Dil qaydaları

| Kök və şəkilçi. Leksik və qrammatik şəkilçilər.

5 | a |  | Əvvəlki bilgilərinizdən istifadə edərək cümlədə fərqləndirilmiş sözləri kök və şəkilçiyə ayırın. Hansı sözdə iki şəkilçi işlənib? Bağçada gözəl, ətirli güllər var.

Yadda saxla | Kök və şəkilçi

Kök sözün ayrılıqda işlənə bilən, leksik mənası olan hissəsidir.
Şəkilçi isə sözün ayrılıqda işlənə bilməyən, leksik mənası olmayan hissəsidir.

| b |  | Aşağıdakı sözlərə şəkilçilər artıraraq cümlələrdə işlədin. şəhər, dəniz, rəssam, yaxşı, gül

| c |  | Cümlələrdəki fərqləndirilmiş sözlərdə -dan şəkilçisinə diqqət edin. Hansı sözdə -dan şəkilçisi yeni söz yaradıb?

1. Bu çaydan su ilə doludur.
2. Ata çaydan bir qurtum içib sözə başladı.

Yadda saxla | Leksik və qrammatik şəkilçilər

Leksik şəkilçilər sözə qoşularaq yeni söz yaradır:
əl - bədən üzvü, əl cək - əl geyimi
Qrammatik şəkilçilər sözə artırıldıqda onun leksik mənasını dəyişmir. Bu şəkilçilər söz birləşməsi və ya cümlədəki sözlər arasında əlaqə yaradır:

Aygünün kitabı | Ayselin qardaşı bu məktəbdə oxuyur.

| ç |  | Aşağıdakı sözlərdə leksik və qrammatik şəkilçiləri fərqləndirin. müəllimlik, oxucudan, hazırladı, təhlükəli, maraqlıdır

| d |  | Tərkibindəki leksik şəkilçilərin sayına görə sözlərin ardıcıllığını müəyyən edin. yoldaşlığ, yazıçılığ, gözəllik

| e |  | Verilmiş sözlərə qrammatik şəkilçilər artırmaqla söz birləşmələri yaradın.
məktəb, həyət; avtomobil,sürət; | futbol, azarkeş; bayram,təbrik; | həkim, müayinə; yarış,hazırlıq.

| ə |  | Şəkilçilər artırmaqla cümlələri tamamlayın. Əlavə etdiyiniz şəkilçilərin növünü müəyyən edin. Tərkibində leksik şəkilçilər olan sözləri seçin. Dələ yırtıcılar dəstəsi... aid heyvandır. O, tülkü... bənzəyir. Onun kimi uzun sifəti, uzun və qalın quyruğ... var. Çox məharətli ovçu.... Quşlar, həşəratlar, müxtəlif meyvələrlə qidalanır. Dələ... bəzi növləri "Azərbaycan Respublikasının Qırmızı kitabı"na daxil....