1857-1859-cu illər. Sipahilər üsyanı Üsyançılar II Bahadır şahı ölkənin yeganə qanuni hökmdarı və özlərinə rəhbər seçdilər. 1858-ci ildə onun ingilislər tərəfindən həbs edilərək sürgün edilməsi İlə Böyük Moğol dövlətinə son qoyuldu. 1859-cu ildə isə üsyançılar vahid komandanlığın olmaması səbəbindən məğlub oldular. Sipahilər üsyanı nəticəsində ingilis hökuməti müstəmləkə rejimini yumşaltmaq üçün tədbirlər görməyə məcbur oldu. Böyük Britaniya hökuməti Ost-Hind şirkətinin idarəçilik hüquqlarını ləğv edərək Hindistanda ali hakimiyyəti vitse-krala verdi. Britaniya Hindistanı adlı müstəmləkə mülkü yaradıldı. Sipahilər üsyanından sonra ingilis hökuməti Hindistanın idarəçiliyində hansı tədbirləri həyata keçirdi? Şərqin bir sıra ərazilərinin, əsasən də Hindistanın işğal olunmasında mühüm rol oynamış Ost- Hind şirkəti ləğv edildi. XIX yüzilliyin ikinci yarısında çar Rusiyasının Şimali Azərbaycanda, Böyük Britaniyanın Hindistanda müstəmləkə siyasətinin oxşar və fərqli cəhətlərini müqayisə edin. |  | Britaniya Hindistanı Britaniya Hindistanı Asiya qitəsində ən böyük ingilis müstəmləkəsi idi. Onun ərazisi müasir Hindistan, Pakistan, Banqladeş və Birma (Myanma) torpaqlarını əhatə edirdi. 1876-cı ildə Böyük Britaniya imperatriçəsi Viktoriya öz müstəmləkəsi olan Hindistanın da imperatriçəsi titulunu qəbul etdi. Hindistanda kapitalizmin meydana gəlməsi və inkişafı ingilis müstəmləkəçiliyi dövründə baş verdi. Hindistanın təbii sərvətlərini mənimsəyən müstəmləkəçilər onu Böyük Britaniya imperiyasının “mirvarisi” adlandırırdılar. Milli burjuaziyanın və demokratik ziyalıların təşəkkül tapması müstəmləkə dövrünə təsadüf etdi. İngilis sahibkarları, əsasən, dəmir yollarının çəkilməsinə, suvarma qurğularının tikintisinə, pambıq və şəkər qamışı plantasiyalarının salınmasına diqqət yetirirdilər. Yeni formalaşmış milli burjuaziya da ölkənin siyasi və mədəni-iqtisadi inkişafına öz töhfəsini verdi. Milli kapitala məxsus ilk sənaye müəssisələri işə düşdü. 1885-ci ildə ingilislərin razılığı ilə Hindistan Milli Konqresi (HMK) yaradıldı. “Parçala və hökmranlıq et” siyasəti yürüdən İngiltərə hökuməti Milli Konqresdə hindli millətçilərlə müsəlmanlar arasındakı ziddiyyətlərdən istifadə edərək Hindistanda müstəmləkə zülmünə qarşı vahid cəbhənin yaradılmasına imkan vermədi. Böyük Britaniyanın Hindistanda "parçala və hökmranlıq et" siyasəti yürütdüyünü hansı dəlillər sübut edir? Hindistan Milli Konqresinin uğurlu fəaliyyət göstərə bilməməsinin səbəblərini müəyyən edin. İngilislərə xidmət edən hindlilər