Dil qaydaları

5 | a |  | Cümlələrdə "gözəl" sözünün qrammatik mənasını müəyyən edin. • Qarşımızda gözəl mənzərə açıldı. • Natiq fikirlərini gözəl ifadə edirdi.

Yadda saxla | Zərfin digər nitq hissələri ilə ortaq xüsusiyyətləri

Dilimizdə bəzi sözlər var ki, cümlədəki yerindən asılı olaraq həm zərf, həm də digər nitq hissəsi (isim, sifət, say) kimi işlənə bilir.
Biz həyəcanla səhəri gözləyirdik. nəyi? isim
Səhər hava soyuq idi. nə vaxt? zərf
Yaxşı iş üz ağardar. hansı iş? sifət
Lalə ingiliscə yaxşı danışırdı. necə danışırdı? zərf
Az adam tapılar ki, bunu bilməsin. nə qədər adam? say
Sürəyya həmişə az danışardı. nə qədər danışardı? zərf

| b |  | Fərqləndirilmiş sözlər hansı nitq hissəsidir? 1. Gecə şəhərə çatdıq. 2. Yayda gecə gündüzdən qısa olur. 3. Doğru cavabları seçib dəftərinizə yazın. 4. Hamıdan doğru danışmağı xahiş edirəm. 5. Bu məsələni həll etmək üçün xeyli düşündüm. 6. Teatr salonunda xeyli tamaşaçı var idi.

Yadda saxla | Zərfin quruluşca növləri

Zərf quruluşca sadə, düzəltmə və mürəkkəb olur.
Sadə zərflər yalnız bir kökdən ibarət olur: irəli, səhər, aşağı və s.
Düzəltmə zərflər kökdən və leksik şəkilçidən ibarət olur: dostyana, cəsarətlə, ucadan və s.
Mürəkkəb zərflər iki sözün birləşməsindən yaranır: başdan-başa, üzbəüz, bu gün və s.

| c |  | Cümlələrdəki zərfləri seçib quruluşca növünü müəyyən edin. 1. Seymur müəllim şagirdinin uğuruna ürəkdən sevinirdi. 2. Oxucular yazıçının yeni əsərlərini səbirsizliklə gözləyirdilər. 3. Sabir baba asta-asta üzüyuxarı qalxırdı. 4. Qapı birdən taybatay açıldı. 5. Alıcılar malları geri qaytarırdılar.

| ç |  | Aşağıdakı sözləri cümlələrdə müxtəlif nitq hissələri kimi işlədin. aydın, çox, səhər, düz