BÖLMƏ 2 | Məkanın bələdçisi |

| Coğrafi informasiya sistemləri bu komponentlərdən ibarətdir: 1. Aparat təminatı – adi mobil qurğular, notbuk və ya ən güclü kompüterlər vasitəsilə məlumatlar emal edilir. 2. Proqram təminatı – verilənlərdən istifadə etməklə rəqəmsal xəritələr hazırlanır. 3. İnformasiya – coğrafi verilənlər müxtəlif qurğular vasitəsilə kompüterə daxil edilir.

| CİS-də ərazilər haqqında məlumat toplanır. Xəritələrə təkcə təbii-coğrafi deyil, həm də iqtisadiyyata, əhaliyə, kənd təsərrüfatına, nəqliyyata və başqa sahələrə dair məlumatlar əlavə oluna bilər. Bu sistem istənilən obyekt haqqında, demək olar ki, hər şeyi – coğrafi mövqeyini, görünüşünü, digər obyektlərə qədər olan məsafəni və başqa məlumatları öyrənməyə imkan verir. CİS-dəki məlumatlar müfəssəl olur. Hər bir məlumat növü müəyyən layda toplanır. CİS-də bu layları artırıb-azaltmaq, həm də birləşdirmək mümkündür. Bunun üçün, ilk növbədə, hər laya uyğun məlumatlar təhlil edilir, nəticələr çıxarılır, sonra isə layların məzmunu və strukturu barədə qərarlar qəbul olunur. CİS-də layların birləşdirilməsi

2 | C və D təsvirlərinə və mətnlərə əsasən sualları cavablandırın. a) CİS-də coğrafi obyektlər barədə hansı məlumatlar əldə etmək olar? b) Ərazidən dəmir yolu çəkməyə ehtiyac olsaydı, hansı məlumatı daha faydalı hesab edərdiniz? Daxil etmək istədiyiniz məlumatları D şəklinin nümunəsinə uyğun olaraq laylar şəklində təsvir edin.

3 | E şəklində təsvir olunan informasiya laylarını üst-üstə yığmaqla hansı fraqment (a, b, c) yarana bilər? |