#### 24

#### MUSİQİDƏ KARVAN OBRAZI

Musiqi dinləyək: Soltan Hacıbəyovun “Karvan” simfonik lövhəsindən bir parça

#### Soltan
Hacıbəyov

“Karvan” simfonik lövhəsini dinlədikcə insanın gözləri önündə ucsuz-bucaqsız səhra canlanır, sanki uzaqdan gələn dəvə karvanının addım səsləri eşidilir. Karvan getdikcə yaxınlaşır və səslənmənin gücü artır. Karvan uzaqlaşdıqca səslənmənin də gücü azalır. Tədricən karvan səhrada gözdən itir və səslənmə sona yetir.

Karvanın hərəkətinin ritmini əl çalmaqla tutaq:

PP ffff PPP

Göründüyü kimi, səslənmə 2 piano dinamik səslənmədən 4 forte gücünə qədər artır. Karvan bizi tərk etdikdə səslənmə tədricən 4 fortedən 3 pianoya qədər azalır və biz karvanı artıq “görmürük”.

4 çərək ölçülü xanədən ibarət olan bu ritm quruluşu görkəmli Azərbaycan bəstəkarı, Xalq artisti Soltan Hacıbəyovun “Karvan” simfonik lövhəsində bütün əsər boyu müşahidə edilir.

1945-ci ildə Soltan Hacıbəyov “Karvan” simfonik lövhəsini yaradır. 1955-ci ildə əsər Niyazinin dirijorluğu ilə lentə alınır.

Rus musiqisində karvan mövzusuna ilk dəfə Aleksandr Borodin müraciət etmişdir. O, “Orta Asiyada” adlı simfonik əsərində Asiya səhralarında qızmar günəş altında aramla addımlayan dəvə karvanı obrazını musiqi vasitəsilə böyük sənətkarlıqla təsvir etmişdir.