YAKOBİNÇİLƏRİN FƏALİYYƏTİ
Müsbət cəhətləri | Mənfi cəhətləri
--- | ---

1795-ci ildə yeni Konstitusiya qəbul edildi. Bu Konstitusiyaya, əsasən, icra hakimiyyətinin beş nəfərdən ibarət olan və Məclis tərəfindən seçilən Direktoriya adlı quruma verilməsi nəzərdə tutulurdu. Beləliklə, Fransada Direktoriya dövrü başladı.
Lakin kral tərəfdarları və respublikaçılar yeni rejimdən razı qalmadılar və xalqı üsyana təhrik etdilər. Üsyanlar gənc general Napoleon Bonapart tərəfindən yatırıldı. Bu onun ölkə daxilində nüfuzunu yüksəltdi. Direktoriya dövründə Napoleon tərəfindən Avstriya və Misirə yürüşlər təşkil edildi.
Bu dövrdə ölkədə daxili siyasi və iqtisadi tədbirlər uğursuz oldu. Fransa ordularının məğlubiyyəti ölkə daxilində hökumətə qarşı narazılığı artırdı. Misirdə türklərə məğlub olan Napoleon ölkəyə qayıdaraq 1799-cu ildə Direktoriyanı devirib hakimiyyəti ələ keçirdi. Beləliklə, Fransa inqilabı başa çatdı.
Fransa inqilabının Avropa ölkələrinə təsiri. Fransada inqilabın başladığı ilk vaxtlarda digər Avropa ölkələrində böyük reaksiya yox idi. Əksinə, Fransanın bu daxili çəkişmələrdən zəif çıxacağı fikri formalaşmışdı. Fransanın işğalçılıq məqsədilə müharibə etməkdən əl çəkməsi 1791-ci il Konstitusiyasında öz əksini tapmışdı. Bu baxımdan baş verən hadisələr daxili proseslər kimi görünürdü.
Lakin inqilabın qısa müddətdə yüksəlməsi, monarxiyanın devrilməsi Avropa monarxlarını qorxutdu. Buna görə də onlar inqilaba qarşı tədbirlər görməyə başladı. Lakin onların öz aralarında olan fikir ayrılıqları inqilaba qarşı mübarizəni çətinləşdirirdi. Rusiya və Avstriya Osmanlı imperiyası ilə müharibə (1787—1791-ci illər) vəziyyətində idi. Prussiya Avstriyaya hücum etməyə hazırlaşırdı. Lakin
Fransa inqilabı bu dövlətləri öz aralarındakı ədavətə son qoymağa və onları Fransaya qarşı birləşdirməyə vadar etdi.
Avropa dövlətləri nə üçün aralarında olan fikir ayrılıqlarına son qoydu?
Avstriya və Prussiya 1791-ci ildə monarxiya sisteminin yenidən qurulması üçün birlikdə Fransaya müdaxilə etməyi qərara aldı. 1792-ci ildə Fransa və Avstriya arasında müharibənin başlanması ilə Koalisiya müharibələri başladı.
Respublikanın yaradılması və kralın edam olunması Avropa dövlətlərinin Fransaya qarşı birləşməsinə səbəb oldu. Fransanın müstəmləkələr uğrunda yenidən mübarizəyə başlaması İngiltərə başda olmaqla İspaniya və Hollandiyanın da müharibəyə qoşulmasına səbəb oldu. Beləliklə, Koalisiya müharibələri Avropanın böyük hissəsinə yayılmış oldu.
Koalisiya - müəyyən məqsədə çatmaq üçün dövlətlərin yaratdıqları könüllü birlik
Müharibənin ilk illərində ordunun müharibəyə hazır olmaması, cəlb edilən könüllülərin pis silahlanması, zabitlərin bir qisminin ölkədən çıxıb getməsi Fransanın məğlubiyyətinə səbəb oldu. Lakin 15 min könüllünün orduya yazılması düşmənləri dayandıra bildi. Hətta əks-hücuma keçən Fransa ordusu Reyn çayının bir hissəsini və Hollandiyanı işğal etdi. Fransanın bir çox hərbi uğurlarından sonra 1795-ci ildə Prussiya, Hollandiya və İspaniya Fransa ilə sülh müqavilələri imzaladı. Bununla da Fransanın yeni rejimi bu dövlətlər tərəfindən rəsmən tanınmış oldu.