Sizcə, ermənilərin köçürülməsində çarizmin əsas məqsədi nə idi? Şimali Qafqazın işğalı davam etdirildi. İşğal edilmiş ərazilərdə qalaların inşa edilməsi, dağlı əhalinin yaşayış məskənlərinin dağıdılması və əhalinin düzənlik ərazilərə köçürülməsi onların azadlıq uğrunda mübarizəyə qalxmasına səbəb oldu. Bu mübarizə tarixə Qafqaz müharibəsi kimi daxil oldu. Rusiyanın işğalçılıq siyasətinə qarşı müridizm* bayrağı altında birləşən Şimali Qafqaz xalqlarına Şeyx Şamil rəhbərlik etdikdən sonra mübarizə daha ciddi xarakter aldı.
★ | Müridizm Rusiyanın müstəmləkəçilik siyasətinə qarşı yönəlmiş milli azadlıq hərəkatıdır.
Şeyx Şamil O, güclü hərbi-dini dövlət - imamət yaratdı. Qoşun sərt nizam-intizama tabe edildi. Dövlətin bütün gücü düşmənlə mübarizə aparmağa yönəlmişdi. Azərbaycanın şimal bölgələrindən və Osmanlı imperiyasından kömək alan dağlı xalqlar rus işğalçılarına qarşı mərdliklə vuruşurdular. Çox |  | böyük qüvvəyə malik olan Rusiyaya qarşı mübarizə dağlı xalqların gücünü tükəndirdi. 1859-cu ildə Şeyx Şamil mübarizəni dayandırsa da, dağlıların müqaviməti bir müddət də davam etdi. Nəhayət, 1864-cü ildə bütün Qafqaz Rusiyanın tərkibinə daxil edildi. Şeyx Şamil 1834-cü ildə imam seçildikdən sonra dağlı xalqları öz ətrafında birləşdirərək rus işğalına qarşı 25 II yorulmadan mübarizə apardı. Böyük hərbi istedada malik olan Şamilin döyüşlərdə göstərdiyi qəhrəmanlıqları onunla vuruşan rus generalları belə etiraf etməkdən çəkinmirdi. 1859-cu ildə 70000-lik rus ordusu tərəfindən mühasirəyə alınan Şamil sonda təslim olmaq məcburiyyətində qaldı. Onu ailə üzvləri ilə birlikdə Peterburqa, çarın yanına apardılar. Rusiya çarı II Aleksandr sarayın qapısında Şamili hörmətlə qarşıladı. Onu bir ay sarayda qonaq saxladı. Bundan sonra Şamilin əsirlik həyatı başladı. Çar 10 ildən sonra Şamilin Həcc ziyarətinə getməsinə icazə verdi. Əvvəlcə İstanbula gələn Şamil Sultan Əbdüləziz tərəfindən təmtəraqla qarşılandı. O, buradan sultanın ayırdığı gəmi ilə ziyarətə yola düşdü. Ciddə limanında Məkkənin əmiri Şamili böyük ehtiramla qarşıladı. Həcc ziyarətini başa vurduqdan sonra Şamil Mədinəyə getdi. 1871-ci ildə Şeyx Şamil Mədinədə xəstələnərək 74 yaşında vəfat etdi. Mətn əsasında Şeyx Şamilin şəxsiyyətini qiymətləndirin. Şeyx Şamil haqqında esse yazın. Şeyx Şamilin əsir alınması