Böyük Moğol dövlətinin dağılma səbəbləri

- quraqlıqlar
- məhsulsuzluq
- aclıq
- vergilərin artırılması
- dəbdəbəli sarayların, malikanələrin tikilməsi

İqtisadi
səbəblər

- mərkəzi hakimiyyətin zəifləməsi
- mərkəzi hakimiyyətə tabe olmamaq
- hakimiyyət uğrunda mübarizə
- ara müharibələri
- fasiləsiz müharibələr

Siyasi
səbəblər
Böyük Moğol dövlətinin tanınmış şahlarından olan Evrəngzib (Aurangzeb) (1658-1707) 89 il yaşamışdı. O, görkəmli şəxsiyyət idi. Hələ uşaqlıq vaxtlarından etibarən şəxsi şücaətləri, qətiyyəti və əməksevərliyi ilə seçilirdi. Evrəngzib atasının tapşırığına əsasən 16 yaşından etibarən mühüm dövlət işlərini yerinə yetirməklə taxta çıxanadək böyük hərbi, idarəetmə və diplomatik təcrübə qazandı. Onun savadı və iti ağlı müasirlərini heyran edirdi. Ərəb və fars dilində sərbəst danışan və gözəl xətlə yazmağı bacaran Evrəngzib doğma urdu dili ilə yanaşı, hindi dilini də bilirdi. Yalnız elmi və dini ədəbiyyatı oxuyan şah təsviri incəsənətə dəyər vermir, poeziyanı sevmədiyi üçün onu oxumağı vaxt itkisi hesab edirdi. Musiqiyə nifrət etdiyi üçün bu əsərlərin sarayda ifa olunmasını qadağan etmişdi.
Evrəngzib sadə həyat tərzi sürür, heç bir əyləncə ilə məşğul olmur, bütün dini qaydalara əməl edirdi. Şəxsən Quranın üzünü köçürür və ancaq bu işi ilə əldə etdiyi qazancını xərclədiyi üçün fəxr edirdi. Qalan bütün vaxtını idarəçiliyə və müharibəyə həsr edən şah hərbi səfərin bütün çətinliklərini əsgərlərlə bölüşürdü. Bütün məktubları əyanlara, əyalət hakimlərinə, hətta kiçik idarəedicilərə göndərilən göstərişləri şəxsən özü hazırlayırdı.
Mətnə əsasən Moğol şahının
mənfi və müsbət xüsusiyyət-
lərini cədvəl şəklində təqdim
edin.
Maysor sarayı
(müasir görünüşü) XVIII yüzillik