Əhalinin təbii artımı və miqrasiyası
Bu dövrdə ixtisaslı kadrların miqrasiyasına “beyin axını” deyilir. Xarici miqrasiyada ölkəyə gələnlər immiqrantlar* , ölkədən gedənlər isə emiqrantlar* adlanır.
Nümunə:
Ölkədə 2015-ci ilin sonunda əhalinin sayı 20,5 mln. nəfər, il
ərzində hər 1000 nəfərə təbii artım 15 nəfər olmuşdur. Əhalinin sayı
mütləq hesabla 2015-ci ildə neçə nəfər artmışdır?
Həlli: 1000 nəfər - 15 nəfər
20500000 nəfər - x nəfər
x = (20500000 • 15) : 1000 = 307500 nəfər.
1.
Təbii artımın səviyyəsinə görə fərqlənən ölkələrin xüsusiyyətləri hansılardır?
2.
İnkişaf etmiş ölkələrdə təbii artımın nizamlanması necə həyata keçirilir?
3.
Miqrasiyanın nizamlanması üçün hansı tədbirləri görmək olar?
4.
Əhalinin təbii artımına hansı sosial-iqtisadi amillər təsir edir?
Kontur xəritədə xarici miqrasiyanın üstün olduğu istiqamətləri göstərin.
1.
2014-cü ildə Özbəkistanda əhalinin sayı 30,5 mln. nəfər, hər 1000 nəfərə təbii artım 17 nəfər olmuşdur. İllik mütləq artımı hesablayın.
2.
Türkiyədə əhalinin sayı 2014-cü ilin sonunda 76,7 mln. nəfər olmuşdur. Ölkədə əhalinin sayı 1303,9 min nəfər artmışdırsa, hər 1000 nəfərə düşən təbii artımı müəyyən edin.
3.
Mingəçevir şəhərində 1990-cı ildə əhalinin sayı 85,5 min nəfər, 2010-cu ildə 97,5 min nəfər olmuşdur. Bu dövrdə şəhərdə miqrasiya hesabına əhalinin sayı 2,8 min nəfər artmışdır. Təbii artım hesabına əhalinin neçə nəfər çoxaldığını müəyyən edin.
Təbii artım
I tip
II tip
Ölkələr
1.
Kanada
2.
Braziliya
3.
Polşa
4.
Vyetnam
5.
İran
5.
İspaniya
Təbii artımın birinci və ikinci tipinə aid ölkələri kontur xəritəyə köçürün.