AÇAR SÖZLƏR
İkilik-səkkizlik cədvəli
Toplama qaydası
İkilik-onaltılıq cədvəli
1.
Verilmiş ikilik ədəd sağdan başlayaraq 3 simvoldan ibarət qruplara bölünür. Ən soldakı qrupda 3 simvol alınmazsa, qrupun əvvəlinə bir və ya iki sıfır artırılır.
2.
Hər qrupa üçrəqəmli ikilik ədəd kimi baxılır və o, 8-lik say sisteminin uyğun rəqəmi ilə əvəzlənir.

Nəticədə alınan ədəd verilmiş ikilik ədədin 8-lik say sistemində yazılışı olacaq.

Bu əməliyyatın əksi, yəni ədədin 8-lik say sistemindən 2-liyə keçirilməsi də çox sadədir: 8-lik ədədin hər bir rəqəmi, sadəcə, ikilik-səkkizlik cədvəlindən istifadə olunmaqla uyğun 2-lik ədədlə əvəz olunur.

Məsələn:

Ədədlərin bir say sistemindən başqasına keçirilməsi zamanı hesab əməllərini bilmək lazımdır. Məsələn, ikilik say sistemində ədədlər üzərindəki toplama və vurma əməlləri belə təyin olunur:

Toplama qaydası | Vurma cədvəli | Örnəklər
--- | --- | ---
0 + 0 = 0 0 + 1 = 1 1 + 1 = 10 2 | 0 x 0 = 0 0 x 1 = 0 1 x 0 = 0 1 x 1 = 1 |

Bəllidir ki, 8 kimi, 16 ədədi də 2-nin qüvvəti olduğundan (16 = 24) 16-lıq və 2-lik say sistemləri arasında da bənzər əlaqə vardır. Bu əlaqə aşağıdakı ikilik-onaltılıq cədvəlində göstərilib. Bu iki say sisteminin birindən digərinə