II hissə |  |

7.2 Bədən kütlə indeksi və sağlamlıq | Açar sözlər artıq çəki, piylənmə, bədən kütlə indeksi

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) son hesablamalarına görə, dünyada 1 milyarddan çox insan artıq çəkidən əziyyət çəkir. İqtisadi cəhətdən inkişaf etmiş ölkələrdə əhalinin, demək olar ki, 50%-i artıq çəkidən, onların 30%-i isə piylənmədən əziyyət çəkir. Piylənmə nəticəsində insanda bir sıra xəstəliklər yarana bilər. • Sizcə, piylənmənin səbəbləri nələrdir? • Bu problemin həlli yolları hansılardır? |

| Düzgün balanslaşdırılmış qidalanma sağlamlığı təmin etməyin ən vacib üsuludur. Qidalanma insanın əmək qabiliyyətinə, zehni və fiziki inkişafına və uzunömürlülüyünə təsir göstərir. Sağlam qidalanmanın ümumi xüsusiyyətləri: - qidanın enerji dəyərinin orqanizmin enerji sərfiyyatına uyğunluğu; - qida maddələrinin kimyəvi tərkibinin orqanizmin fəaliyyətinə uyğunluğu; - qida məhsullarının mümkün qədər müxtəlifliyi. Sağlam qidalanma zamanı pəhriz qaydalarına düzgün riayət etmək lazımdır. İnkişaf etmiş ölkələrdə əhalinin böyük əksəriyyəti orqanizmin ehtiyaclarını ödəmək üçün kifayət qədər müxtəlif qidaları əldə edirlər. Nəticədə yetərsiz qidalanma və ərzaq çatışmazlığından meydana çıxan xəstəliklər nadir hallarda baş verir. Bununla belə, həmin ölkələrdə qeyri-düzgün qidalanma və oturaq həyat tərzi ilə bağlı başqa bir problem mövcuddur. Həddindən artıq qida və idmanla çox az məşğul olunması piylənməyə səbəb ola bilər. Tövsiyə olunan bədən kütləsini aşdıqda artıq çəkili, əgər çox kökdürsə, onun vəziyyətini təsvir etmək üçün piylənmə anlayışından istifadə edilir. Hər hansı bir insanın artıq çəkili olub-olmadığını müəyyən etməyin bir yolu bədən kütlə indeksini hesablamaqdır. Bədən kütlə indeksi (BKİ) - insanın bədən kütləsini qiymətləndirmək üçün istifadə olunan göstəricidir. BKİ = insanın bədən kütləsi (kq) insanın boyu (m) x insanın boyu (m)