naqları, turistləri məftun etsin, həm də qurudan, şəhər tərəfdən də gözəl, yaraşıqlı görünsün. Sifarişçilər çalışırdı ki, yeni Opera Teatrı şəhərlər gözəli Sidneyi memarlıq baxımından dünyanın məşhur şəhərləri ilə bir sıraya qoysun. Təbiətən romantik şəxs olan Uitson üçün xəyallarını reallaşdırmağa əlverişli şərait yarandı. O, Amerikada F.L.Raytla görüşlərindən, Helsinkidə Alvar Aaltonun emalatxanasında keçdiyi yaradıcılıq məktəbindən əxz etdiyi orqanik memarlıq prinsipləri ruhunda layihə hazırlamaq üçün gözəl imkan qazandı. Odur ki romantik memar romantik ruhlu, bir qədər də heykəltaraş- lıq əsəri kimi dərk edilən layihə hazırladı: Opera Teatrının qapaq örtmələri havada pərvaz edən və ən böyüyünün hündürlüyü 67 metr olan irili-xırdalı doqquz ədəd qabarmış gəmi yelkənlərini xatırladan elementlərdən ibarət idi. Oturacaq müstəvisi (stilobat) isə bu assosiasiyanı - bənzəyişi daha da gücləndirdi. Beləliklə, Opera Teatrının inşa məsələsi reallaşdı. Ancaq məlum oldu ki, belə qeyri-adi bəyaz yelkənləri qurub düzəltmək o qədər də asan iş deyil! Onların nəinki inşa edilməsi, layihə çertyojlarının hazırlanması (o zaman kompüter yox idi)
Mühəndis-konstruk-
torların layihə qarşı-
sında aciz qalmasının
səbəbi nə idi?
müasir elmin, texnikanın imkanı xaricindədir. Dünyada ən mötəbər firma olan London mühəndis-konstruktorlar firması Yom Uitsonun layihəsi qarşısında aciz qaldı və müxtəlif təkliflər verdi. Ancaq bu təkliflər, məsləhətlər Yom Uitsonun qətiyyətini sındıra bilmədi, o, layihənin dəyişdirilməsinə, sadələşdirilməsinə heç vəchlə razı olmadı! Yaxşı, bəs necə olsun? Yoxsa zamanı, təfəkkürü qabaqlayan bu cəsarətli memarlıq əsərini ucaltmağa əsrin zəkası çatmırdı? Avropanın və Avstraliyanın ən təcrübəli mühəndisləri düz 9 il ərzində Sidney Opera Teatrının yelkən şəkilli qapaqlarının qurulması üzərində baş sındırdıqdan, il yarım isə onun modeli sınaqdan keçirildikdən sonra, axır ki, inşaat işləri başlandı.
* * *

Amma...

Opera Teatrının tikintisi ilə əlaqədar yaranmış çətinliklərdən “təngə gəlmiş” ictimaiyyət, tələbələr və memarlar etiraz mitinqləri ilə nümayişə çıxır, Uitsonun Avstraliyadan qovulmasını tələb edirlər. Yom Uitson teatrın tikintisinin dayandırılacağından qorxuya düşərək Sidneyi tərk etməyə məcbur oldu...

Yalnız 9 ildən sonra “Bəyaz yelkənli teatr”ın inşası başa çatdı... Doqquz ildən sonra dünya memarlıq xəzinəsi daha bir inci ilə zənginləşdi, planetimizdə XXI əsr memarlığının ilk nümunələrindən biri yarandı.