II hissə
Şəkil 4, a və c-də göstərilmiş parça və çubuqların hər birində mənfi və müsbət yüklərin sayı bərabərdir.
Ona görə də onların hər birinin yekun elektrik yükü sıfıra bərabərdir. Şəkil 4, b və d-də isə çubuqların yun
parça ilə sürtünmədən sonra yüklərinin sıfırdan fərqli olması göstərilib.
a) Sürtünmədən əvvəl
b) Sürtünmədən sonra
Yun parçanın və şüşə çubuğun yükü
sıfıra bərabərdir.
Yun parçanın və şüşə çubuğun yükü
sıfırdan fərqlidir və əks işarəlidir.
c) Sürtünmədən əvvəl
d) Sürtünmədən sonra
Yun parçanın və plastmas çubuğun
yükü sıfıra bərabərdir.
Yun parçanın və plastmas çubuğun
yükü sıfırdan fərqlidir və əks işarəlidir.
Şüşə çubuqdan ayrılan elektronların sayı yun parçaya keçən elektronların sayına bərabərdir. Plastmas
çubuğa keçən elektronların sayı isə yun parçadan ayrılan elektronların sayına bərabərdir. Bu isə o
deməkdir ki, sürtünən cisimlərdə yeni yüklər yaranmır və ya yox olmur.
Sürtünən cisimlərdəki elektrik yüklərinin ümumi miqdarı dəyişmir. Cisimlər elektrikləndikdə yalnız
elektronların bir cisimdən digərinə keçməsi baş verir. Protonlar nüvədə yerləşir və bir cisimdən digər
cismə keçmir.
Sürtünmə ilə elektriklənmə şərtləri
Cisimlərin sürtünmə ilə elektriklənməsi üçün iki şərt ödənməlidir:
1. Cisimlərin hazırlandığı maddələr fərqli olmalıdır. Eyni maddədən hazırlanmış cisimlərin nüvələri
elektronları bərabər elektrik qüvvəsi ilə cəzb etdiyi üçün sürtünmə zamanı elektronlar bir cisimdən
digərinə keçmirvə nəticədə elektriklənmə baş vermir. Məsələn, yun parçanı yun parçaya sürtsək,
elektriklənmə baş verməz.