| Tarixdə qadınlar

1-ci fəsil |  |
1 | a |  | Qədim zamanlarda xalqın yaşayış tərzi, adət-ənənələri və tarixi haqqında bilgilər necə toplanır? Bu haqda bildiklərinizi danışın.

| Qədim türklərdə qadınlar
| Əcdadlarımız olan qədim türklər hər zaman qorxmaz, igid xalq kimi tanınmışlar. Onlar böyük dövlətlər yaratmış, imperiyalar qurmuş, öz güclərini dünyaya bəyan etmişlər. Bu möhtəşəm tarixdə türk qadınlarının öz yeri, öz hünəri olub. Aslanın erkəyi, dişisi olmaz. Dastan və nağılların qadın qəhrəmanları at çapmağı, qılınc oynatmağı, ox atmağı bacarır, düşmənə qarşı silahlanıb savaşırlar. Buna "Kitabi-Dədə Qorqud"dakı qadın obrazları misal ola bilər.
Tarixi mənbələrdə də bununla bağlı bilgilərə rast gəlinir. Məsələn, Roma qoşunlarının Azərbaycana hücumu zamanı (e. ə. 65-ci il) qadınlar da silahlanıb yadellilərə qarşı döyüşmüşlər. Bu məlumat o dövrə aid tarixi mənbələrdə də öz əksini tapır.
Qadınların qorunması. Türklərin adətinə görə, müharibə vaxtı qadınları düşməndən qorumaq vacib şərt idi. Bu məqsədlə qalalar tikilər və döyüşdən qabaq qız-gəlinləri orada yerləşdirərmişlər. Qədim türklərin yaşadığı ərazilərdə, eləcə də Azərbaycanda qız qalalarının olması buna bariz nümunədir. Türklər düşmən tərəfin qadınlarına da mərhəmətlə yanaşırdılar. Adətə görə, müharibə vaxtı düşmənin qız-gəlinlərinə, ağbirçək analarına əl qaldırmazdılar. Anaya məhəbbət. Qədim türklər "Ana haqqı - Tanrı haqqı" deyib anaya böyük ehtiram göstərirdilər. Ata yurduna gələn övlad əvvəlcə anasına təzim edib əlindən öpər, sonra atası ilə görüşərdi. |
"Kitabi-Dədə Qorqud"da deyilir ki, bir gün Oğuz elinin bəylərbəyi Salur Qazan ova gedir. Düşmənlər xəbər tutub Oğuz elinə hücum çəkirlər. Qazan xanın evini, yurdunu yağmalayır, xəzinəsini ələ keçirirlər. Doğmalarını əsir aparırlar. Qazan xan düşmənlə qarşı-qarşıya gələndə ona deyir: Ay Şöklü Məlik! Qızıl taclı uca evlərimi götürüb gəlmisən, sənə kölgəlik olsun! Qiymətli xəzinəmi, bol gümüşümü götürmüsən, sənə xərclik olsun! Qırx igidlə oğlum Uruzu gətirib gəlmisən, sənin qulun olsun! Tövlə-tövlə şahanə atlarımı gətirib gəlmisən, sənin miniyin olsun! Qatar-gatar dəvələrimi gətirib gəlmisən, sənin yükünü daşısın. Qoca anamı gətirmisən, ay kafir, anamı ver mənə! Savaşmadan-vuruşmadan qayıdım geri, dönüb gedim!