Kimyəvi birləşmələr | 3

Qumdaşının əsas tərkib hissəsi qumdur (SiO2). Çökmə süxurlara həmçinin əhəngdaşını misal göstərmək olar. Əhəngdaşının əsas tərkibi CaCO3-dür. Ondan da qədimdən inşaat işlərində istifadə olunur. Metamorfik süxurlar Metamorfik süxurlar tədricən maqmatik və çökmə süxurların sıxılmasından əmələ gəlir. Məsələn, əhəngdaşı tədricən ondan üstdə olan süxur qatlarının ağırlığının və yüksək temperaturun təsiri ilə sıxılaraq mərmərə çevrilir. Əhəngdaşı kimi mərmərin də əsas tərkibi CaCO3-dür. Lakin mərmərin davamlılığı və bərkliyi əhəngdaşından çoxdur. | ▲ Əhəngdaşı Mərmərdən inşaat işlərində, heykəltaraşlıqda və dekorativ işlərdə istifadə olunur

Öyrəndiklərinizi tətbiq edin
Aşağıdakı sxemi dəftərinizə köçürün.

|  | a. Xətləri oxlarla əvəz etməklə verilmiş sxem əsasında süxurların bir-birinə çevrilməsini əks etdirən sxem tərtib edin. b. Oxları hansı istiqamətdə seçməyinizi əsaslandırın.

Öyrəndiklərinizi yoxlayın
1. Obsidian, qranit, bazaltın tərkibi və xassələri üçün ümumi olan nədir?
2. İfadələri uyğun olaraq Eyler-Venn diaqramına əsasən ayırın.
Əhəngdaşı Mərmər

|  | 1. Davamlı və bərkdir 2. Məsaməlidir 3. Əsas tərkibi CaCO3-dür

3. Azər stəkanda olan suda müəyyən miqdar xörək duzu həll etdi və onu günəş işığı bol düşən yerə qoydu. Bir müddətdən sonra su tamamilə buxarlandı. Stəkanın dibində kiçik duz parçalarından ibarət təbəqə əmələ gəldi. Sonra onun üzərinə ağır bir əşya qoydu. Bir neçə gün sonra bu təbəqənin sərt və möhkəm olduğunu müşahidə etdi.
a. Duzlu göllərin dibində əmələ gələn xörək duzu təbəqəsi hansı süxurlara aiddir? Fikrinizi əsaslandırın.
b. Bu süxurda tədricən hansı dəyişiklik baş verir? Alınan bu mineral hansı süxurlara aiddir?