qonşular döyüşə tamaşa etmək üçün pəncərələrdən boylanırdılar. Döyüşdən sonra əsirləri, ələ keçirdiyimiz qənimətləri dəyişirdik. Bizim həyət döyüşdə tez-tez qalib gəlirdi, təcrübəli sərkərdələrimiz və igid döyüşçülərimiz çox idi. Hər gün biz dava-dava oynayırdıq, amma haradasa əsl müharibə gedirdi. Biz onun haqqında yaşlılardan eşidirdik, amma onu dəhşətli saymırdıq.

• "Müharibənin” uşaq- ların həyatına daxil olmasına, onların yalnız “dava-dava” oynamasına səbəb nə idi? | Bir gün bizim həyətə yeni qonşular köçdü. Oğlan və qız. Onlar bizdən kiçik idilər, hətta adlarını da bilmirdik. Onlar heç vaxt bir-birindən ayrılmır, pilləkəndə oturub həyət boyu yürüşümüzə və qılınclaşmağımıza baxırdılar. Onlara birinci mərtəbədə mənzil vermişdilər və orada

öz anaları ilə yaşayırdılar. Məncə, o, heç bir yerdə işləmirdi, çünki heç vaxt evdən çıxıb getmir, həmişə paltar yuyurdu. O, fasiləsiz olaraq püstə ağacının kölgəsində paltar yuyurdu. Səhərdən axşamacan paltar yuyurdu. Hərdən dikəlib belini ovuşdurur,

• Qonşu qadın haqqında sizdə hansı təsəvvür yarandı? | saçlarını yığır və yenə də təknənin üzərinə əyilirdi. Qonşularımız deyirdi ki, paltaryuyandır, camaşırxanadan evdə yumaq üçün paltar götürür. Yəqin ki, düz idi. Bir

ailədə onun yuduğu qədər paltar ola bilməzdi. Paltarları yuduqdan sonra həyətdə harada mümkünsə iplərdən asır və kimsə onlara toxunanda bərk hirslənirdi.

Bu qadının xasiyyəti elə pis idi ki, doğma uşaqları da ondan qorxurdu. Bir sözlə, bizim həyətdə yaşamaq olduqca çətinləşmişdi. Nəinki döyüşmək, heç tüstü pərdəsi

• Qonşu qadın haqqında təsəvvürünüzə yeni nə əlavə olundu? | də yaratmaq mümkün deyildi. Biz kino lentini kağıza büküb yandırmaqla tüstü pərdəsi yaradırdıq. Qonşu qadın deyirdi ki, tüstüdən paltarlara his çökür. O, paltarı yuyur,

sonra isə təknədəki suyu püstə ağacının dibinə tökürdü. Təknədəki su qələvili idi, müharibə vaxtı sabun tapılmırdı. İlk vaxtlar o, paltar yuduqdan sonra suyu çirkab çalasına tökürdü, amma sonra, görünür, çirkab quyusu həyətin o biri başında, darvazanın yanında olduğu üçün çətinlik çəkdi. Axı o, nərmənazik idi, paltar yuyanda əlinin damarları şişirdi. Anam deyirdi ki, çətin həyat insanların xasiyyətini korlayır, amma axı müharibə vaxtı hamı çətinlik içində idi. Biri elə mənim anam, səhərdən axşamadək işləsə də, evə gəlib mənim döşəməni və ya qabları yuduğumu