BÖLMƏ 4 | Kainatı seyr edirəm |

Günəş sistemi |  | Günəşin ətrafında planet, peyk, asteroid, meteoroid (müxtəlif ölçülü asteroid parçaları), komet və digər səma cisimləri fırlanaraq Günəş sistemini yaradır. Planetlər – Günəşin ətrafında dövr edən kürə formalı soyuq səma cisimləridir. Günəş sistemindəki hər bir planetin özünəməxsus xüsusiyyətləri var. Peyk – cazibə qüvvəsi nəticəsində planetin və ya digər kosmik obyektin ətrafında fırlanan göy cismidir. Peyklər təbii və süni olur. Təbii peyklər təbii yolla əmələ gələn göy cisimləridir. Məsələn, Ay Yerin təbii peykidir.

Daxili planetlər |  | Günəşdən uzaqlığı, mln. km-lə | Səthin orta temperaturu, ⁰C ilə | Günəş ətrafında dövretmə müddəti, il ilə
Merkuri | 58 | 167 | 0,2
Venera | 108 | 464 | 0,6
Yer | 150 | 15 | 1,0
Mars | 227 | -65 | 1,9
Xarici planetlər | Yupiter | 778 | -110 | 11,9
Saturn | 1427 | -140 | 29,5
Uran | 2871 | -195 | 84,0
Neptun | 4498 | -200 | 164,8

Meteor |  | Meteorit | Meteoritlər – kosmosdan Yer atmosferinə daxil olan və Yer səthinə düşən bərk cisimlərdir. Оnlar Yerin atmosferinə daxil olduqda hava ilə sürtünmə nəticəsində qızır və səmada parlaq işıq izləri, yəni meteorları yaradır. İnsanlar onları “düşən ulduzlar" adlandırırlar. Meteoroidlər böyük olduqda atmosferdən keçərkən tamamilə yanmır. Bu halda meteoroidin kiçik qalıqları Yerə düşə bilər.

5 | Planetlər, peyklər, meteoroidlər Günəşdən nə ilə fərqlənir?
6 | D şəklinə və cədvələ əsasən daxili və xarici planetlərin xüsusiyyətlərini müqayisə edin.

7 | Layihə: Günəş sisteminin maketini F şəklinə uyğun formada yaradın. Bunun üçün: a) Disk şəklində lövhə götürün. b) Günəş və planetləri müvafiq ardıcıllıqla yerləşdirin. c) Hər bir planetin Günəş ətrafında dövr etdiyi dairəni çəkin. |