VI.1. Dünya okeanının yaranması
Yer Günəş sisteminin digər planetlərindən fərqli olaraq çox zəngin su ehtiyatlarına malikdir. Eyni zamanda temperaturun müxtəlif olması ilə əlaqədar suyun hər üç halı təbiətdə mövcuddur. Digər planetlərdə su ehtiyatları hələlik müəyyən edilmədiyinə görə onun Yer planetinin özündə yarandığını söyləmək olar.
1.
Okeanlarda suyun toplanmasında hansı proseslər iştirak etmişdir?
2.
Dünya okeanı Yerdə həyatın yaranması və inkişafına necə təsir etmişdir?
3.
Dünya okeanı sularının əhəmiyyəti nədir?
Dünya okeanı. Dünya okeanının əmələ gəlməsi.

Hidrosferdə* toplanan suların yaranmasında vulkanizm prosesi nəticəsində Yerin daxilindən qalxan su buxarı mühüm rol oynamışdır. Sonralar baş verən soyuma nəticəsində uzunmüddətli yağışlar yağmış, hidrosfer yaranmışdır. Su buxarı maye hala keçərkən digər uçucu maddələri həll etmiş və mineral məhlula çevrilmişdir. Həm su, həm də onun tərkibində olan duzlar mantiyadan

ayrılmışdır. Suyun müasir kimyəvi tərkibi Yerin quru sahələrindən axan çayların gətirdiyi mineral maddələr, biosferin və atmosferin iştirakı ilə formalaşmışdır.

Mantiyadan qızmar kütlənin səthə çıxması vahid Dünya okeanının nisbətən kiçik hissələrə parçalanmasına gətirib çıxardı. İlkin olaraq Sakit okean və müasir Şimal Buzlu okeanının mərkəzi hissəsi əmələ gəlmişdir. Bu mərhələdən sonra Yer səthində daha iki okean - Atlantik və Hind okeanları yaranmışdır. Yer üzərində hidrosferin indiki həcmi onun yaranmasının ilkin mərhələsində

Müasir materiklər ilkin mərhələdə nəhəng bir quru
sahəsi kimi mövcud olmuşdur. Bu quru sahəsi
Pangeya adlanır. Yer kürəsinin qalan hissəsini ilk
okean olan Pantalassa tutmuşdur.