Açar
sözlər
• Saytın nəşri
• Veb-server
• FTP protokolu
• FTP-server
• FTP-müştəri
• Domen adı
• Hostinq
• Saytın qiymətləndirilməsi
• Ölü istinad
sorğusu əsasında bu sayt üçün kök qovluğu yaradır. İstifadəçi FTP-müştəri adlandırılan xüsusi proqram (məsələn: CuteFTP) vasitəsilə FTP-serverə qoşulur və yeni yaradılmış kök qovluğa öz saytının fayllarını göndərir. FTP-serverə qoşulmaq üçün istifadəçi öz adını və parolunu daxil etməlidir. Bunları ona serverin administratoru verir. FTP protokolunun özəlliyi ondadır ki, istifadəçi (müştəri) FTPserverlə öz kompüterinin lokal diski kimi işləyir; o, fayllar və qovluqlar yarada, istədiyi yerə onları köçürə və ya yerini dəyişə bilər. Nəhayət, administrator veb-serveri elə kökləyir ki, server yeni saytı "görsün".
Bəzi veb-redaktor proqramlarında saytın idarə edilməsi funksiyaları vardır, yəni həmin proqram yaradılmış saytı FTP protokolu ilə nəşr etməyə imkan verir. Belə proqramlara örnək olaraq Macromedia Dreamweaver, Microsoft FrontPage kimi proqramları göstərmək olar.
Bildiyiniz kimi, hər bir saytın İnternetdə öz adı- domeni və ya domen adı var. Tam domen adı bir-biri ilə nöqtə ilə ayrılan bir neçə hərf-rəqəm ardıcıllığından ibarət olur; məsələn: informatika.edu.az. Adətən, "domen adı" dedikdə "tam domen adı" nəzərdə tutulur.
Sayta daxil olmaq üçün istifadəçi brauzerin ünvan zolağında onun domen adını yazır. Ancaq bilmək lazımdır ki, saytın İnternetdə gerçək ünvanı domen adı deyil, onun IP-ünvanıdır. Saytın domen adına görə onun IP-ünvanını DNS serverləri müəyyənləşdirir.
"Domen adı" və "hostinq" anlayışları bir-biri ilə sıx bağlıdır. Hostinq dedikdə istifadəçinin veb-saytının provayderin serverində yerləşdirilməsi və dəstəklənməsi nəzərdə tutulur. Hostinq xidməti, adətən, ödənişli olur. Sual oluna bilər: hostinq xidmətinə nə ehtiyac var? Sayt sahibi onu öz kompüterində saxlaya bilməzmi? Əslində, saxlaya bilər, ancaq bu halda bir neçə problemin həll edilməsi lazımdır:
1. Həmin kompüter, yəni saytın saxlandığı kompüter daim işlək vəziyyətdə qalmalıdır.
2. Daim İnternetə bağlı olmalıdır.
3. İnternetə bağlantı sürəti yüksək olmalıdır, çünki sayta eyni zamanda bir
neçə yerdən baxmaq istədikdə adi sürətli bağlantı yetərli olmayacaq.
4. Bundan başqa, həmin kompüterdə kifayət qədər mürəkkəb proqram təminatı quraşdırılmalıdır.
Güründüyü kimi, saytın istifadəçinin öz kompüterində yerləşdirilməsi böyük problemlər və xərclərlə bağlıdır. Ona görə də ən yaxşı həll yolu provayderin təklif etdiyi hostinq xidmətindən yararlanmaqdır.