Onluq kəsrlərin cəmini tapmaq üçün uyğun mərtəbədəki rəqəmlər bir-birinin altında yazılır.
Vergüldən sonrakı rəqəmlərin sayı bərabər deyilsə, sıfırlar artırmaqla bərabərləşdirmək
olar. Vergül nəzərə alınmadan natural ədədlərdə olduğu kimi toplanır, sonra isə vergüllərin
altında vergül yazılır.
Cəmi tapın.
Alt-alta yazmaqla toplayın.
Toplananları təkliklərə qədər yuvarlaqlaşdıraraq cəmi təxmin edin, sonra dəqiq hesablayın.
Adi kəsri onluq kəsr şəklində yazın və cəmi tapın.
Əvvəl təxmin etməklə, sonra isə dəqiq hesablamaqla müqayisə edin.
Onluq kəsrlərin və onlar üzərində əməllərin sistemli şəkildə şərhini ilk dəfə
Orta Asiya alimi Qiyasəddin əl-Kaşi vermişdir. O, 1427-ci ildə tamamladığı
"Hesabın açarı" kitabında onluq kəsrlərdən istifadə edir, bu kəsrlərlə əməl-
lərin qaydalarını verir və misallarla izah edir. Mərtəbələri göstərmək üçün
onları şaquli xətlərlə ayırır, müxtəlif rəngli mürəkkəblə yazır, bəzən mərtə-
bələrin adını sözlərlə bütöv qeyd edirdi.
Avropada uzun müddət əl-Kaşinin əsərləri haqqında məlumat olmayıb.
Avropada onluq kəsrlər barədə ilk dəfə ingilis riyaziyyatçısı Simon Stevin
1585-ci ildə özünün "Onluqlar" ("De Thiende") əsərində yazmışdı.
QİYASƏDDİN
ƏL-KAŞİ
(1380-1429)