•
Sənədlərin idarəedilməsi sistemləri (document management systems, DMS), yaxud elektron sənəd dövriyyəsi sistemləri - bu sistemlərdən müəssisələrdə giriş və çıxış sənədlərinin dövriyyəsini, eləcə də müəssisədaxili yazışmaları təşkil etmək üçün istifadə olunur.
•
Avtomatlaşdırılmış layihələndirmə sistemləri (computer-aideddesign, CAD) - bu növ proqramlardan sadə alətlərin modellərindən tutmuş binaların, təyyarələrin, inteqral sxemlərin və molekulların modellərinədək hər cür mühəndis, memarlıq və elmi modellərin layihələndirilməsində istifadə edilir.
•
Ekspert sistemləri (expert systems) - bu sistemlərin əsasını müəyyən sahə üzrə biliklər bazası təşkil edir. Bu sistemlərdən sənayedə uzunmüddətli proqnozların hazırlanmasında, tibbi diaqnozların qoyulmasında, hüquqşünaslıq sahəsində ən böyük ehtimallı versiyanın seçilməsində və başqa sahələrdə istifadə edilir.
Bu maraqlıdır
Məşhur "Nə? Harada? Nə zaman?" intellektual oyununda hər bir
suala bəzi elementləri verilməmiş informasiya bloku və ya hətta
informasiya sistemi kimi baxmaq olar. Sual müəllifi preambulada
"geniş kütləyə", o cümlədən oyunçulara, adətən, az tanış olan
hansısa informasiya verir. Müəllif hesab edir ki:
• əlavə informasiya oyunçuların yaddaşındadır;
• aşkar verilmiş elementlər əlavə informasiya "elementlərini" oyunçuların daşından "çəkib çıxartmağa" yardımçı olacaq;
• verilmiş və yeni elementlər arasında əlaqə (məna əlaqələri, çünki söhbət informasiya sistemindən gedir) qurulacaq;
• aşkar olmayan informasiya elementlərini bərpa etməklə oyunçular sualın preambulası ilə axtarılan cavab arasında məna əlaqələrini izləyə biləcəklər.
Bəs əlavə informasiya necə "çıxarılır"? Ənənəvi qaydada, yəni özünə verdiyi suallarla. Hansı suallann verilməli olduğunu isə sualın özü diktə edir.
Sual:
Bir çox ərəb qəsəbələrində, adətən, onun mərkəzində yerləşən ictimai sobalar var və ilin bir neçə ayı qəsəbə sakinləri öz ailələri üçün çörəyi həmin sobalarda bişirirlər. Hər bir ailənin evdə sobası olduğu halda nə üçün onlar ictimai sobalardan istifadə edirlər?
Bu tam olmayan informasiya sisteminin elementlərini nəzərdən keçirək:
• söhbət ərəb qəsəbələrindən gedir;
• söhbət bu qəsəbələrdəki ictimai sobalardan gedir;
• bu sobalardan ilin bir neçə ayı istifadə olunur.
Birinci və ikinci informasiya elementindən hansı əlavə informasiya ala bilərik? Ərəblərin yaşadığı istər Ərəbistan yarımadasında, istərsə də Afrika ölkələrində hava çox isti olur. Sobalar da, təbii ki, istilik yayır. Bəs evdəki sobadan nə vaxt istifadə etmək əlverişli deyil? Əlbəttə ki, yay aylarında.
Beləliklə: ərəb ailələri öz evlərindəki sobalardan yayda - hava çox isti olanda istifadə etmirlər.