Dil qaydaları

Yadda saxla | Feili sifət və feildən düzəlmiş sifət

Feili sifətlə feildən düzəlmiş sifəti fərqləndirmək lazımdır.
Düzəltmə sifət - inkarlıq şəkilçisini qəbul etmir: qaçağan at
Feili sifət - inkarda da işlənir: qaçan at - qaçmayan at

| e |  | İnkarda işlətməklə feili sifəti feildən düzələn sifətdən fərqləndirin. solmuş gül, solğun çiçək, qorxaq insan, qorxmuş uşaq, ağlağan qız, ağlayan körpə

5 | a |  | Aşağıdakı cümlələrdə hansı sözlər hərəkətin zamanını bildirir? Həmin sözlərin qrammatik xüsusiyyətlərini müqayisə edin. 1. Təyyarə səmada görünəndə hamı çox sevindi. 2. Səhər bütün yollar buz bağlamışdı.

Yadda saxla | Feili bağlama

Feilin təsriflənməyən formalarından biri olan feili bağlama həm feilin, həm də zərfin xüsusiyyətlərini daşıyır.
• Hərəkət bildirir: yazanda, güləndə
• Təsdiq və inkarda olur: biləndə - bilməyəndə
• Hərəkət bildirən sözlə bağlı olur, onun tərzini, zamanını, səbəbini bildirir.
Necə? nə vaxt? niyə? suallarına cavab verir.
Ana övladının uğurlarını gördükcə (nə vaxt? - zaman)fərəhlənirdi.
Həkim gülümsəyərək (necə? - tərz) soruşdu.
Uşaq qorxub (niyə? - səbəb) ağladı.

| b |  | Feili bağlamaları seçin. Hansı məna (zaman, tərz, səbəb) bildirdiyini müəyyən edin. 1. Evə gələndə bu haqda söhbət edərik. 2. Düşmən məğlub olub geri çəkildi. 3. Lalə düşünmədən cavab verdi. 4. Axşam düşəndə hava sərinləşir. 5. Səni görüncə keçmiş günlər yadıma düşür.

| c |  | Nöqtələrin yerinə mötərizədəki şəkilçilərdən uyğun gələnini artırın. 1. Elxan ona rişxəndlə gül... (-üb, -əndə) dedi. 2. İrəli get... (-mədən, -dikcə) daha gözəl mənzərələr görürdük. 3. O dayan... (-ınca, -madan) yol gedirdi. 4. Tahir mağazadan çıx... (-anda, -araq) Cəmilə rast gəldi.