16. Mürəkkəb cümlələri seçib komponentlərini sintaktik cəhətdən təhlil edin. Durğu işarələrini bərpa edib qoyulma səbəbini izah edin.
    1. Uğur qazanmağın yüzdə bir faizi istedadla doxsan doqquz faizi isə zəhmət və ağılla bağlıdır (T.Edison). 2. Elm sahilsiz bir dəryadır alim də sahilsiz dəryaya atılmış bir dalğıcdır (C.Rumi). 3. Kim həqiqəti inkar edirsə özü ziyan çəkir (Qaliley). 4. O insan xoşbəxtdir ki başqalarının həyatından dərs almağı bacarır (T.Fontane). 5. Həyat hər kəs üçün qiymətlidir. Onu şərəflə yaşamaq isə daha qiymətlidir (L.Tolstoy).
    1. 3-cü və 4-cü cümləni sadə cümləyə çevirin. Çevrilmə zamanı hansı dəyişiklik baş verdi. Nə üçün?
    2. Hansı cümlələrdən mürəkkəb cümlə yaratmaq olar?

17. Verilmiş faktlardan istifadə edərək rabitəli mətn qurun. Mətndə mürəkkəb cümlələrdən istifadə edin.

1955-ci ildə tam bəraət
alandan sonra vətənə dönür.
həbs olunarkən əl-
yazmaları müsadirə
olunmuşdur.
geoloqdur.
Bakı realnı məktəbinin
şagirdi olmuşdur.
1896-cı ildə Bakıda ziyalı
ailəsində anadan olmuşdur.
30-cu illərdə repressiyaya
məruz qalmışdır.
"Azərbaycanın yeraltı sər-
vətləri" adlı monoqrafiya
yazmış,
AXC tərəfindən 1920-ci
ildə xaricə oxumağa
göndərilmişdir.
uran yataqlarının
kəşfi onun adı ilə
bağlıdır.
Komidə həbsdə
olmuşdur.
1947-ci ildə uran yataq-
larını kəşf etməklə
ölkənin nüvə təhlükə-
sizliyini təmin edənlər-
dən biridir.
Cəfər
Kazımov