MƏDƏNİYYƏT
Maarifçilik, Moskva Universiteti, Nyuton,
Lomonosov, Molyer, Radişşev, Versal sarayı,
Motsart
Avropa mədəniyyətində baş verən
İntibah Şərq ölkələri ilə müqayisədə
onun irəliyə doğru böyük məsafə qət
etməsinə səbəb oldu. XVIl-XVIII yüzilliklərdə
Avropa xalqlarının mədəni
həyatında inqilabi dəyişikliklər baş
verdi. Təhsilin, elmin və mədəniyyətin
digər sahələrinin inkişafında maarifçilər
mühüm rol oynadılar.
Maarifçilik. Kapitalizmin inkişafı, burjua münasibətlərinin formalaşması dövrün ictimaisiyasi hadisələrindəki dəyişikliklər özünü mədəniyyətin inkişafında da göstərdi. XVII—XVIII yüzilliklərdə Avropa sivilizasiyası güclü elmitexniki inkişaf sürəti əldə etdi. Fransa və İngiltərədə baş verən burjua inqilabları yeni dünya quruculuğu prinsiplərini müəyyənləşdirdi, şəxsiyyət aləminə maraq gücləndi. Məhz insanların Allah və dövlət qanunları qarşısında bərabərliyi fikri yaranmağa başladı. Dünyanı şüurlu surətdə dəyişdirmək və yenidən qurmağın mümkünlüyünə istinad edən dünyagörüş inkişaf etməyə başladı. Bu din ilə elm arasında mübarizənin genişlənməsinə səbəb oldu. Mədəniyyətin digər sahələrində də mürəkkəb dəyişikliklər baş verdi. Həmin dövr milli mədəniyyətin formalaşması dövrü kimi tanındı. Mədəniyyət sahələrinin tərkib hissələrinə ayrılması, müstəqilləşməsi mərhələsi başlandı. Bu həm də müstəqil bədii üslubların formalaşmasına istiqamət verdi.
Beləliklə, Avropa ölkələrində insanların mədəni həyatında dönüş yaradan yeni prinsiplər meydana gəldi. Bu dövrün mənəvi
mədəniyyətinin əsas yeniliklərindən biri elmi fəaliyyətə əsaslanan təfəkkür tərzinin formalaşmasıdır. Elmi fəaliyyət səmərəli, sistemli, təcrübəyə əsaslanma istiqamətində quruldu. Dünyanın elmi şəkildə dərk edilməsində insanın rolu və yeri müəyyən edildi. Dünya elmlərlə silahlanmış ağıl əsasında dərk edilməyə başladı. Dünyanın bu cür dərk edilməsi cəhdi rasionalizm adlandı. Bu ideyaya görə cəmiyyət, insanların münasibəti, əxlaq qaydaları, dövlət ağıllı və səmərəli əsaslar üzərində qurula bilər. Rasionalizmə əsasən ağıl insanlara doğularkən digər təbii imkanlar kimi verilir.
Rasionalizm - ağlı idrakın yeganə mənbəyi hesab edən fəlsəfi cərəyandır.
XVII—XVIII yüzilliklərdə Avropa mədəniyyətinin inkişaf xüsusiyyətlərini müəyyən edin.
XVIII yüzillik tarixə "Maarifçilik" dövrü kimi daxil olmuşdur. İngiltərə inqilabının təsiri ilə yaranmış