Elektrik yükü və elektrik sahəsi
2. Cisimlər dielektrik maddədən hazırlanmalıdır. Dielektriklərə nümunə olaraq şüşə, yun,
ipək, kağız, pambıq və plastması göstərmək olar.
Elektriklənmə ardıcıllığı
Təcrübədə bəzi cisimlərin sürtünmə ilə elektriklənmə ardıcıllığı müəyyən edilmişdir.
Həmin ardıcıllıq belədir: cədvəldəki cisimlərdən hər hansı birini özündən sonra gələn
cisimlə sürtsək, elektronlar sonrakı cismə keçər. Beləliklə, yuxarıdakı müsbət, aşağıdakı
isə mənfi elektrik yüklü olar. Məsələn, şüşə cismi qalan beş cisimdən hər hansı biri ilə
sürtsək, elektronlar şüşə cisimdən həmin cismə keçər. Pambıq cismi cədvəldəki
cisimlərdən hər hansı birinə sürtdükdə o yalnız plastmas cismə elektronlar verər.
Özündən əvvəlki dörd cisimdən isə elektronlar qəbul edər.
Cisim
Yükün işarəsi
şüşə
yun
ipək
kağız
pambıq
plastmas
Sürtünmə ilə
elektriklənmə ardıcıllığı
Məsələ həlli
A və B neytral cisimlərini bir-birinə sürtdükdə A cismindən B cisminə 6 elektron keçir. Sürtünmədən
sonra A və B cisimlərinin elektrik yüklərinin cəmi nəyə bərabərdir?
a) Sürtünmədən əvvəl
b) Sürtünmədən sonra
Həlli. A neytral cismindən 6 elektron B neytral cisminə keçdikdə A cisminin elektrik yükü +6e, B
cisminin elektrikyükü isə -6e olar. Hər iki cismin elektrik yüklərinin cəmini tapaq:
q = -6e + 6e = 0.
Bu o deməkdir ki, yüklərin ümumi miqdarı dəyişmir.
Cavab: Sürtünmədən sonra A və B cisimlərinin elektrik yüklərinin cəmi 0-a bərabərdir.
DÜŞÜN • MÜZAKİRƏ ET • PAYLAŞ
Gündəlik həyatınızda rast gəldiyiniz hansı hadisəni sürtünmə
nəticəsində elektriklənmənin köməyi ilə izah etmək olar?