I hissə |  |

Obsidian bilərzik | Qranit heykəl | Bazalt döşəmə
| Maqmatik süxurlar yer qabığında geniş yayılmışdır. Müxtəlif ərazilərdə rast gəlinən bu süxurların rəngi və görünüşü bir qədər fərqlənir. Sərt, davamlı və gözəl görünüşlü olduqlarına görə onlardan, əsasən, inşaat işlərində və abidələrin hazırlanmasında geniş istifadə olunur.

Fəaliyyət

2

Çökmə süxurları maqmatik süxurlardan necə fərqləndirmək olar?
Ləvazimat: əhəngdaşı və qranit parçaları, iki ədəd stəkan, su, lupa, dəmir çubuq, pipet.
Təlimat:
Addım 1. Qranit və əhəngdaşı parçalarının hər birinə lupa ilə baxın. Müşahidələrinizi dəftərinizə qeyd edin.
Addım 2. Hər iki süxur parçasının üzərinə pipetlə bir neçə damcı su əlavə edin və gözləyin. Sonra hər birini ayrı-ayrı stəkanlardakı suyun içərisinə salın. Müşahidələrinizi dəftərinizdə qeyd edin.
Addım 3. Hər iki süxuru dəmir çubuqla cızmağa çalışın. Müşahidələrinizi dəftərinizə yazın.
Müzakirə edin:
1. Nə müşahidə etdiniz?
2. Qranit və əhəngdaşı bir-birindən nə ilə fərqlənir?
3. Bu fərqi onların əmələgəlmə prosesi ilə necə izah edərdiniz?

▲ Qumdaşı | Çökmə süxurlar Yer səthindəki maqmatik süxurların külək və yağış suları ilə parçalanması, düzənlik ərazilərə daşınması və tədricən heyvan və bitki qalıqları ilə qarışaraq çökməsi ilə əmələ gəlir. Bu səbəbdən onlar, əsasən, məsaməli olur və bərkliyi maqmatik süxurlardan daha az olur. Çökmə süxur qatlarına, əsasən, okean və göllərin dibində, çay yataqları və dəniz sahillərində rast gəlinir. Çökmə süxurların ən geniş yayılmış növlərindən birinin qumdaşı olduğunu bilirsiniz. Bu süxurdan hazırlanan inşaat materialları tikintidə istifadə olunur.