İrəvan qalasının alınması. "Dünyanı bəzəyən Abbasın tarixi" əsərindən
Münşi özünün "Dünyanı bəzəyən Abbasın tarixi" adlı əsərində dövrün ictimai, siyasi və mədəni həyatına aid qiymətli məlumatlar vermişdir.
Nadir şahın müasiri olan Məhəmməd Kazım "Dünyanı bəzəyən Nadirin tarixi" əsərində Əfşar imperiyasının daxili vəziyyəti haqqında xeyli material vermişdir. Elə bu cəhətinə görə mütəxəssislər Məhəmməd Kazımın əsərini yüksək qiymətləndirirlər.
Cədvəli tamamlayın.

İskəndər bəy Münşi | Məhəmməd Kazım
--- | ---
Fərqli |  |
Oxşar |

Bu dövrdə coğrafiya, fəlsəfə, məntiq, astronomiya, riyaziyyat və hüquqa da aid dəyərli elmi əsərlər yazılmışdı.
Osmanlı dövlətinin iqtisadi cəhətdən zəifləməsi təhsil sisteminə də təsirsiz ötüşmədi. Vəqf müəssisələrinin çətinliklə üzləşməsi dini elmlərin inkişafına da mənfi təsir göstərdi. Bunun əksinə olaraq dünyəvi elmlər inkişaf edirdi. Dövrün mədəniyyətinə öz töhfələrini vermiş böyük türk alimləri yetişmişdi. Katib Çələbi və Evliya Çələbi belə alimlərdən idi.
Katib Çələbi tarix, din, hüquq, siyasət, ədəbiyyat, coğrafiya və maliyyə məsələlərinə aid bir çox dəyərli əsərlərin müəllifidir. Onun əsərləri bir çox Avropa ölkələrində nəşr edilmiş və müxtəlif dillərə tərcümə olunmuşdur. Evliya Çələbinin oncildlik "Səyahətnamə" əsəri isə Osmanlı, habelə dünya tarixini və mədəniyyətini öyrənmək üçün əhəmiyyətli mənbələrdən biridir.
Bu əsərdə müəllif Azər-
baycan və onun şəhər-
ləri, xüsusilə Təbriz
şəhəri haqqında qiy-
mətli məlumatlar ver
mişdir.
Katib
Çələbi Evliya
Çələbi