15.
Mətnin 1-cı və 3-cü abzasında həmcins üzvləri müəyyən edin, onların işlənmə səbəbini izah edin.
16.
Mətndə (səh. 126) altından xətt çəkilmiş cümləyə diqqət yetirin. Sizcə, nə üçün Vaqif sözündən əvvəl tire işarəsi qoyulmuşdur?
Nümunə əsasında həmin cümlədə vergülün qoyulma səbəbini izah edin.
Gəncə sözü şəhər sözünü aydınlaşdır-
dığı, yəni uşaqların hansı şəhərə get-
diyini izah etdiyi üçün şəhər sözündən
sonra tire işarəsi qoyulmuşdur.
Cümlədə bəzən elə sözlər olur ki, onlar özündən əvvəlki sözün mənasını izah edir,
yaxud dəqiqləşdirir. İzahedici sözlər, yaxud söz birləşmələri mənasını aydınlaşdırdığı sözdən, əsasən, tire işarəsi ilə ayrılır. Məsələn:
17.
Mətndən bir neçə elə cümlə seçin ki, onlara izahedici söz artırmaq mümkün olsun.
18.
Cümlələrdə izahedici sözləri müəyyən edin, durğu işarələrinin düzgün qoyulduğunu əsaslandırın.
1. Novruzun əsas personajları - Kosa və Keçəl yazla qışın mübarizəsini əks etdirir. 2. Dünyanın yeddi möcüzəsindən biri - Şvedaqon məbədi Birmada yerləşir. 3. Səs irəlidən - dağlar tərəfdən gəlirdi. 4. Yazın ilk günlərində Kürün sahilinə - Ceyrançölə səyahətə çıxmışdıq. 5. Kolluqdan zərif bir çiçək - bənövşə boylanırdı. 6. Yerin peykində - Ayda hava yoxdur. 7. Biz onları - alma və şaftalı ağaclarını beşinci sinifdə oxuyanda əkmişdik.