| Əsas və köməkçi nitq hissələri

4 | a |  | "Axı torbada dörd mavi şar da olmalı idi" cümləsində fərqləndirilmiş hansı sözlərin leksik mənası var? Həmin sözlərin leksik və qrammatik mənalarını izah edin.

Yadda saxla | Əsas nitq hissələri

Hər bir söz müəyyən nitq hissəsinə aid olur. Nitq hissələri iki qrupa ayrılır: əsas və köməkçi. Əsas nitq hissələrinin həm leksik, həm də qrammatik mənası var.
İsim, sifət, say, əvəzlik, feil və zərf əsas nitq hissələridir.
Əsas nitq hissələrini köməkçi nitq hissələrindən fərqləndirən xüsusiyyətlər:
1. Leksik mənası olur. Məsələn: ehtimal-bir şeyin baş verə bilməsi, mümkünlüyü.
2. Müəyyən suala cavab verir. Məsələn: dəftər-nə?, yaşıl-necə?
3. Cümlə üzvü olur. Məsələn: Mən (mübtəda) məktəbliyəm (xəbər).
4. Şəkilçi qəbul edir: kitab-ın, məktəb-lər, qaç-ır.

| b |  | Nöqtələrin yerinə müvafiq suala cavab verən söz yazmaqla cümlələri tamamlayın. Həmin sözün hansı nitq hissəsinə aid olduğunu müəyyənləşdirin. 1. Havaya rəngbərəng .... (nə?) buraxıldı. 2. ... (kim?) Neft Daşlarında işləyir. 3. Dünəndən yağan ... (necə?) qar gediş-gəlişi çətinləşdirmişdi. 4. Uşaqlar tədbirə tamaşa etmək üçün ... (haraya?) daxil oldular. 5. Yeni filmi hamımız ... (nə etdik?).

| c |  | Sözləri aid olduğu qrammatik məna ilə uyğunlaşdırın.
1 şipşirin 2 biz 3 maraqla 4 çiçək | a Hərəkətin tərzini bildirir. b Çoxaltma dərəcəsində işlənən sifətdir. c Konkret isimdir. ç Şəxs əvəzliyidir, ismi əvəz edir.

| ç |  | Qruplarla iş. Verilmiş cümlələrdə altından xətt çəkilmiş sözlərin leksik və qrammatik mənalarını müəyyən edin.
I qrup: 1. Meydanda çoxlu bayraqlar var idi. 2. Cavan ağac böyümüşdü. II qrup: 1. Uzaqdan həzin musiqi eşidilirdi. 2. Bes qız zalda tədbirə hazırlaşırdı. | III qrup: 1. Arzu beşinci sırada oturmuşdu. 2. Qızmar günəş ətrafı isidirdi. IV qrup: 1. Bakı qədim tarixi abidələrlə zəngindir. 2. Atam mənə üç qələm aldı.