Asılı cümlə əsas cümləni izah edib aydınlaşdırır.
Valideynlər xahiş etdi
nəyi?
Nikin adi məktəbdə oxumasını.
Tərkibindəki sadə cümlələrdən birinin qrammatik cəhətdən digərinə tabe olması ilə yaranan mürəkkəb cümlələrə tabeli mürəkkəb cümlələr deyilir.
Tabeli mürəkkəb cümlənin tərkibindəki cümlələrdən biri qrammatik cəhətdən müstəqil, digəri ondan asdı olur. Məsələn:
Ona elə gəlirdi ki, qarşısında durub ağlayan, piyaləyə bənzər bu gözlər dostunun gözləridir. (Ə.Cəfərzadə)
Müstəqil cümlə baş cümlə, asılı cümlə budaq cümlə adlanır.
Baş cümlə , budaq cümlə ilə göstərilir.
O, həmişə deyərdi ki, nar birlik, möhkəmlik rəmzidir, (G.Munis)
Budaq cümlə həmişə baş cümlədən asılı olur.

15. Mətndə fərqləndirilmiş cümlələri tabeli mürəkkəb cümləyə çevirməyə çalışın. Sonra həmin cümlələrin sxemini qurun.
    Məsələn:
    - Kiçik yaşlarında Nik həmyaşıdlarından nə ilə və necə fərqləndiyi haqqında heç düşünmürdü də.
    - Kiçik yaşlarında Nik heç düşünmürdü ki, həmyaşıdlarından nə ilə fərqlənir.
    ✓ Sadə cümləni mürəkkəb cümləyə çevirərkən nədən istifadə etdiniz?
16. Mətndə tünd şriftlə verilmiş cümlələri sadə cümləyə çevirin. Cümlələrdə hansı dəyişikliyin baş verdiyini izah edin.
17. Cümlələri (səh. 111) fərqləndirib aşağıdakı kimi qruplaşdırın.
    sadə cümlələr
    həmcins üzvlü sadə cümlələr
    tabesiz mürəkkəb cümlələr
    tabeli mürəkkəb cümlələr