Kimyəvi elementlər | 1

1.2 Bioelementlər
Ətrafımızda olan əşyalar kimi bütün canlılar da (bitkilər, heyvanlar, insanlar) maddələrdən təşkil olunub. Bitkilər fotosintez zamanı su və karbon qazından qlükoza və başqa qida maddələri əmələ gətirir.

Qida zənciri fotosintez edən bitkilərlə başlayır və digər canlı orqanizmlərlə davam edir. Nəticədə qida maddələri bitkilərdən insan və heyvan orqanizmlərinə ötürülür. |

• Qida zəncirində hansı maddələrin ötürülməsi baş verir?
• Bu maddələr canlı orqanizmlərdə hansı funksiyanı yerinə yetirir?
• Bu maddələr hansı elementlərdən təşkil olunur?

Canlı orqanizmləri təşkil edən maddələr Canlı orqanizmlərin əsas hissəsini su təşkil edir. Müxtəlif canlı orqanizmlərdə suyun kütləcə miqdarı fərqli (təqribən 55-90%) olur. İnsan bədəninin kütləcə 60-65%-ni su təşkil edir. Canlı orqanizmlərdə həmçinin zülallar, yağlar və karbohidratlar da mövcuddur. Bu maddələr bitki və heyvan orqanizmlərində əmələ gəlir. İnsanlar bu maddələri heyvan və bitki mənşəli qidalardan qəbul edir. Zülallar, yağlar və karbohidratlar insan bədənində əzələlərin, toxumaların, dərinin, tüklərin və sümüklərin bir hissəsini təşkil edir. Bioelementlər Canlı orqanizmlərdə olan maddələrin tərkibinə 70-dən çox element daxildir. Bu elementlər bioelementlər adlanır. Suyun hidrogen və oksigen elementlərindən təşkil olunduğunu bilirsiniz. Yağlar və karbohidratlar karbon, hidrogen və oksigen elementlərindən, zülallar isə əlavə olaraq azot və digər elementlərdən təşkil olunur.
İnsan orqanizmini təşkil edən əsas maddələr | Bu maddələri təşkil edən elementlər
Su | Hidrogen və oksigen
Zülallar | Karbon, hidrogen, oksigen, azot və s.
Yağlar | Karbon, hidrogen, oksigen
Karbohidratlar | Karbon, hidrogen, oksigen
Göründüyü kimi, canlı orqanizmlərdə olan maddələrin əsas hissəsini oksigen, karbon, hidrogen və azot elementləri təşkil edir. | Açar sözlər bioelementlər, qida maddələri, zülallar, karbohidratlar, yağlar
▲ | İnsan orqanizmini təşkil edən maddələr (kütləcə)