II hissə
Sabit maqnitlər
Siz fəaliyyət zamanı maqnitdən istifadə etdiniz. Həmin maqnit bir
neçə il sonra da maqnetik cisimləri cəzb edəcək. Çünki o, maqnit
xassəsini uzun müddət özündə saxlayacaq.
Maqnit xassəsini uzun müddət özündə saxlayan
maddələrdən hazırlanmış maqnitlər sabit maqnitlər adlanır.
Maqnitlər təbii və süni olur. Qədim dövrlərdə kompas əqrəbləri
təbiətdə rast gəlinən maqnetit mineralından hazırlanırdı (şəkil 2,
a). Hazırda neodium və digər metallardan hazırlanmış müxtəlif
formalı və ölçülü maqnitlərdən sənayedə geniş istifadə olunur
(şəkil 2, b). Maqnit hadisələrini öyrənərkən istifadə etdiyiniz
maqnitlər isə, adətən, düz və nalşəkilli süni maqnitlərdir (şəkil 2, c).
Kompasın əqrəbi də kiçikölçülü süni maqnitdir.
Şəkil 2.
Sabit maqnitlər
Maqnetit
Neodium
maqnitlər
Düz və nalşəkilli
maqnitlər
Bilirsinizmi?
Kiçik neodium maqnit kütləsi 5 kq olan cismi cəzb edərək
havada saxlaya bilər.
Öyrəndiklərinizi tətbiq edin
1. Kompasın əqrəbi
həmişə şimal
istiqamətini
göstərir. Bu
müşahidəyə əsasən
Yer və kompasın
əqrəbinə dair hansı
nəticəyə gəlmək
olar?
2. Ştativə bərkidilmiş maqnit
kütləsi 50 qram olan cismi
cəzb etdiyi üçün o, yerə
düşmür. Maqnit tərəfindən
cismə təsir edən qüvvə ən
azı neçə nyutondur?
(g =
N
kq
qəbul edin)