lik say sisteminə keçirmək lazımdırsa, öncə həmin ədədi 10-luğa, sonra isə 10-luqdan 20-liyə keçirmək daha rahat olur.
Örnək:Tutaq ki, 24 ədədini 7-lik say sistemindən 9-luğa keçirmək lazımdır. Bunun üçün öncə verilmiş ədəd 10-luq say sisteminə keçirilir:
247 = 2-71 + 4-70=14 + 4 = 1810.
Sonra isə alınan 18 ədədi 10-luq say sistemindən 9-luğa keçirilir:
18 : 9 = 2 0
2: 9 = 0 2
Beləliklə, 247 = 209.
Araşdıraq-öyrənək
Ədədlərin bir say sistemindən başqasına keçirilməsi Calculator proqramı vasitəsilə çox asanca yerinə yetirilir. Bunun üçün proqram başladıldıqdan sonra View⇒Programmer menyu bəndi seçilir.
Pəncərənin sol tərəfində say sistemlərinə uyğun radio düymələri yerləşir: Hex - 16-lıq, Dec - 10-luq, Oct - 8-lik, Bin - 2-lik say sistemini bildirir. Düymələrin adlarının ingilis dilində hansı sözlərin qısaltmaları olduğunu araşdırın. Calculator proqramında hesablamalar aparın və aşağıdakı cədvəli nümunəyə uyğun olaraq doldurun.

10-luq | 2-lik | 8-lik | 16-lıq
--- | --- | --- | ---
175 | 10101111 | 257 | AF
389034 |  |  |
999999099 |  |  |

Öyrəndiklərinizi yoxlayın
1.
Ədədin açıq yazılışı dedikdə nə nəzərdə tutulur?
2.
Onluq say sistemindəki ədədi hər hansı say sisteminə keçirdikdə hansı üsuldan istifadə olunur?
3.
32110 ədədini 7-lik say sisteminə keçirin.
4.
Verilmiş ədədlərdən ən böyüyü və ən kiçiyi hansıdır? 3D716, 100101112, 3758 və 134245
5.
Verilmiş ədədlərdən əvvəl və sonra hansı ədədlər gəlir? Onları müvafiq say sistemlərində yazın.
a) 2113
b) 8B16
c) 10011002
d) 3578
e) 2345
f) 1356
) 2479