VII.1. Biosfer Yerin təbəqələri sistemində
Yer planetinin əsas fərqləndirici xüsusiyyətlərindən biri canlı aləmin mövcud olmasıdır. Canlılar Yerin inkişafının müəyyən mərhələsində olan əlverişli şəraitdə yaranmış və daim inkişaf edirlər. Canlı aləmin ibtidaidən aliyə doğru inkişafı ilə yanaşı, onlar digər təbəqələrlə qarşılıqlı əlaqədə olur, onlara təsir göstərir və dəyişirlər.
1.
Biosferin daxili komponentləri arasında hansı əlaqələr mövcuddur?
2.
Biosferin digər təbəqələrlə əlaqələri özünü necə göstərir?
Biosfer, Üzvi aşınma.

Yerin canlılar təbəqəsi olan biosferə* bitkilər, heyvanlar, mikroorqanizmlər daxildir. Onlar Yerin digər təbəqələri ilə daim qarşılıqlı əlaqədə və təsirdə olur.

Bitkilər litosferin yuxarı məhsuldar qatı olan torpaq üzərində inkişaf edir. Onlar buradan qidalı maddələri qəbul edib böyüyür, məhv olduqdan sonra toplanan qalıqlar üzvi mənşəli maddələrə çevrilir, torpaq örtüyünün yaranmasında iştirak edir. Bitkilərdən ayrılan turşular dağ süxurlarına təsir edir, kökləri çatlara daxil olaraq onları dağıdır. Buna üzvi aşınma* deyilir. Bitki örtüyü zəngin olan yerlərdə üzvi aşınma sürətlə gedir.

Orqanizmlər fotosintez prosesində atmosferlə əlaqəli olur. Bitkilər torpaqdan su alır,

Biosferin digər təbəqələrlə əlaqəsi
havadan karbon qazı udur, günəş işığının təsiri ilə gedən fotosintez prosesində oksigen ayrılır. Canlılar nəfəs alaraq karbon qazı buraxır, atmosferin qaz tərkibi nizamlanır.

Bitki və heyvan orqanizmlərinin çox hissəsini su təşkil edir.