adlanırdı. İnqilabın Avropanın başqa ölkəsində deyil, Fransada baş verməsi ölkədə xalqa yol göstərə biləcək bir çox mütəfəkkirlərin olması ilə əlaqədar idi.
Maarifçilik burjuaziyanın və xalqın mütləqiyyət qaydalarına qarşı etirazını əks etdirən İdeyalar sistemi idi. Fransa maarifçilərinin dünyagörüşünə İngiltərə maarifçilərinin ideyaları da təsir göstərmişdi. Lakin İngiltərədə maarifçilik inqilabdan sonra, Fransada isə inqilabdan əvvəl formalaşmışdı. Ona görə də Fransa maarifçiləri feodal mütləqiyyət qaydalarını daha kəskin tənqid edirdilər. Maarifçilər hesab edirdilər ki, cəmiyyət öz üzvlərinin yaxşı yaşamasını, azadlıq və mülki bərabərlik kimi hüquqlardan istifadə etməsini təmin etməli idi.
İngiltərə və Fransa maarifçiliyini müqayisə edin.
Maarifçilik cərəyanının görkəmli nümayəndələrindən biri olan Monteskyö mütləqiyyətə qarşı idi. Ölkəsində İngiltərədə olduğu kimi, məhdud monarxiyanın qurulmasını istəyirdi. O, hakimiyyətin qanunverici, icraedici və məhkəmə hakimiyyətlərinə bölünməsinin tərəfdarı idi.
Vicdan və fikir azadlığının tərəfdarı olan Volter isə kilsəyə və mövcud quruluşa qarşı idi. O, mütləqiyyətin ilahi hüquqlara dayanmadığını göstərməyə çalışır, onun bu qüdrətinin məhv edilməsini və mütləqiyyət rejiminin ləğv olunmasını istəyirdi.
Jan Jak Russo sosial həyatın yenidən təşkilinin tərəfdarı idi. O, əsasən, aşağı təbəqənin mənafeyini müdafiə edir, ayrı-ayrı şəxslər arasında bərabərliyin zəruri olduğunu vurğulayırdı. Russo monarxiyanın tamamilə ləğvini və xalqın suverenliyinə əsaslanan Respublika quruluşunun tərəfdarı idi.
Russonun ideyalarının digər maarifçilərin ideyaları ilə oxşar və fərqli cəhətlərini müəyyən edin.
Volter
Russo