vəziyyətdədir. 1826-cı ildə sultan yeni nizami ordu yaradılması haqqında fərman imzaladı. Yeniçərilər bu fərmana qarşı dərhal qiyam qaldırdılar. Sultan II Mahmud Qiyamı yatırdan II Mahmud yeniçəri dəstələrini ləğv edib, hərbi xidmətlə məşğul olmayanların timar və ziyamət torpaqlarını əllərindən aldı. Nizami hərbi dəstələrin yaradılması sərt tədbirlərlə həyata keçirildi. İdarəçilik sahəsində Avropa nümunəsi əsas götürüldü və nazirliklər yaradıldı. Salnaməçilərin təsvirinə görə, II Mahmudun fərmanından sonra, ilk növbədə, şəhər əhalisinin xarici görünüşündə Avropa təsiri özünü göstərməyə başladı. Müasirlərdən birinin dediyinə görə, alabəzək Şərq geyimi əvəzinə, indi kişilər qara, avropasayağı pencək və dar şalvar geyinir, çalma əvəzinə, fəs qoyurdu. Uzun saqqal qoyanlar azalmışdı... "Türklərin yuxarı təbəqələrinin indiki gəncləri daha əvvəlki kimi ...hay-küy salmır, fransızca laqqırtı vurur, naz-əda ilə söhbət edir, sarı rəngli qədim çəkmə əvəzinə, laklı tufli (ayaqqabı) geyinirdilər... Uzun yaylı, avropasayağı faytonlar da dəbə düşmüşdü..." |  | Sultan II Mahmudun islahat keçirdiyi sahələrlə bağlı cədvəli tamamlayın.
HƏRBİ |
İDARƏETMƏ |
MƏDƏNİ |
1839-cu ildə “Gülhanə xətti-şərifi” adlanan fərman verildi. Fərmanda bütün təbəələrin həyat, şərəf və əmlak təhlükəsizliyinin təmin olunması, vergilərin düzgün toplanılması, iltizam sisteminin ləğv edilməsi və orduya çağırışın qaydaya salınması nəzərdə tutulurdu. Dini etiqadından asılı olmayaraq, imperiyanın bütün təbəələrinə hüquq və vəzifə cəhətdən bərabərlik vəd edilirdi. 1876-cı ilədək keçirilən islahatlar Osmanlı tarixində “Tənzimati- xeyriyyə” (tənzimləmə sözündən olub, “yoluna qoyma” deməkdir.) adlanırdı. Bu islahatlar burjua xarakteri daşıyırdı. İslahatların davam etdirilməsi tərəfdarı olan ziyalılar özlərini “Yeni osmanlılar” adlandırırdılar. Onlar ölkədə konstitusiya qəbul edilməsini tələb edirdilər. Yeni osmanlılar"ın əsas tələbləri nələr idi? 1876-cı ildə hakimiyyətə gələn Sultan II Əbdülhəmid konstitusiya qəbul etdi. Bununla da Osmanlı dövləti konstitusiyalı monarxiya oldu. İmperiya ərazisində yaşayan bütün əhali “osmanlı” adlandırıldı. 1877-ci ildə parlament fəaliyyətə başladı. Balkanlarda Osmanlı əleyhinə üsyanların baş verməsi, Rusiya ilə müharibənin başlanması, deputatların hökumətdən hesabat tələb etməsi nəticəsində növbəti il parlament buraxıldı. Sizcə, parlamentin buraxılması və konstitusiyanın dayandırılmasının idarəçiliyə nə kimi təsiri ola bilər?