Tətbiq. Müzakirə. Yaradıcı iş
Bədii əsərdə çox vaxt əşya, hadisə müəyyən əlamətinə görə daha qüvvətli əşya və ya hadisəyə bənzədilir. Sənətkar bu yolla təsvir etdiyi əşyanın, hadisənin müəyyən bir cəhətini daha qabarıq şəkildə nəzərə çatdırır.
Nizami Gəncəvi "Oğlum Məhəmmədə nəsihət" şeirində oğlunu çəməndə açılan gülə, uca sərv ağacına bənzətmişdir:
Yeddi yaşın oldu o zaman ki sən,
Açıldın gül kimi, güləndə çəmən.
İndi ki çatmışdır yaşın on dördə,
Başın sərv kimi durur göylərdə.
Bu, bənzətmə (təşbeh) adlanır və bədii təsvir vasitəsi hesab olunur. Təşbeh ərəbcə "oxşatmaq", "bənzətmək" mənasındadır.
Təşbeh bənzəyişi ya sadə şəkildə göstərir, ya da kimi, sanki, təki və s. sözlərin iştirakı ilə qurulur. Məsələn, "körpəm baldır", "o, pəhləvana bənzəyirdi", "bal kimi şirin söz", "buz kimi soyuq su" və s.
Oxuduğunuz nağılın fərqləndirilmiş hissələrindəki məcazların fikrin təsir gücünü necə artırdığını müzakirə edin.

|  | Evdə iş |

Mövzulardan birini seçib işləyin.
a) "Nağılda təsvir olunan hadisə məndə hansı düşüncələr yaratdı?" mövzusunda yığcam esse yazın.
b) Nağıldakı başlıca fikirlə səsləşən bir neçə atalar sözü seçin. Fikrinizi əsaslandırın.

|  | Bölməni yekunlaşdırarkən |

Öyrəndiklərinizi dəyərləndirmək üçün suallara cavab hazırlayın.
1. Bölmədə ən çox xoşladığınız əsər hansı oldu? Səbəbini aydınlaşdırın.
2. Şifahi danışıqda xalq ədəbiyyatının hansı nümunələrini daha tez-tez eşidirsiniz?
3. Şifahi xalq ədəbiyyatının hansı nümunələrini yarada bilərsiniz?
4. Əfsanələrdə gerçək hadisələrə yer verilməsinə səbəb nədir?