BÖLMƏ 2 | Məkanın bələdçisi |

| X–XI əsrlərdə Səmərqənddə yaşamış Əbu Reyhan Məhəmməd əl-Biruni Yerin kiçildilmiş modelini – qlobusu düzəltmişdir. Qlobus gildən hazırlanmışdı. Diametri 5 m-ə bərabər idi. Bu, Yerin formasını aydın göstərirdi. Onun Yer kürəsinin diametrinin ölçülməsi ilə bağlı apardığı dəqiq hesablamalar hazırda Avropada Biruni qanunu adı ilə öyrədilir. Əl-Biruni Ayın, Günəşin və göy cisim lərinin hərəkəti, Günəş tutulmaları və bununla bağlı hadisələrin elmi izahını da vermişdir. Əbu Reyhan əl-Biruninin Vyanadakı (Avstriya) abidəsi

| Qlobusda eyni anda Yerin bütün səthini nəzərdən keçirmək mümkün deyil. Ona görə də Yer səthi müstəvi üzərində təsvir edilir və E şəklində olduğu kimi təsvir alınır. Kürəni müstəvi üzərinə, yəni xəritəyə olduğu kimi köçürmək mümkün deyil. Ona görə də xəritədə təhriflər əmələ gəlir. Təhrif – Yer səthindəki obyektlərin xəritədə təsviri zamanı forma və ölçülərinin reallığa uyğun gəlməməsidir.

4 | Dünyanın xəritəsi E şəklində verilsə idi, bunun hansı üstünlüyü və çatışmazlıqları olardı?
5 | E və F şəkillərinə əsasən hansı qitələrin təsvirində daha çox təhriflərin olduğunu müəyyən edin və fikrinizi əsaslandırın.
6 | Xəritələrdə təhriflərin yaranmasına səbəb nədir?
7 | F təsvirinə əsasən Sakit okeanın hansı qitələrlə əhatə olunduğunu müəyyən edin.