23. Mətni oxuyun, tapşırıqları yerinə yetirin.

Qarabağda gedən müharibənin ən dəhşətli günləri idi. Elə gün olurdu ki, beş-altı əməliyyata gedirdik. Bir tikə çörək kəsməyə belə vaxt qalmırdı. Ayaq üstə dura bilmək üçün qatı şərbət içərdik. Cavan idim: həm cəsarətli, həm də enerjili. Biz, tibb işçiləri ağır yaralılara qan verərdik. Dörd-beş dəfə qan versəm də, ayaq üstə dayanmaq üçün özümdə güc tapırdım. Rəis bundan xəbər tutmuş və mənə qan verməyi qadağan etmişdi. Gedib gizlin qan verirdim. 7-ci dəfə qan verəndə halım pisləşdi. Amma bir azdan özümə gəldim. Orqanizm qan verməyə öyrəşmişdi. Ən çətin anlarda yaralı əsgərlərə anadan-bacıdan yaxın olurduq. Bunu tək mən etmirdim, tibb işçilərinin hamısı əlindən gələni edirdi. Uzun illər keçsə də, bir əsgərin ölümlə pəncələşdiyini heç vaxt unuda bilmirəm.

...Əfqan adlı əsgər başından ağır yaralanmışdı. Yaşayacağına ümid yox idi. Həkimlər Allahdan imdad diləyib dua edirdilər. Bugün Əfqanın valideyni gəlmişdi. Atası çıxılmaz vəziyyətdə qalmışdı. Əsgərin anası da ölüm ayağındaydı. Kimin yanında olacağını bilmirdi. Valideyni qızlara qoşub evə göndərdik. Səyimiz nəticəsini verdi, o əsgəri həyata qaytara bildik. Uzun müddət görmə qabiliyyətini itirən əsgərə xüsusi qulluq edirdik. Gözləri görməyən döyüşçü tez-tez “sizin bu qədər əziyyətiniz qarşısında inanıram ki, gözlərim açılacaq” söyləyirdi. Nəhayət, Əfqanın gözləri açıldı. O gün hospitalda əsl bayram idi. Həkimlər hamıya şirniyyat paylayırdılar.

...Müharibə bizə çox şeyi öyrətmişdi: birliyi, iradəni, başqası üçün yaşamağı, mənəviyyatca yüksəlməyi.

Mərziyyə Səlahəddin

1. Mətndən mürəkkəb cümlələri seçib növünü müəyyənləşdirin.
2. Fərqləndirilmiş cümlələri tabeli mürəkkəb cümləyə çevirin.
3. Mətnin məzmununa münasibət bildirin.
4. Son cümlə haqqında fikir mübadiləsi aparın. Sizcə, bu belə ola bilərmi?