II hissə |  |

4.3 Onurğasız heyvanlarda bədənin əsas hissələri. Həlqəvi qurdlar və bağırsaqboşluqlular

Nəhəng Avstraliya qurdu yalnız Avstraliyada yaşayır. Heyvanın ölçüsü 80 sm-dən 3 metrə qədər ola bilər, amma onun ilan kimi nə möhkəm çənələri, nə də zəhər vəzisi olur. |  | Açar sözlər buğum, qılcıq, sormac, qolcuq, döşənək
• İlan və qurdun oxşar əlamətləri nədir? • Əsas hansı əlamətə görə qurdlar ilanlardan fərqlənir?

Onurğasız heyvanlar
Onurğasız heyvanlar sayına görə üstünlük təşkil edir. Onlara bütün yaşayış mühitlərində təsadüf edilir. Heyvan və bitki orqanizmində parazitlik edən nümayəndələri də var. Onurğasız heyvanlarda müxtəlif bədən quruluşuna rast gəlinir. Onların bir çoxu yaşadıqları mühit şəraitinə çox yaxşı uyğunlaşmışdır. Həlqəvi qurdlar, bağırsaqboşluqlular, dərisitikanlılar, molyusklar, buğumayaqlılar geniş yayılmış onurğasız heyvanlardır.
Həlqəvi qurdlar
Həlqəvi qurdlara müxtəlif mühitlərdə rast gəlinir. Onlar torpağın səthində və yeraltı hissəsində, şirin və duzlu su hövzələrində yaşaya bilirlər. Okeanlarda bu heyvanların bəziləri suda üzür, digərləri isə suyun dibində azhərəkətli həyat sürür.
Fəaliyyət
Soxulcanın quruluş xüsusiyyətləri
Ləvazimat: canlı soxulcan olan banka, pinset, qalın vərəq, şüşə, lupa.

İşin gedişi: 1. Soxulcanı pinsetlə bankadan çıxararaq şüşənin üzərinə qoyun. 2. Bədəninin ön, arxa, bel və qarın hissələrinin bir-birindən nə ilə fərqləndiyini müəyyənləşdirin. 3. Bədənin ön hissəsinə yaxın yerləşən qalınlaşmış kəməri (qurşağı) tapın. Lupanın köməyi ilə soxulcanın neçə buğumdan ibarət olduğunu müəyyənləşdirin. 4. Qurdun şəklini dəftərinizdə çəkin və hissələrini qeyd edin. |

Müzakirə edin:
1. Soxulcanın bədən quruluşu necədir?
2. Soxulcanın çürüntü ilə zəngin nəmli torpaqda yaşadığını və torpaqdakı üzvi qalıqlarla qidalandığını nəzərə alsaq, onun quruluş xüsusiyyəti yaşadığı mühitlə necə əlaqəlidir?