Sabit maqnit və maqnit sahəsi
Öyrəndiklərinizi tətbiq edin
1.
Şəkildəki sxemdə qüvvə xətlərinin çəkilməsində və qütblərin şərti işarələrinin
yazılmasında yanlışlıqlara yol verilib. Həmin yanlışlıqları müəyyən edin və
düzgün sxemi dəftərinizdə çəkin. Sxem üzərində üç fərqli nöqtədə induksiya
vektorunun istiqamətini göstərin.
2.
Nə üçün bir-birinə yaxınlaşdırılan iki sabit maqnit arasında yalnız itələmə və
ya yalnız cəzbetmə qüvvəsi mövcud ola bilməz?
Öyrəndiklərinizi yoxlayın
1.
Maqnit sahəsinin mövcud olduğunu necə bilmək olar?
2.
Maqnit qütbləri arasında hansı qarşılıqlı təsirlər var?
3.
Qüvvə xətlərinin köməyi ilə nə təsvir olunur?
4.
Şəkildəki maqnitlər bir-birini cəzb edir.
a)
A cənub qütbü olarsa, B,C və D hansı qütblərdir?
b)
Aşağıdakı hallarda həmin maqnitlər arasında hansı qarşılıqlı təsir var?
1-ci hal
2-ci hal
5. Şəkildəki kompasın (a) yaxınlığına maqnit gətirdikdə
onun əqrəbinin vəziyyəti dəyişdi (b). Bu hadisənin
səbəbini izah edin.
Elm, texnologiya, həyat
MRT (maqnit-rezonans tomoqrafiya) avadanlıqlarından klinikalarda geniş
istifadə olunur. Cihazın güclü maqnit sahəsinin köməyi ilə pasiyentin daxili
orqanlarının görüntüsü əldə edilir. Bu görüntülərə əsasən narahatlıq
doğuran səbəb müəyyən olunaraq pasiyentə diaqnoz qoyulur. MRT-nin
maqnit sahəsinin induksiya vektorunun ədədi qiyməti 1,5 tesladır. Yerin
maqnit sahəsinin induksiya vektorunun ədədi qiyməti isə 0,00005 teslaya
bərabərdir. MRT-nin maqnit sahəsi Yerin maqnit sahəsindən 30 000 dəfə
güclüdür. Yerin maqnit sahəsi zəif olduğu üçün cibimizdəki açar və ya
qəpik kimi əşyalara onun təsirini hiss etmirik. Ancaq pasiyentlər MRT
avadanlığının tunelinə girməzdən əvvəl onlardan metal əşyaları kənara
qoymaq xahiş olunur. Çünkü MRT avadanlığının güclü maqnit sahəsi bu
əşyalara böyük qüvvə ilə təsir edərək onların avadanlığa və pasiyentə
zərərverməsinə səbəb ola bilər.
MRT avadanlığı
MRT avadanlığının maqnit sahəsi