II hissə
a) Yüklərə təsir edən elektrik
qüvvəsinin istiqaməti
b) Yüklərin olduğu nöqtələrdə
elektrik sahəsinin intensivliyinin
istiqaməti
Şəkil 3.
Şəkil 4.
Yükdən uzaqlaşdıqca sahənin
intensivliyi zəifləyir.
Şəkil 5.
Yükün elektrik sahəsinin
qüvvə xətləri
Burada - elektrik sahəsinin intensivliyi, q - sınaq yükü, isə sınaq
yükünə təsir edən elektrik qüvvəsidir. Elektrik sahəsinin intensivliyi
vektorial kəmiyyətdir, BS-də vahidi:
Elektrik sahəsinin intensivliyinin istiqaməti həmin sahədə müsbət
yükə təsir edən elektrik qüvvəsinin istiqaməti ilə eynidir. Ancaq
mənfi yükə təsir edən qüvvə elektrik sahəsinin intensivliyinin
istiqamətinin əksinədir (şəkil 3).
Elektrik sahəsinin intensivliyi sahəni yaradan yükdən olan
məsafədən asılıdır. Yükdən uzaqlaşdıqca onun yaratdığı elektrik
sahəsinin intensivliyi zəifləyir (şəkil 4).
Bilirsinizmi?
Elektrik qüvvəsinin elektrik sahəsi vasitəsilə ötürülməsi ideyası
ingilis alimi Maykl Faradey (1791-1867) tərəfindən elmə daxil
edilmişdir.
Elektrik sahəsinin qüvvə xətləri
Elektrik sahəsini əyani təsvir etmək üçün elektrik sahəsinin qüvvə
xətlərindən istifadə olunur. Mənfi yükün elektrik sahəsinin qüvvə
xətləri özünə doğru, müsbət yükün elektrik sahəsinin qüvvə xətləri
isə özündən kənara doğru yönəlir (şəkil 5).
Elektrik sahəsinin qüvvə xətlərinin istiqamətini müəyyən etmək
üçün həmin sahəyə müsbət elektrik yükü gətirilir. Elektrik sahəsinə
gətirilən elektrik yükünə elektrik qüvvəsi təsir edir. Həmin
qüvvənin istiqaməti isə elektrik sahəsinin qüvvə xətlərinin
istiqamətini göstərir.
Yükün elektrik sahəsinin qüvvə xətlərinin istiqaməti sahənin
intensivliyinin istiqaməti ilə eynidir. Onlar müsbət yükə təsir edən
elektrik qüvvəsi istiqamətində, mənfi yükə təsir edən elektrik
qüvvəsinin isə əksinə yönəlir.