Dil qaydaları

Yadda saxla | İkinci dərəcəli cümlə üzvləri

İkinci dərəcəli üzvlər mübtəda və xəbərin ifadə etdiyi fikri genişləndirir: hadisənin zamanını, yerini, varlığın necə olduğunu və s. bildirir.

hansı? necə? Balaca oğlan tez-tez qaçır. |  | nə vaxt? haraya? Biz sabah çimərliyə gedəcəyik.

b |  | Cümlələrdə ikinci dərəcəli üzvləri müəyyənləşdirin. 1. Qonşumuz Toğrul yaxşı idmançıdır. 2. Sahildə sərin külək əsirdi. 3. Qəzetdəki məqalə maraqlıdır. 4. Yaxınlıqdakı meşədə vəhşi heyvanlar olur.

c |  | Aşağıdakı cümlələrə suallara uyğun ikinci dərəcəli üzvlər əlavə edib genişləndirin.
1. Qonaqlar gəldilər. 2. Gəmi dayandı. 3. Dənizçilər qorxmurlar. 4. Gülnar çağırdı. | (hara? nə vaxt?) (hansı? harada?) (hansı? nədən?) (kimi? nə zaman?)

ç |  | Cümlələrdə söz birləşmələrini müəyyən edin. Həmin söz birləşmələri hansı suala cavab verir? 1. O, Rasimin nənəsinə tez-tez baş çəkərdi. 2. Görüşdə qrupumuzun təqdimatı bəyənildi.

Yadda saxla | Söz birləşmələri cümlə üzvü kimi

Frazeoloji birləşmələr də daxil olmaqla bir çox söz birləşmələri cümlə üzvü rolunda çıxış edə bilir. Bu zaman onlar bir suala cavab verir.
kim?
Arifin bacısı kitabxanaya getdi.
nə?
Vətəni qorumaq borcumuzdur.
nə edirlər?
Uşaqlar diqqətlə nağıla qulaq asırlar.

d |  | Söz birləşməsi ilə ifadə olunan cümlə üzvlərini müəyyən edin. 1. Ağacın budaqları əyilmişdi. 2. Elxan fotoaparatın düyməsini basdı. 3. Bulağın yanında söyüd ağacı bitmişdi. 4. Yarpaqların arasında üzüm salxımları görünürdü. 5. Nənə gecə-gündüz fikir çəkirdi.