23.
Mətndə altından xətt çəkilmiş cümlədə qrammatik normanın hansı tələbi pozulmuşdur?
24.
Mətndə göy rəngdə verilmiş cümlənin sxemini seçib fikrinizi əsaslandırın.
1) M: “V?”
2) “V”: M.
25.
Dedi ki: Aç, söylə sən, ey qəhrəman cümləsində ey nidasından sonra niyə vergül işarəsi qoyulmamışdır? Ey sözünü cümlədə elə işlədin ki, ondan sonra vergül işarəsi qoyulsun.
26.
Mətndə təzad varmı? Əgər varsa, onları hansı hadisələrin və ya anlayışların təqdimində görürsünüz?
27.
Xitabları yadınıza salın. Onlarda durğu işarələrinin işlənmə qaydasını izah edin. “Hekayət” mətnində xitab varmı?

Bədii əsərlərdə xitablardan geniş istifadə olunur. Xitablar 3 cür olur:

a) insana müraciətlə işlədilənlər; b) başqa canlı varlıqlara (heyvanlara, quşlara)
müraciətlə işlədilənlər; c) cansız varlıqlara müraciətlə işlədilənlər.

Bədii ədəbiyyatda xitablardan yalnız müraciət deyil, surətin müəyyən hiss- həyəcanının, əhvali-ruhiyyəsinin və ya müəllifin daxili duyğularının ifadə vasitəsi kimi də istifadə edilir.

Xitablar bədii əsərlərdə dialoqlarda, vasitəsiz nitqdə, müəllif nitqində işlənir.

- Söylə, oğlum, söylə, mənim körpə pələngim, düşmən atları Kür
çayından içə bildimi? (H.Mehdi)

Qoy mənim sazım sənə əbədi yadigar olsun, Xançoban!

(S.Rəhimov)

Ey ağ günümün aynası, candan əziz oğlum. (S.Rüstəm)

28.
Aşağıdakı cümlələr içərisindən bədii xitabları seçib yazın.
1. Düz deməsəm, onda məni bağışlayın, Üz tutaram uşaqlara, qocalara, cavanlara, Sağlığında qiymət verin insanlara. (C.Novruz) 2. Bir arzum var, ay adamlar, qoyun deyim, Sağlığında qiymət verin insanlara. (C.Novruz) 3. Ey yanağı lalə kimi al gözəl, Siyah zülfün zənəxdanə yaraşmış. (M.P.Vaqif) 4. Ötünüz, ey xoşavazlı, qəlbə zövq verən quşlar! (S.S.Axundov)