İNGİLTƏRƏ
Burjuaziya, puritanlar, Stüartlar,
Respublika, “Uzunmüddətli parlament",
“Şanlı inqilab", sənaye çevrilişi
Digər Avropa ölkələrindən fərqli olaraq,
İngiltərənin ictimai-siyasi həyatında
parlament üstün idi. Parlament mütləqiyyətin
möhkəmlənməsinə imkan
vermədi. Parlament kral qarşıdurması
nəticəsində İngiltərə parlamentli monarxiyaya
çevrildi.
Sosial-iqtisadi vəziyyət. XVII yüzilliyin birinci yarısında aqrar ölkə olan İngiltərənin iqtisadi inkişafı sürətlənmişdi. Kapitalist münasibətlərinin inkişafı feodalizmin böhranını dərinləşdirdi. Əmtəə-pul münasibətlərinin inkişafı nəticəsində kəndlilərin təbəqələşməsi prosesi sürətləndi, kənd burjuaziyasının və muzdlu işçilərin yaranmasına səbəb oldu.
İngiltərənin coğrafi mövqeyi, beynəlxalq ticarət yollarının üzərində yerləşməsi ölkədə iqtisadi inkişafa şərait yaratmışdı. Ada mövqeyi həm də ölkənin təhlükəsizliyinin təmin edilməsinə şərait yaradırdı. Son yüz ildə İngiltərə ərazisində müharibələr aparılmamış, əksinə, İngiltərə Avropada aparılan müharibələrdən varlanmışdı.
İngiltərədə şəhər həyatı Fransa və İspaniyaya nisbətən daha azad idi. Sexlər şəhərlərdə sənayenin inkişafına mane olsa da, kəndlərdə sex məhdudiyyətləri yox idi. Zadəganların bir qismi ticarətlə məşğul olur, sənaye müəssisələri yaradır, gəmiçiliyin inkişafına kapital qoyurdu.
Yeni zadəganların meydana çıxması və möhkəmlənməsi XVII yüzilliyin I yarısında İngiltərədə sosial quruluşun mühüm xüsusiyyətlərindən biri idi.
Yeni zadəganlar muzdlu əmək tətbiq etməklə təsərrüfatı kapitalistcəsinə təşkil edən təbəqədir.
Şəhərlərin artması və kapitalist münasibətlərinin inkişafı daxili ticarətin genişlənməsinə şərait yaradırdı. İngiltərə burjuaziyası müstəmləkələr ələ keçirmək istəyirdi və güclü donanmanın yaradılmasında maraqlı idi.
Mahud və yun istehsalının artması, Hindistandan pambığın gətirilməsi İngiltərə tacirlərinin sərvətini artırmışdı. Mahud ixracı yuna olan tələbatı artırır, bu isə qoyunçuluğun inkişafına təkan verirdi.
Mahud üz tərəfi keçə kimi basıq yun və ya yarımyun parçadır.
Zadəganlar kəndli torpaqlarını çəpərləmələr (kəndli icmasına daxil olan torpaqların zorla ləğvi) yolu ilə ələ keçirib otlaqlara çevirirdilər. Torpaqlar tədricən yeni zadəganların və manufaktura sahiblərinin əlində cəmlənirdi. Kapital yığımı və çəpərləmələr kapitalizmin inkişafına kömək edir, feodal-mütləqiyyət qaydaları isə buna mane olurdu. Burjuaziya ilə yeni zadəganların ittifaqı inqilab ərəfəsində ölkədə sosial həyatın səciyyəvi cəhətlərindən biri idi.