IX. 6. Təsərrüfatın iqtisadi inkişaf yolları
Təsərrüfat və əhalinin daim artan tələbatının ödənilməsi üçün yeni istehsal və xidmət obyektləri yaradılır. Onlar eyni zamanda əlavə məhsulların istehsal edilməsinə, təsərrüfatın strukturunun təkmilləşdirilməsinə gətirib çıxarır. Bazarda yaranan rəqabətə davam gətirmək üçün daha tez texnoloji yeniliklər tətbiq etmək tələb olunur. Bu halda əlavə gəlirlər və üstünlüklər əldə edilir.
1.
Təsərrüfatın inkişafı üçün hansı yollardan istifadə olunur?
2.
Məhsullara və xidmətlərə tələbatın artması hansı tədbirləri görməyi tələb edir?
Alternativ dəyər, Alternativ
seçim, Son hədd xərclər, Son
hədd fayda.

Təsərrüfatın inkişafının ilkin vaxtlarında iqtisadi və maliyyə imkanları məhdud olduğu hallarda həyata keçirilməsi mümkün olan iki proqramdan biri seçilir. Bu zaman ehtiyatda qalan layihənin qiyməti alternativ dəyər hesab olunur. Məsələn, iqtisadi rayonlarda hansı kənd təsərrüfatı bitkisinin becərilməsinə üstünlük verilməsi və hansı sənaye obyektinin tikintisinin həyata keçirilməsi sahəsində seçim aparılarkən ilkin vaxtda onlardan birinə üstünlük verilir. Bu halda daha tez başa gələn, öz məsrəflərini tez ödəyən və daha çox gəlir gətirən obyektlərin yaradılmasına üstünlük verilir.

Bir çox hallarda yerli tələbatın ödənilməsi və ya təsərrüfatın sahə strukturunun təkmilləşdirilməsi lazımdır. Bunun üçün hazırda istehsal edilən məhsullar və ya göstərilən xidmətlərlə yanaşı, yenilərinin də təşkilinə zərurət ya ranır.

Naxçıvanda istehsal sahələri