3.
Bu parçanı
mətnin hansı
hissəsinə
yerləşdirsəniz,
məzmuna xələl
gəlməz?
M.S.Ağabəyza-
dənin sözləri
niyə fərqləndi-
rilmişdir?
Altından xətt
çəkilmiş sözü
hansı sözlə
əvəz etsəniz,
emosionallıq
azalmaz?

Məhəmməd Sadıq bəy Fransada çox acınacaqlı vəziyyətdə yaşayır. Həyatının çətin günlərindən birində Parisdə Ə.Topçubaşovla görüşür və Əlimərdan bəy onu baron Xoven adlı bir tanışının yanına göndərir. Ağabəyzadənin Parisdən Əli bəy Hüseynzadəyə yazdığı bir məktubunda baron Xoven haqqında çox maraqlı məlumatlar var:

“Bir neçə kəlmə baron Xoven haqqında söyləyəcəm. O, rus polkovnikidir. 1900-cü ildə Bakıda qubernatorluqda çalışıb. Fransız, ingilis, alman və fars dillərini mükəmməl bilir... Bakıda olarkən müsəlmanlığı qəbul edib. Onun İslam dinini qəbul etməsi barədə rəhbərliyə məlumat çatanda onlar bunu şayiə hesab edərək belə inanılmaz xəbərə əhəmiyyət verməyiblər. Xovenin müsəlman adı Mənsurdur. Körpə qızına Aişə adını verib... Müsəlmanları, türkləri, o cümlədən Azərbaycanı dəhşətli dərəcədə sevir”.

Xovenin köməyi ilə Məhəmməd bəy “ayağa qalxır”, Parisin, Varşavanın nüfuzlu ali məktəblərində fars və türk dillərindən dərs deməyə başlayır.

4. Mətnin birinci hissəsini abzaslara ayırın.
5. Məhəmməd Sadıq bəy Ağabəyzadənin yaşadığı dövr hansı tarixi hadisələrin baş verdiyi dövrə təsadüf edir?
6. Mətnə əsasən M.S.Ağabəyzadənin şəxsi keyfiyyətləri haqqında fikir yürüdün.
7. Mətnə əsasən demək olarmı ki, ziyalı harada olmasından asılı olmayaraq, dilini unutmur?
8. Mətnə əsasən müəllim-şagird münasibətləri haqqında fikir yürüdün.
9. Mətni elmi mətn hesab etmək olarmı? Niyə? Fikirlərinizi əsaslandırın. Mətnin dilini “Sizi təbrik edirəm, qızlar” mətninin dili ilə müqayisə edin.
10. Mətn üçün xarakterikdir:
    • emosionallıq • bədiilik • aydınlılıq