Elektrik yükü və elektrik sahəsi
yun parça
şüşə çubuq
yun parça
plastmas çubuq
a) Sürtünmə zamanı elektronlar şüşə
çubuqdan yun parçaya keçir.
b) Sürtünmə zamanı elektronlar yun
parçadan plastmas çubuğa keçir.
Buradan belə nəticəyə gəlmək olar ki, iki parça və iki şüşə çubuq
yun parça Hə sürtüldükdən sonra:

- şüşə çubuqlar bir-birini itələyər (şəkil 3, a).
- plastmas çubuqlar bir-birini itələyər (şəkil 3, b).
- şüşə çubuq və plastmas çubuq bir-birini cəzb edər (şəkil 3, c).

Yun parça ilə sürtüldükdə şüşə çubuq elektron itirir, plastmas çubuq isə özünə elektron birləşdirir.
Beləliklə, şüşə çubuq müsbət, plastmas çubuq isə mənfi yüklənir. Ona görə də müsbət yüklənmiş şüşə
çubuq hər hansı başqa cismi cəzb edərsə, həmin cismin elektrik yükünün mənfi olduğu nəticəsinə
gəlmək olar.
Göründüyü kimi, cisimlərin sürtünmə ilə elektriklənməsi sürtünmə
zamanı müəyyən sayda elektronun bir cisimdən digərinə keçməsi
nəticəsində baş verir.
Elektronların kütləsi çox kiçik olduğundan sürtünmə ilə
elektriklənmə zamanı cisimlərin kütlələrindəki dəyişiklik də çox
kiçik olur. Ona görə də elektriklənmə zamanı cisimdə baş verən
dəyişikliyi onun görünüşündə və ya kütləsində müşahidə etmək
mümkün olmur.
Bilirsinizmi?
Kəhrəba daşlaşmış ağac
qatranıdır. Adətən, sarı,
qəhvəyi və ya qırmızı rəngdə
olur. Ondan qolbaq və digər
zinət əşyaları düzəldilir.