17. Sxem əsasında cümlələr qurub fikirlərinizi şərh edin.
Da, də
ismin yerlik
halının şəkilçisidir.
qüvvətləndirici
ədatdır.
iştirak
bağlayıcısıdır:
zərf düzəldən
leksik şəkilçidir.
sadə cümlədə
həmcins üzvləri
əlaqələndirir.
tabesiz mürəkkəb
cümlələrin tərkib
hissələrini
əlaqələndirir.

18. Da (də) hissəciklərini düzgün yazın və fikrinizi əsaslandırın.

- Kamil insan günəşdən(də), aydan(da), ulduzdan(da) əzəmətlidir. (F.Nəimi)
- Sadəlik, yaxşılıq və dürüstlük olmayan yer(də) böyüklük yoxdur.
  (L.N. Tolstoy)
- Könlü və sözü bir olmayan insanın yüz dili olsa(da) , o yenə dilsiz sayılır.
  (C.Rumi)
- Dünya(da) insan düşüncəsi qədər azad heç nə yoxdur. (D. Yum)
- Pisliyi ədalətlə, yaxşılığı(da) yaxşılıqla qarşıla. (L.Tzsı)
- Sənə pis deyəni onu sənə xəbər gətirəndən daha(da) tez bağışla.
  (C.Herbert)
- Günəşi örtsə(də) qara buludlar,
  Yenə günəş adlı bir qüdrəti var. (S. Vurğun)

19. Aşağıdakı sxemlərə uyğun cümlələr düzəldin. Durğu işarələrini bərpa edin.
sadə cümlə
+
həmçinin
+
sadə cümlə
=
mürəkkəb cümlə
sadə cümlə
+
yəni
+
sadə cümlə
=
mürəkkəb cümlə
həm
+
s.c.*
+
həm də
+
s.c.*
=
mürəkkəb cümlə
sadə cümlə
+
lakin
+
sadə cümlə
=
mürəkkəb cümlə
* s.c. - sadə cümlə deməkdir.