Dil qaydaları

| Mürəkkəb sözlərin yazılışı

4 | a |  | Altından xətt çəkilmiş hansı sözlər bitişik yazılmalıdır? Seçiminizi əsaslandırın. a. Mətbəxdə qab yuyan qadın xalamdır. b. Anam qonaqlıqdan sonra qab yuyan maşını işə saldı. a. Sabirin geyindiyi sarı köynək ona çox yaraşırdı. b. Sərçə, sarı köynək və qaranquşların səsi bir-birinə qarışmışdı.

| b |  | Verilmiş mürəkkəb sözlərin yaranma üsulunu müəyyən edin.
1. adət-ənənə 2. qatar-qatar 3. dəmirağac 4. gecə-gündüz | a. Eyni sözün təkrarı ilə yaranıb. b. Müxtəlifmənalı sözlərin birləşməsi ilə yaranıb c. Yaxınmənalı sözlərin birləşməsi ilə yaranıb. ç. Əksmənalı sözlərin iştirakı ilə yaranıb.

| c |  | Hər sırada səhv yazılmış sözü müəyyən edin.
1. gözü-tox | 2. isti-soyuq | 3. aşağı-yuxarı | 4. payız-qış
1. ürəyiyumşaq | 2. çobanyastığı | 3. səsküy | 4. üçbucaq

| ç |  | Nümunələrə baxaraq eyni sözün təkrarı ilə yaranan mürəkkəb sözlərin yazılış qaydalarını izah edin.
• qaçaqaç • tutatut | • vurhavur • gəlhagəl | • qaça-qaça • yavaş-yavaş | • addımbaaddım • ilbəil

| d |  | Verilmiş mürəkkəb sözlərin tərkibindəki sözlərin mənasını izah edin. Onların bildirdiyi ümumi mənanı müəyyənləşdirin. süd-qatıq, çəngəl-bıçaq, qoyun-keçi

Yadda saxla
Bir çox mürəkkəb sözlərin tərkib hissələri arasındakı məna yaxınlığı nisbidir. Məsələn, duz və çörək fərqli anlayışları ifadə edir, lakin onların ümumi mənası eynidir: ərzaq. Belə sözlərin birləşməsindən əmələ gələn mürəkkəb sözlər defislə yazılır: duz-çörək.

Mürəkkəb söz | Ümumi məna
şalvar-köynək | geyim
ağız-burun | bədən üzvləri

| e |  | Mürəkkəb sözlərin bitişik, yoxsa defislə yazılmasını müəyyən edib köçürün.
ipək?qurdu; ağac?dələn; | tez?tez; su?iti; | hazır?cavab; gediş?gəliş; | dost?tanış; şimal?şərq; | dil?dodaq; get?haget; | ay?baay; balıq?qulağı