9.
Cümləni tamamlayın.
... , ... , ... mətn üçün açar söz ola bilər.
10.
Mətndə altından xətt çəkilmiş cümlələrdə (səh. 40) hansı sözlər əksmənalı sözlərdir? Mətndən belə nümunələr seçin.
11.
Verilmiş cümlələrdə fərqləndirilmiş sözləri mötərizədəki sözlərlə əvəz etmək olarmı? Niyə? Fikrinizi necə əsaslandırarsınız?

- Nəhayət ki, alov (atəş, tonqal) söndürüldü.
- Lakin yaralı (zədəli) olduğunu gizlətmiş, daha iki gün döyüşmüşdü
  (dalaşmışdı, savaşmışdı, vuruşmuşdu).
- O, huşunu itirib yıxıldıqdan sonra silahdaşları onun yaralandığını başa
  düşmüşdülər (anlamışdılar, bilmişdilər).

12.
Mətndə (səh. 41) tünd şriftlə verilmiş cümlələrdə hansı sözlər bir-birini əvəz edə bilər?
13.
Uşaqlar, cəld olun cümləsində uşaqlar sözündən sonra vergül işarəsinin qoyulma səbəbini izah edin. Bu cümlədə hansı sözə sual vermək olar, hansına yox?
14.
Cümlələrdəki sözlərə sual verin və onların bir-biri ilə əlaqələnməsinə diqqət yetirin.

- Nəhayət ki, alov söndürüldü.
- O, xəstəxanadan çıxdı və yenidən döyüş bölgəsinə qayıtdı.

- Hansı sözlərə sual verə bilmədiniz? Nə üçün?

15.
Samir igid döyüşçülərlə yanan tankı söndürmək üçün irəli atıldı cümləsinin mübtəda və xəbərini müəyyən edin. Onların uzlaşmasına diqqət yetirin.
MÜBTƏDA VƏ XƏBƏRİN ŞƏXSƏ GÖRƏ UZLAŞMASI
Baş üzvlər cümlənin qrammatik əsasını təşkil edir. Mübtəda neçənci şəxsdə olursa, xə-
bər də həmin şəxsdə olur.
Mən (I şəxs) oxuyum (şəxs şəkilçisi)
Sən (II ş.) oxu (şəxs şəkilçisi yoxdur)
O (III ş) oxusun (şəxs şəkilçisi)
Biz oxuyaq (şəxs şəkilçisi)
Siz oxuyun (şəxs şəkilçisi)
Onlar oxusun (şəxs şəkilçisi)
Üzeyir Hacıbəyli opera yazmaq istəyir.
Mən opera yazmaq istəyirəm.