Heyvanların bədən örtükləri və bədən quruluşu | 4

4.5 Onurğasız heyvanlarda bədənin əsas hissələri. Molyusklar | Açar sözlər çanaq, manti, qolcuq

İnsanlara məlum olan ilk qiymətli zinət əşyalarından biri mirvaridir. Qədim zamanlarda insanlar bunu təsadüfən sahildə çanaq içərisində tapıblar. • Söhbət hansı heyvanların çanağından gedir? • Sizcə, bu canlılara harada rast gəlinir? |

Molyusklar
Molyusklar dənizlərdə, şirin su hövzələrində və quruda yaşayırlar. Onların əksəriyyəti azhərəkətli olur, bəziləri isə suda üzərək fəal hərəkət edir. Əksəriyyətində bədən baş, gövdə və əzələli ayaqdan ibarətdir. Bəzi molyuskların başı və ya ayağı olmur.
Əksər molyuskların bədənləri xaricdən kirəc çanaqla əhatə olunmuşdur. Çanaq onları əlverişsiz təsirlərdən qoruyur.
Fəaliyyət
Molyuskların çanağının quruluşu

Ləvazimat: molyuskların çanaqlarından ibarət kolleksiya və ya fotoşəkilləri. İşin gedişi: Müxtəlif qruplara mənsub olan molyuskların çanaqlarını formasına, rənginə, burumlarına, möhkəmliyinə və əhəmiyyətinə görə müqayisə edin. Müzakirə edin: 1. Müxtəlif molyuskların çanaqlarının oxşar və fərqli cəhətləri nədir? 2. Molyuskların canağı hansı funksiyaları yerinə yetirir? |

Qarınayaqlı molyusklar
Bu molyuskların bədəni asimmetrik quruluşa malik olub spiral şəklində burulmuş çanağın içərisində yerləşmişdir. Bədən xaricdən manti adlanan dəri qatı ilə örtülmüşdür. Manti qatının hüceyrələrinin ifraz etdiyi xüsusi maddələr çanağı əmələ gətirir. Çanaqdan baş, ayaq və bədəninin ön hissəsini çıxara bilirlər. Quruda yaşayan çılpaq ilbizin çanağı olmur. İlbizlər ayaq əzələlərinin yığılması sayəsində hərəkət edə bilirlər. Onlar hərəkət etdikdə selikli izlər buraxır. Qarınayaqlıların əksəriyyəti suda yaşayır.