Elektrik dövrəsi və dövrə elementləri
Əslində isə metal naqillərdə sərbəst elektronlar qəbul edilən
istiqamətin əksinə hərəkət edir (şəkil 2).
Şəkil 2. Dövrədə sərbəst elektronların hərəkət istiqaməti
cərəyanın qəbul edilmiş istiqamətinin əksinədir.
Cərəyan şiddəti
Elektrik cərəyanını xarakterizə etmək üçün cərəyan şiddəti adlanan fiziki
kəmiyyətdən istifadə edilir. Cərəyan şiddətinin qiyməti vahid zamanda naqilin
en kəsiyindən keçən elektrik yükünün miqdarından asılıdır (şəkil 3).
Naqilin en kəsiyindən bir saniyədə keçən elektrik yükünün
miqdarı cərəyan şiddəti adlanır:
Bilirsinizmi?
Cərəyanın istiqaməti kimi müsbət
yüklərin hərəkət istiqamətinin
seçilməsini XVIII əsrdə amerikalı alim
Bencamin Franklin təklif etmişdi.
Franklin elektrik hadisələrinə dair bir
çox təcrübə aparmış, "batareya" və
"keçirici" terminlərini təklif etmiş və
ildırım ötürəni ixtira etmişdir.
Şəkil 3.
Burada I - cərəyan şiddəti, q - naqilin en kəsiyindən keçən elektrik yükünün miqdarı, t - yükün
keçməsinə sərf olunan zamandır. Cərəyan şiddəti skalyar kəmiyyətdir. BS-də cərəyan şiddətinin vahidi
fransız alimi Andre Amperin şərəfinə amper (1A) adlandırılmışdır.
Amper BS-də əsas vahidlərdən biridir. Cərəyan şiddətinin qiyməti çox kiçik olduqda onun vahidinin
hissələrindən (1 mA = 0,001 A, 1 mkA = 0,000001 A), çox böyük olduqda isə misillərindən istifadə
olunur(1 kA = 1000A).
Məsələ həlli
Naqilin en kəsiyindən 40 saniyədə
0,2 Kl yük keçirsə, naqildən keçən
cərəyan şiddətini hesablayın və
milliamperlə ifadə edin.
Verilir
Düstur
Həlli