Dil qaydaları

5 | a |  | Hansı cümlədə fərqləndirilmiş sözlər frazeoloji birləşmə kimi işlənmişdir? 1. Xəstə bu gün su içə bilməyib, dili-dodağı quruyub. 2. Dünən mübahisə etdiyi oğlanı görcək dili-dodağı qurudu.

Yadda saxla |

Bəzi söz birləşmələri həm həqiqi, həm də məcazi mənada işlənə bilir. Bunu kontekstə əsasən müəyyən etmək mümkündür.
Uşağın atdığı top yola düşdü. həqiqi məna
Qonağımız şəhərə yola düşdü. məcazi məna (frazeoloji birləşmə)

| b |  | Aşağıdakı ifadələri həm həqiqi, həm də məcazi mənada cümlədə işlədin. başına dolanmaq (əzizləmək), əl qaldırmaq (vurmaq), əl tutmaq (kömək etmək) burnunun ucu göynəmək (darıxmaq), ələ almaq (öz tərəfinə çəkmək)
Nümunə | 1. Əvvəl müqaviləni oxu, sonra qol çək. 2. Qolunu çək, yazmağa mane olursan.

| c |  | Cümlələrdə altından xətt çəkilmiş sözləri frazeoloji birləşmələrlə əvəz edin. Hansı cümlədə fikir daha təsirli ifadə olunur?
1. Direktorun otağından çıxanda bikef idi. 2. Neçə ildir, zalım kişi onu incidir. 3. Alabaş tapılanda sevindi. 4. Çəkdiyim rəsmə baxanda heyrətləndi. | ... gözlərinə işıq gəldi. ... ağzı açıla qaldı. ... qaş-qabağı yer süpürürdü. ... gününü qara eləyib.

Yadda saxla | Frazeoloji birləşmələrin sinonimliyi və antonimliyi

Leksik mənası olan bir çox sözlər kimi frazeoloji birləşmələrin də sinonimlik, antonimlik xüsusiyyəti vardır.

göz verib, işıq verməmək gözümçıxdıya salmaq qanı qaralmaq kefi kökəlmək |  | Frazeoloji sinonimlər Frazeoloji antonımlər

| ç |  | Göy rənglə verilmiş frazeoloji birləşmələrin sinonim və antonimlərini müəyyənləşdirin. 1. Akif bayaqdan sual verir, dil boğaza qoymur. a. Ay bala, az danış, dilotu yemisən? b. Ağzına su alıb oturmuşdu, deyəsən, heç nədən xəbəri yox idi. 2. Seymur əlini əlinin üstünə qoyub, heç bir iş görmür. a. Aydan yorğun olduğu üçün əlini ağdan-qaraya vurmurdu. b. Gecəni gündüzə qatdım, nəhayət, imtahandan yüksək bal topladım.