QIZILBAŞ DÖVLƏTLƏRİ
Şah I Abbas, Xosrov xan, Əfşar dövləti
Qızılbaşlar Səfəvilər dövlətində
hakim mövqe tuturdular. Səfəvilər
dövlətinin həm də "Qızılbaşlar dövləti"
adlandırılması bununla əlaqədar idi.
Qızılbaşlar əvvəlcə Şamlı, Rumlu, Ustaclı,
Təkəli, Əfşar, Qacar, Zülqədər, Varsaq,
Qaradağlı (Qaradağ sufiləri), sonralar isə
Bayat, Qaramanlı, Baharlı, Alpaut, Ərəşli,
Qazaxlı, Borçalı və başqa türk tayfalarını
birləşdirirdi.
Səfəvi dövləti. Qızılbaşlığı dövlət ideologiyası səviyyəsinə yüksəltmiş Səfəvilər dövləti, Şah I Abbasın (1587-1629) keçirtdiyi islahatlar nəticəsində XVII yüzilliyin əvvəllərində yenidən gücləndi.
Şah I Abbas
Səfəvilərin şərq torpaqlarını işğaldan azad edən Şah I Abbas Osmanlı ilə bağlanmış müqaviləyə sadiq qalaraq qərb qonşusu ilə xoş münasibətlər saxlamağa çalışırdı.
Şah Abbasın Osmanlı sultanı III Murada yazdığı məktubda deyilirdi: "İslam qoşunu (Osmanlı ordusu nəzərdə tutulur) kafirlərlə döyüşə getdiyi üçün bizim aramızda olan məhəbbət və birlik elə möhkəmlənmişdir ki, heç bir ixtilafımız yoxdur... Əgər siz əmr etsəniz, ölkələrimiz arasındakı sərhədlərdə dayanan qızılbaş əmirlərini və qoşunlarını dinsiz kafirləri dəf etmək üçün göndərə bilərəm ki, biz də kafirlərlə döyüşmək savabından bəhrəmənd (bəhrələnmiş) olaq və düşmənlər bizim ittifaqımızı eşidib ... məhv olsunlar".
Verilənlər əsasında Şah I Abbasın fəaliyyətini qiymətləndirin.
Osmanlıda hakimiyyət dəyişikliyindən sonra taxta çıxan yeni sultan Şah I Abbasa yazdığı məktubla səfəviləri müharibəyə təhrik etdi.