Novruzqabağı qeyd olunan dörd ilaxır çərşənbə həmin gün qeyd edilən mərasimlərin, ayinlərin zənginliyi ilə daha məşhurdur. Eldə-obada, kənddə-kəsəkdə hamının, hər evin təntənə ilə qeyd etdiyi bu çərşənbələrin hər birinin ayrı-ayrılıqda müxtəlif adları da vardır. Misal üçün, dörd ilaxır çərşənbənin birincisi müxtəlif bölgələrdə müxtəlif adlarda tanınır: “Əzəl çərşənbə”, “Müjdəçi çərşənbə”, “Muştuluqçu çərşənbə”, “Toz çərşənbə”, “Yel çərşənbə” və s.

7 İlaxır çərşənbənin maraqlı ayinlərindən biri “ağac-qorxutma”dır. 1 Bar verən ağac bardan qaldıqda deyirlər ki, çilləyə düşüb qısırlaşıb. 4 Çərşənbə günü ağac sahibi əlinə balta alıb Ey barsız bəhrəsiz ağac sən mənim nəyimə lazımsan Kəsəcəyəm səni deyib ağacın üstünə hücum çəkir. 3 Baltanın kötüyü ilə, ağzı ilə astaca ağacın gövdəsinə vurub onu səksəndirir. 6 Bu zaman başqa bir nəfər, daha çox el ağsaqqalı balta vuranı tutub saxlayır və deyir: “A kişi, kəsmə ağacı. Mən onu zaminə götürürəm. 8 İnanıram ki, qarşıdakı ildə o, bar verəcək”. 2 Bu vaxt evdəkilərdən ayağı sayalı, əli bərəkətli sayılan ağacın dibinə şərbət səpir, buraya noğul, nabat, qovurğa, səməni qoyur. 5 Həmçinin bağın bir küncündə çır-çırpıntı yandırıb tüstüsünü ağaclara verirlər ki, ağaclar xəstələnməsin, meyvələrinə qurd düşməsin.

Bəhlul Abdulla, Tofiq Babayev, “Novruz ensiklopediyası”ndan

Xalq deyimlərinə inanırsınızmı? Onları sı-
naqdan keçirmisinizmi? Aşağıdakı inancları oxu-
yun, onlara münasibət bildirin.

- Gecə evdən duz, od verən adam evinin
  bərəkətini verər.
- Gecə ev süpürmək ev-eşiyin bərəkətini, xey-
  rini süpürməkdir.
- Çörəyi ayaq üstə yesən, bərəkəti qaçar.
- Əncir ağacı altında yatan ağırlaşar.
- İldırım çaxanda dəmirə əl vurmazlar.
- İlin axır çərşənbəsində qulaq falı düz deyər.
- İlin axır çərşənbəsində səhər tezdən sudan
  atlananın bəxti açılar.
- İlin axır çərşənbəsində səhər tezdən özünü
  axar su ilə yuyan gözəlləşər.
- Soğan çox soyulan evə naxoşluq gəlməz.
- Səfərə çıxan adamın arxasınca su səpsən,
  səfərdən tez qayıdar.

“Azərbaycan klassik ədəbiyyatı
kitabxanası” kitabından