AÇAR SÖZLƏR
Şəbəkə
Server
Müştəri
Lokal şəbəkə
Qlobal şəbəkə
Topologiya
Təkcə ayrı-ayrı otaqlarda olan kompüterləri deyil, fərqli binalarda, müxtəlif şəhərlərdə, hətta dünyanın ayrı-ayrı yerlərində yerləşən kompüterləri də birləşdirmək üçün şəbək ələrdən istifadə edilir. Buna görə də, insanlar harada olmalarından asılı olmayaraq, bir-biri ilə məlumat mübadiləsi etməklə səmərəli işləyə bilirlər.
İnsanların əksəriyyəti şəbəkə dedikdə kifayət qədər qarışıq bir şey təsəvvür edir. Əslində, kompüter şəbəkəsi bir-biri ilə əlaqəsi olan iki və daha çox kompüterdən ibarət qrupdur. Bu kompüterlər arasında əlaqə çox sadədir: A kompüteri B kompüterinə məlumat göndərirsə, B kompüteri də A kompüterinə cavab göndərə bilər.
Hətta bir neçə kompüterdən ibarət şəbəkələrdə bir kompüter əsas ola bilər. Şəbəkədəki qalan kompüterlər server (qulluqçu) adlandırılan həmin başlıca kompüterə birləşdirilir. Serverə birləşdirilmiş adi kompüterlər müştəri adlandırılır. Şəbəkənin miqyasından asılı olaraq, orada bir deyil, bir neçə server ola bilər.
Şəbəkənin müxtəlif növləri mövcuddur, ancaq onların içərisində lokal şəbəkələr (LAN) və qlobal şəbəkələr (WAN) daha geniş yayılıb. Lokal şəbəkələr, əsasən, məhdud ərazini, qlobal şəbəkələr isə daha geniş coğrafi ərazini əhatə edir və adətən, bir neçə lokal şəbəkənin birləşdirilməsindən əmələ gəlir.
Lokal şəbəkənin hər bir qurğusu istənilən başqa qurğu ilə qarşılıqlı əlaqədə ola bilir. Şəbəkədə olan qurğulara bəndlər deyilir ki, onlar verilənləri ötürən kabellər vasitəsilə əlaqələndirilir. Lokal şəbəkədə topologiyanın, yəni şəbəkə qurğularının və kabel infrastrukturunun quraşdırılması sxeminin önəmi çox böyükdür. Üç əsas topologiya daha məşhurdur: şin, halqa, ulduz.
Lokal kompüter şəbəkələrinin əsas topologiyaları
Şin
Halqa
Ulduz