5.2

### SƏSİN İDARƏ EDİLMƏSİ

• Bu qurğulardan hansı giriş, hansı çıxış kateqoriyasına aiddir?
• Kompüterdə səs fayllarının hansı növləri var?
FƏALİYYƏT
Kompüterdə geniş istifadə olunan səs faylları haqqında mətn redaktorunda belə bir cədvəl hazırlayın və onun boş xanalarını doldurun.

Faylın növü | İstifadə sahələr
WAV |
MP3 |
MIDI |

- Eyni informasiyanın yazıldığı bu fayllardan hansı kompüterin yaddaşında daha az yer tutar?
- Səs informasiyası kompüterdə necə kodlaşdırılır?
Kompüterin audio sisteminin üç mühüm komponenti var: səs kartı, səsucaldanlar və mikrofon.
Səs kartı (sound card) ya birbaşa kompüterin sistem lövhəsində yerləşdirilir, ya da elə həmin sistem lövhəsinin yuvasına (slotuna) taxılan genişləndirmə lövhəsi şəklində olur. Bir tərəfdən səs kartı sintezator kimi çıxış edir və yüksəkkeyfıyyətli rəqəmli stereosəsin çıxışını təmin edir, digər tərəfdən səsi yazan və rəqəmləşdirən qurğu kimi çıxış edir.
Hər bir kompüterin sistem blokunda daxili dinamiki olsa da, səs kartının imkanlarından istifadə etmək üçün kompüterə xarici səsucaldanlar (speakers) lazımdır. Səsucaldanlar, sadəcə, səsi yüksəldərək çıxışa verir, kompüterdəki verilənlərin ikilik koddan səsə çevrilməsini isə səs kartı yerinə yetirir. Səsucaldanlar səs kartının çıxışına qoşulur.
Səs informasiyasını kompüterə daxil etmək üçün mikrofondan (microphone) istifadə olunur və o, səs kartının girişinə taxılır. Mikrofon səs dalğalarını elektrik siqnalına çevirir. Kompüterlərdə çox zaman qulaqlığa (headphones) bitişik mikrofonlardan istifadə olunur.