parçalandı. Böyük dövlət xadimi olan Nadir şah Makedoniyalı İskəndər və Napoleonla eyniləşdirilir, "Şərqin son fatehi" adlandırılır.
Nadir şahın ölümündən sonra hakimiyyət uğrunda Azərbaycan tayfaları olan əfşarlar, qacarlar və fars mənşəli zəndlər arasında kəskin mübarizə başladı. Şirazda möhkəmlənən Kərim xan Zənd bir çox Azərbaycan hakimlərini də hiylə ilə öz tərəfinə çəkməyə nail oldu.
Kərim xan Zənd yanında faktiki olaraq əsir kimi saxladığı Səfəvilər nəslindən olan şahzadəni III İsmayıl adı ilə "şah" elan edərək, İranın mərkəzi vilayətlərini "dövlət vəkili" adı ilə idarə edirdi. Azərbaycan hakimləri arasındakı çəkişmələrdən istifadə edən Kərim xan Zənd əvvəlcə Məhəmməd Həsən xan Qacarı, daha sonra isə urmiyalı Fətəli xan Əfşarı mübarizədən kənarlaşdıraraq Azərbaycanın cənub ərazilərinin də xeyli hissəsini ələ keçirdi.
Kərim xan Zənd