Çox zaman “lokal şəbəkə”, “lokal hesablama şəbəkəsi”, “lokal kompüter şəbəkəsi”, “yerli şəbəkə” terminləri sinonim kimi işlədilir.
Deyildiyi kimi, qlobal şəbəkələr daha geniş coğrafi ərazini əhatə edir. Bu ərazi bir bölgə, bir ölkə, hətta bütün dünya ola bilər. Ən böyük qlobal şəbəkə, şübhəsiz, internetdir. Qlobal şəbəkələrin əksəriyyəti iki və daha artıq lokal şəbəkədən ibarət olur. Belə şəbəkələrdə rabitə kanalı olaraq telefon sistemlərindən, rabitə peyklərindən, mikrodalğalardan, yaxud onların kombinasiyasından istifadə edilir. “Qlobal şəbəkə” termininə sinonim kimi tez-tez “qlobal hesablama şəbəkəsi”, “genişmiqyaslı şəbəkə” terminlərindən də istifadə olunur.
Qlobal şəbəkənin iki variantından biri intranet, o biri isə ekstranetdir. Intranet bir təşkilatın əməkdaşlarının müstəsna istifadəsi üçün hazırlanır. Böyük biznes qurumlarının çoxunun müxtəlif ofisləri arasında daxili sənəd dövriyyəsi məqsədi ilə belə şəbəkələr qurulur. Ekstranet şəbəkəsi intranetə bənzəyir, ancaq bu şəbəkədə təşkilatdan kənar xüsusi şəxslərə daxili informasiya sistemindən istifadə etməyə icazə verilir. Intranet və ekstranet şəbəkələrində də İnternetdə olduğu kimi, veb texnologiyalarından istifadə olunur.
Araşdıraq-öyrənək
a)
Məktəbinizin kompüter şəbəkəsini aşağıdakı suallar əsasında araşdırın:
-
Məktəbinizin neçə otağı kompüterlə təchiz olunub?
-
Məktəb kompüterləri bir-biri ilə necə birləşib?
-
Hansı otaqda server var?
-
Hansı şəbəkə topologiyasından istifadə edilib?
b)
Kompüter otaqlarının şəkillərini çəkin və topladığınız materiallar əsasında “Məktəbimizin kompüter şəbəkəsi” adlı təqdimat hazırlayın.
Öyrəndiklərinizi yoxlayın
1.
Kompüter şəbəkəsi nədir?
2.
Şəbəkələrin hansı növləri var?
3.
İnternet, intranet və ekstranet şəbəkələrinin fərqi nədədir?
4.
Şəbəkələrdə server hansı funksiyanı yerinə yetirir?
5.
Şəbəkə topologiyası nədir və hansı formaları var?