II hissə
6.1 Elektrik dövrəsi və dövrə elementləri
Axşam vaxtı otağı işıqlandırmaq üçün elektrik düyməsini
basaraq lampanı yandırırıq.

- Sizcə, elektrik düyməsi
  olmasaydı, hansı problemlə
  üzləşərdik?
- Əl fənəri və fen hər ikisi
  elektrik avadanlığıdır.
  Onların oxşar və fərqli
  cəhətləri hansılardır?

Açar sözlər
elektrik dövrəsi, dövrə
elementləri, cərəyan mənbəyi,
qalvanik element
Lampanın yanması üçün nə etmək lazımdır?
Ləvazimat: elektrofor maşını, açar, patrona bağlanmış led lampa,
birləşdirici naqillər.
İşin gedişi:
Qeyd. Təhlükəsizliyə riayət edin
və elektroforun kürəciklərinə əlinizi vurmayın.
1. Elektroforun metal kürəciklərini bir-birinə
toxundurmaqla onları neytrallaşdırın.
2. Şəkildəki dövrəni yığın.
3.Açarı açıq saxlamaqla elektroforun
dəstəyini bır neçə dəfə fırladıb dayandırın.
4. Açarı qapayın və lampada baş verən
hadisəni müşahidə edin.
Müzakirə edin:
1. Lampa hansı halda
yandı?
2. Lampanın
yanmasında
elektroforun rolu nədir?
3. Otaqdakı lampanın
uzun müddət yanması
necə təmin olunur?
Təbiət dərslərində elektrik dövrəsi və dövrə
elementlər ilə tanış olmusunuz.Bir-biri ilə
naqillərlə birləşdirilən cərayan mənbəyi, lampa və
açar sadə elektrik dövrəsini təşkil edir. Elektrik
dövrəsinin sxemini çəkmək üçün dövrə
elementlərinin şərti işarələrindən istifadə olunur
(şəkil 1).
Açar işlədicini istənilən vaxt dövrəyə qoşan və
dövrədən ayıran qurğudur. Elektrik dövrəsinə
lampa ilə yanaşı, televizor, kompüter, elektrik
qızdırıcısı, zəng və digər elektrik işlədiciləri də
qoşulur. Bu işlədicilərin hər birini açar və ya
üzərindəki düymə vasitəsilə istənilən vaxt dövrəyə
qoşmaq və ya dövrədən ayırmaq mümkündür.