BÖLMƏ 1 | Məkanı tanıyaq |

Asiya regionunun 2020ci ildə hava çirkliliyi xəritəsi Qlobal istiləşmənin yayılması |  | Şərqi və Cənubi Asiya regionu dünyada çirkli havanın müşahidə olunduğu ərazilər kimi seçilir. Burada Çin, Hindistan, Pakistan, Banqladeş və s. ölkələr daha çox çirklənməyə məruz qalmışdır. Əhalinin sayının çox olması, sənaye obyektlərinin gecə-gündüz işləməsi ətraf mühitə, xüsusilə havanın təmizliyinə mənfi təsir göstərir. Çin və Hindistanda hər il xeyli sayda insan havanın çirklənməsi səbəbindən xəstəliklərə tutulur. Ona görə bu ərazilərdə yerləşən ölkələr havanın çirklənməsinin qarşısını almaq üçün böyük miqdarda vəsait xərcləyir. Məsələn, bu ölkələrin hökumətləri havanın təmizlənməsi ilə bağlı qanunların sərtləşdirilməsi, çoxlu ağacların əkilməsi, tullantıların təkrar emal edilməsi, yanacağın keyfiyyətinin artırılması və s. kimi tədbirlər həyata keçirir. Hava çirklənməsi təkcə Şərqi və Cənubi Asiya regionlarına deyil, həmçinin bütün dünyaya mənfi təsir edir. Bu problem lokal məkandan regional və qlobal məkan səviyyəsinə qədər böyümüşdür. Son illərdə dünya əhalisi, bitki və canlı aləm qlobal miqyasda havanın çirklənməsinin təsirinə məruz qalır. Bu isə insanlardan ətraf mühitə daha həssas və məsuliyyətlə yanaşmağı tələb edir.

3 | C xəritəsinə əsasən tapşırığı yerinə yetirin və sualları cavablandırın. a) Havası ən təmiz olan ilk üç ölkənin adını söyləyin və bu ölkələri xəritədə göstərin. b) Havası ən çirkli olan ölkələr hansılardır? Bu ölkələrdəki havanın çirkliliyi hansı ölkələr üçün təhlükə yaradır?
4 | D şəklinə istinad edərək tapşırıqları yerinə yetirin. a) İki qitə seçin və qlobal istiləşmə səviyyəsinə görə onları müqayisə edin. b) Qlobal istiləşmənin lokal, regional və qlobal təsirlərini müzakirə edin.
5 | Hər hansı çirklənmə növünü (hava, su, torpaq) seçin. Onun lokal, regional və qlobal miqyasda təsirlərini müzakirə edin.
6 | Ölkəmizdə lokal və regional miqyasda rastlaşdığınız çirklənməyə aid nümunələr göstərin.