3-cü fəsil | Oxu (bədii mətn)

JAN VALJAN Siz 4-cü sinifdə "Qavroş" və "Kozetta" hekayələri ilə tanış olmusunuz. Bu hekayələr məşhur fransız yazıçısı Viktor Hüqonun "Səfillər" romanından parçalardır. Romanın əvvəlində müəllif oxucunu əsərin baş qəhrəmanı Jan Valjanla tanış edir. Aşağıda həmin hissəni təqdim edirik. |  | Viktor Huqo |

Şəhərin küçələri ilə bir qərib yolçu addımlayırdı. Hamı ona təşvişlə baxırdı. Ortaboylu, enlikürək, qüvvətli bir adam idi. Qırx beş-qırx altı yaşı olardı. Baxışından sərtlik, cəsarət və yorğunluq yağırdı. Üzü günəşdən qaralmışdı. Çiynində köhnə çanta vardı.

Yolçu mehmanxanaya daxil olub qalmaq üçün yer istədi. Mehmanxana sahibi yolçunun sarı rəngli pasportunu görcək dedi:

- Cənab, siz buranı tərk etməlisiniz.

- Nə üçün? Yoxsa, qorxursunuz ki, pul vermərəm? Mənim pulum var...

Yolçu başını aşağı salıb oradan çıxdı. Kilsənin qarşısında daş skamyada
uzandı. Kilsədən çıxan qoca qadın soyuqda skamyada uzanan adamı
görüncə xəbər aldı:

- Sizin yatmağa yeriniz yoxdur?

- Yox. Mən bütün qapıları döydüm. Hər yerdən qovdular.

Qadın yaxınlıqdakı evi göstərdi: "O qapını döydünüz?" - deyə soruşdu...

O axşam şəhərin yepiskopu cənab Miriel qonaq otağında
oturmuşdu. Xidmətçi qadın şam yeməyi üçün süfrə hazırlayır,
bu gün eşitdiklərini yepiskopa danışırdı:

- Bu gün bazarda danışırdılar ki, şəhərdə şübhəli bir
adam peyda olub. Zahirən quldura bənzəyir. Deyirlər ki,
bu gecə hər kəs ayıq olmalı, qapıları içəridən bağlamalıdır.
Bizim evin qapısı isə həmişə açıq olur. Monsenyor, sizin
adətinizdir, gecəyarısı da qapını döyən olsa, "buyurun"
deyirsiniz.

Bu zaman kimsə qapını bərk döydü. Yepiskop:
"Buyurun", - dedi.

Yolçu qapını açıb içəri daxil oldu. Qocaya baxıb
uca səslə dedi:

-Mənim adım Jan Valjandır. Katorqadan gəlirəm.
Sizdə gecələməyə yer olar? Mənim pulum var...

- Madam Maqluar, süfrəyə bir dəst də qab qoyun, -
yepiskop dedi.

Yolçu təəccübləndi:

- Dayanın, deyəsən, məni anlamadınız. Mən
katorqadan gəlirəm, dustaq idim. Bir parça çörək və
gecələmək üçün tövlədə yer istəyirəm. Haqqını
artıqlamas ilə ödəyərəm.