1

#### MAARİFÇİ FƏDAİLƏR-AŞURBƏYLİLƏR

Aşurbəylilər nəslinin kökü qədim türk tayfalarından olan əfşarlara gedib çıxır. Nadir şah 1740-cı ildə Azərbaycana gələndə Bakıda və ətraf kəndlərdə özünə arxa yaratmaq üçün əfşar türk tayfalarından bir çoxunu indiki Sabunçu, Zabrat və Keşlənin ərazilərində yerləşdirmişdi. Onun dövründə Aşur xan Təbriz şəhərinin hakimi və Azərbaycanın sərdarı olub. Aşurbəylilər nəsli öz soyadlarını Aşur xan Əfşarın adından götürmüşlər. Aşur xanın beş oğlu olub.

...1828-ci ildə Rusiyanın Şimali Azərbaycanı işğal etməsindən sonra vəziyyət bir qədər dəyişir. Bəylərin və xanların hüquqları məhdudlaşdırılır. Lakin çar hakimiyyəti əhali arasında yaranan narazılığı gördükdə ali təbəqə ilə bir qədər

“yumşaq” davranmaq qərarına gəlir. Ali təbəqəyə mənsubluğun bilinməməsi üçün bəylər özlərinə sonu “ov”la bitən “russayağı” familiya qəbul etməli idilər. Həmin vaxtdan bu nəslin nümayəndələri cəmiyyətdə Aşurbəyovlar kimi tanınırlar.
2
Şəklin altındakı ifadələrdən istifadə
etməklə cümlələri tamamlayın.

1. Nəslin ən məşhur nümayəndələrindən biri səxavəti və xeyirxahlığı ilə tanınan Nabat xanım Aşurbəyovadır. O, _____________ sahib imiş...
2. Nabat xanım Bakı milyonçusu H.Z.Tağıyevin təşəbbüsünə qoşularaq Bakıya _____________ iştirak edib.
3. Nabat xanımın ən böyük xidməti Bakıda tikdirdiyi Təzə Pir məscidi olub. _________ Nabat xanım H.Z.Tağıyevi dəvət etmişdir.
4. Deyilənə görə, Nabat xanım məscidin _________ istəyirmiş. Lakin buna maddi imkanı çatmayıb.
5. Təəssüf ki, Nabat xanım məscidin tikilib başa çatmasına cəmi iki il qalmış vəfat etmiş, tikinti oğlu Hacı Abbasqulu Rzayev tərəfindən _________ başa çatdırılmışdır.
6. Olduqca xeyirxah olan Nabat xanım ___________ yaşadığı mənzilin qapılarını taybatay açıq qoyarmış. Bu ona işarə idi ki, yoxsullar həmin gün bu xanımın süfrəsinə qonaq ola bilərdilər.

1. Mətnə əsasən N.Aşurbəyovamn vəfatı tarixini müəyyənləşdirin.
2. Təzə Pir məscidinin memarı kimdir?

1. 1914-cü ildə
2. su kəmərinin çəkilməsində
3. həftənin cümə günləri
4. tavanını qızıldan etmək
5. Bakıda neft mədənlərinə və çox böyük imarətlərə
6. Məscidin özülünə ilk daşın qoyulması üçün