Ekosistemlərdə enerji axını | 6

qurudularaq çıxarıldıqdan sonra orqanizmin kütləsi deməkdir. Ot → dovşan → ilan → şahin qida zənciri üçün biokütlə piramidası ədədlər piramidasının formasına oxşardır. Bu, aşağı trofik səviyyədəki canlıların biokütlələrinin növbəti trofik səviyyədəki canlıların biokütlələrindən daha böyük olması ilə əlaqədardır.
DÜŞÜN • MÜZAKİRƏ ET • PAYLAŞ
Nə üçün qidalanma əlaqələrinin diaqramları piramida formasına bənzəyir?

Ekoloji piramidaların müxtəlifliyi Ekoloji piramidaların əksəriyyəti piramida şəklindədir. Lakin bir trofik səviyyənin orqanizmləri digər səviyyənin orqanizmlərində parazitlik edən və ya bir trofik səviyyənin çoxsaylı kiçik orqanizmləri digər səviyyənin böyük orqanizmi ilə qidalanırsa, onda ədəd piramidası tərsinə çevrilmiş olur. Məsələn, palıd ağacı → mənənə → birhüceyrəli orqanizmlər qida zəncirini nəzərdən keçirək. Bu halda ədəd piramidası tərsinə çevrilir. Piramidanın oturacağı yalnız bir palıd ağacından ibarətdir. Çoxsaylı mənənələr ağacda, çoxlu miqdarda birhüceyrəli orqanizmlər isə mənənələrdə parazitlik edir. Bununla belə, biokütlə piramidası aşağıda geniş, yuxarıya doğru isə dar qalır. Bunun səbəbi bir ağacın onunla qidalanan digər populyasiyalara nisbətən böyük biokütləyə malik olmasıdır. Sürətlə çoxalan orqanizmlərin biokütlə piramidaları da piramida formalı deyil. Biokütlə piramidası sabit və ya dəyişməyən kütləyə əsaslandığı üçün orqanizmlərin çoxalma qabiliyyətini (məhsuldarlığını) nəzərə almır. Sürətlə çoxalan orqanizmləri nəzərə alsaq, bu, bir əlverişsiz vəziyyətdir. Məsələn, fitoplankton → zooplankton → kiçik balıqlar → iri balıqlar qida zəncirinə aid biokütlə piramidası fitoplanktonun biokütləsinin zooplanktondan kiçik olduğu təəssüratı yaratsa da, bu mümkün deyil. Çünki əslində, fitoplanktonun çoxalma sürəti zooplankton tərəfindən yeyilmiş fitoplanktonu əvəz edəcək qədər yüksəkdir. | Tərsinə çevrilmiş ədəd piramidası ▼ ▲ Tərsinə çevrilməmiş biokütlə piramidası ▲ Fitoplanktonun iştirak etdiyi qida zənciri üçün biokütlə piramidası