələrə nisbətən yeni formalaşdırılmış ailənin məhsuldarlığı artır. Arıların beçələri və ya ailələrinin yaranmasını iki istiqamətdə: ailəni iki hissəyə bölmək və ya eyni zamanda bir neçə pətəkdə arıların anaya hücum etməsi ilə aparırlar.

Tək ailələrin yaradılmasına nisbətən bu istiqamətlər arıçının əməyinin məhsuldarlığını bir xeyli artırır. Yeni arı ailəsini bir neçə üsullarla almaq olar, onları müəyyən şəraitə uyğun olaraq tətbiq edirlər.

Təmiz yoluxmayan pətək hazırlayın. Ora arakəsmə taxta qoyun və istiləşdirici material hazırlayın (Şəkil 8.1 və Şəkil 8.2). Bunlardan başqa penoplast və taxtadan hazırlanmış həm arakəsmə taxta, həm də isidici materialdan istifadə edilə bilər (Şəkil 8.3).

Ailənin bacasının yanından payacıq vurun və ya bu yerə başqa cür nişan vurun.

Arı ailəsindən şanların bir hissəsini (məsələn, üçdə birini) götürün və əvvəlcədən hazırlanmış pətəyə qoyun.