Elektrik yükü və elektrik sahəsi
Elektron, proton və neytronun elektrik yükünün qiymətləri və işarələri aşağıdakı cədvəldə verilib.

Atomu təşkil edən zərrəciklər | Zərrəciyin işarəsi | Zərrəciyin yükü | Zərrəciyin yükünün elementar yük vahidi ilə qiyməti
--- | --- | --- | ---
elektron | e | q = -e | -1
proton | p | q = +e | + 1
neytron | n | q = 0 | 0

Elektron, proton və neytronun işarəsi və elektrik yükü
Atomun elektrik yükü onu təşkil edən elektron və protonların elektrik yüklərinin cəminə bərabərdir.
Atomdakı elektronların sayı protonların sayına bərabər olduğu üçün atom elektroneytral, yəni yüksüz
zərrəcikdir.
Məsələ həlli
Şəkil 1-də təsvir olunmuş Li atomunun elektrik yükünü hesablayın.
Həlli. Nüvənin elektrik yükü protonların elektrik yüklərinin cəminə bərabərdir. Protonun elektrik
yükü elektronun elektrik yükü ilə qiymətcə eyni, işarəcə əksdir. Li atomunun nüvəsinin yükü +3e,
elektronlarının yüklərinin cəmi isə -3e olduğu üçün:
q = (-3e) + (3e) = 0
Cavab: Li atomunun elektrik yükü sıfıra bərabərdir.
Elektrik qüvvəsi
Elektrik yükü olan zərrəciklər arasında qarşılıqlı təsir mövcud olur, onlar bir-birini cəzb edir və ya itələyir.
Yüklü zərrəciklər arasındakı qarşılıqlı təsir qüvvəsi elektrik qüvvəsi adlanır.
Təcrübədə müəyyən olunmuşdur ki, eyni işarəli elektrik yükləri bir-birini itələyir, müxtəlif işarəli elektrik
yükləri isə bir-birini cəzb edir. Yüksüz zərrəciklər arasında, həmçinin yüklü zərrəciklə yüksüz zərrəcik
arasında elektrik qarşılıqlı təsiri olmur (şəkil 2).
Şəkil 2.
Zərrəciklər arasında elektrik qarşılıqlı təsiri
Sual
Şəkildə hidrogen atomu təsvir
olunmuşdur. Elektronla proton arasında
hansı elektrik qarşılıqlı təsiri var?
İzah. Elektron mənfi yüklü, proton
isə müsbət yüklü oldugu üçün
onların arasında elektrik cəzbetmə
qüvvəsi var.