| Cümlə üzvləri

4 | a |  | Cümlədəki hər bir sözün sualını müəyyənləşdirin. Harada? Nə zaman? Kim? Kimi? Nə etdilər? Nə qədər? Axşam şagirdlər zalda direktoru xeyli gözlədilər. Cümlədəki əsas fikri ifadə edən iki sözü saxlamaqla qalanlarını ixtisar edin.

Yadda saxla | Cümlənin qrammatik əsası

Cümləni yaradan söz və söz birləşmələri cümlə üzvləri adlanır. Hər bir cümlə üzvü ayrılıqda müəyyən bir suala cavab verir.
kim? haradan? necə? nəyi? nə etdik?
Biz kitabxanadan yeni kitabları götürdük.
Cümlədəki əsas fikri ifadə edən cümlə üzvləri baş üzvlər adlanır. Onlar cümlənin qrammatik əsasını təşkil edir.

Mübtəda cümlədə haqqında danışılan şəxsi, varlığı bildirir; kim? nə? bəzən də hara? sualına cavab verir. |  | Xəbər mübtədaya aid hərəkət və ya hökmü bildirir; nə edir? kimdir? necədir? nədir? haradadır? və s. suallarından birinə cavab verir.

| b |  | Sualları çərçivədəki sözlərlə əvəz etməklə cümləni tamamlayın. Həmin sözlərin mübtədaya və ya xəbərə aid olduğunu müəyyənləşdirin. (nə vaxt?) (hansı?) usta (harada?) (nə qədər?) işlədi.
həyətdə | xeyli | gənc | dünən

| c |  | Sual verməklə cümlələrin qrammatik əsasını müəyyən edin.
1. Oxumaq hamı üçün vacibdir. 1. Yazda havalar istiləşir. 2. Dayımgil Bakıya köçdü. 3. Zərifə məktəbdən qayıtdı. 4. O, avtobusdan düşdü. 5. Yazıçı tamaşaçıları salamladı. | Nümunə | Bu gün hava istidir. Nə istidir? Hava (mübtəda) Hava necədir? İstidir (xəbər)

5 | a |  | Cümlələrdə altından xətt çəkilmiş sözlərə sual verin. Həmin sözlər hansı cümlə üzvlərini izah edib aydınlaşdırır? Bu nəşriyyatda elmi-fantastik kitablar hazırlanır. Biz dünən məktəbdə yazıçı ilə görüşdük.