AÇAR SÖZLƏR
ASCII
UNICODE
Bit
Bayt
Mətn şəklində verilmiş informasiyanın həcmi onu təşkil edən simvolların (hərflərin, durğu işarələrinin) sayından asılıdır. Ona görə də informasiya mətn şəklində nə qədər yığcam ifadə olunarsa, onun tutduğu yer də bir o qədər az olar. Məsələn, belə bir xəbər gəlir: “Siz müsabiqədən keçmişiniz”. Kompüterdə qəbul olunduğu kimi, hər bir hərf (o cümlədən sözlərarası boşluğu da) bir baytla kodlaşdırılsa, göstərilən məlumat 26 bayt, yaxud 26 x 8 = 208 bit yer tutacaq. Məlumat “Müsabiqədən keçmişiniz”, yaxud sadəcə, “Keçmişiniz” şəklində qısaldılsa, həmin qiymət uyğun olaraq 176 və 80 bit olacaq. Öncədən razılaşılsa ki, 1 müsabiqədən keçməyi, 0 isə müsabiqədən keçməməyi bildirir, onda bütün informasiya 1 bitə sığacaq.
Məlumdur ki, kompüterdə hər növ informasiya, o cümlədən mətn informasiyası ikilik kodlarla göstərilir. Ona görə də kompüterdə mətn informasiyasının həcmi onu təşkil edən simvolların sayı ilə yanaşı, yaddaşda hər bir simvola ayrılan bitlərin sayından da asılıdır.
Kompüterlərdə simvolları kodlaşdırmaq üçün müxtəlif vaxtlarda müxtəlif kodlaşdırma üsulları tətbiq olunub. Hazırda bunlardan ASCII və UNICODE daha geniş istifadə olunur. ASCII (“askii” kimi tələffüz olunur) kodlaşdırmasında hər bir simvol 8 bit, yaxud 1 bayt vasitəsilə kodlaşdırılır. UNICODE (“yunikod” kimi tələffüz olunur) kodlaşdırmasında isə bu məqsədlə 16 bit, yaxud 2 baytdan istifadə olunur. Deməli, ASCII kodlaşdırmasında verilən hər hansı mətn UNICODE kodlaşdırması ilə müqayisədə kompüterin yaddaşında 2 dəfə az yer tutur.

Mətn | Həcmi
--- | ---
Əgər sən hər şeyi bilirsənsə, onda hələ çox şey öyrənməlisən. | ASCII kodlaşdırmasında 61 bayt, yaxud 488 bit yer tutur.
UNICODE kodlaşdırmasında 122 bayt, yaxud 976 bit yer tutur.

Mətndə olan ədədlər də eyni qaydada kodlaşdırılır. Başqa sözlə, ədədin hər bir rəqəmi ayrıca simvol kimi ya 1 bayt (ASCII kodlaşdırmasında), ya da 2 bayt (UNICODE kodlaşdırmasında) yer tutur. Ancaq ədədlərin 2-lik say sistemində yazılışı daha yığcam alınır. Nümunə üçün 19 ədədinin hər iki variantda kodlaşdırılmasına baxaq. Mətndə olan ədədin hər bir rəqəmi ASCII koduna uyğun olaraq 8 bitlə kodlaşdırılır. Yəni 19 ədədinin kodlaşdırılması üçün 16 bit (2 bayt) tələb olunur:
1 -00110001, 9-00111001.