- Vəsiyyətim budur ki, ömrünüzdə dilənçi olmayın, özgəyə əl açmayın!

- Qoyduğun bu var-dövlətləmi? - deyə Şahməmməd mızıldandı, - bir ala öküz, bir də yabı?..

Qulağı böyük oğlunun sözünü alan Qurban:

- Mən sizə başqa var qoymuşam, - deyə gözlərini dörddirəkli damın hisli bacasına doğru çevirdi: - Qurtarmayan... tükənməyən... var qoymuşam...

- Bəs hanı o var, ata?

- Haradadır o qurtarmayan var, ata?

- Mən körpənə nə qoymusan, ata?

- Sən körpəmə, - deyə Qurban əlini qaldırıb kiçik oğlunun aşağı əyilmiş başında gəzdirdi, - çoxlu var qoymuşam...

- Dinməyin, qoy kişi vəsiyyətini eləsin, - deyə Şahməmməd sərtləşdi.

Qurban ömründə oğlanlarının bircə dəfə də yeyin danışdığını görməmişdi. Onun dodaqları qaçdı, istehzalı gülüşü göründü. Uşaqlar bir-birini didişdirə-didişdirə təkidlə soruşdular:

- Ata, haradadır o var?

- Ata, o var kimindir? - deyə bir-birinə macal vermədən acgözlüklə xəbər aldılar.

- Ata, vəsiyyətini elə!

Oğlunun üçü də quzu kimi mələdi. Qurban birtəhər əlini qaldırdı.

- Çala yerdə... - elə bil o danışmır, ömrünün tükənməz məşəqqətlərindən, min bir əzab-əziyyətindən şikayətlənirdi, - çala... yerdə...

- Çala yerdə nə, ata? - deyə oğlunun üçü də can çəkişdirən kişini sıxcaladılar.

- Çala yerdə... Bir... küp... qızıl...

Qardaşların hərəsi bir cür mızıldandı:

- O boyda çala yerin harasında?

- Çala yerin ortasında, qırağında?

- Bəlkə, ağ qayanın dibində?

Qurbandan səs-səmir gəlmədi. Susdu, özü də əbədi susdu...

Kəsmək bilməyən qar meşəli dağları basdı, çovğun gücləndi, hər yandan silinib-süpürülən qar Qurbanın çala yerinə doldu. On gündən sonra çala yerdə qardan ağ bir