| Sadə və mürəkkəb cümlələr

3 | a |  | Hansı cümlənin iki qrammatik əsası var? 1. Mərdan pəncərəni bağladı, çünki güclü külək başlamışdı. 2. Güclü küləyə görə Mərdan pəncərəni bağladı.

Yadda saxla |

Mürəkkəb cümlələr sadə cümlələrin birləşməsindən yaranır. Belə cümlələrin ən azı iki qrammatik əsası var. Məsələn:
Bəzi cümlələrdə bir mübtəda ilə bağlı iki və daha çox xəbər olur. Belə cümlələr sadə cümlələrdir.

| b |  | Mürəkkəb cümlələri müəyyən edin. Seçiminizi əsaslandırın. 1. Leyla dərslərini oxudu, tapşırıqlarını yazdı. 2. Məşqçi hiss etdi ki, balaca uşaqlar çox yorulub. 3. Sinfimizin şagirdləri həyətdə futbol oynayırlar. 4. Bayaq göy guruldadı, güclü yağış yağdı. 5. Biz meşədə çox qalmadıq, rütubətli və soyuq havada üşüyürdük.

| c |  | Sadə cümlələri məzmununa görə uyğunlaşdırıb mürəkkəb cümlələr düzəldin. Hər bir mürəkkəb cümlənin qrammatik əsasının altından xətt çəkin.
1 Nəhayət,sentyabr gəldi. 2 Anam pəncərəni taybatay açdı. 3 Dünən mağaza bağlandı. 4 Bakıda hava birdən-birə soyudu. 5 Zəng səsi eşidildi. | a Sulu qar yağmağa başladı. b Yay tətili başa çatdı. c Ev sahibi qapıya tərəf getdi. ç Təmir işləri başladı. d Otağın havası xeyli dəyişdi.
Nümunə | müb. xəb. müb. xəb. Nəhayət, sentyabr ayı gəldi, yay tətili başa çatdı.

| ç |  | Cümlələri elə davam etdirin ki, mürəkkəb cümlə yaransın. 1. Fərid tədbirdə pianino çalırdı,... . 2. Biz məktubu dünən göndərmişik,... . 3. Babam yay tətilində məni dənizə apardı,.... 4. Bağban ağacların dibini bellədi,.... 5. Muzeyin işçiləri bizi hörmətlə qarşıladılar, ... .