8 | MƏDƏNİYYƏT Kazan Universiteti, Tomas Edison, Lev Tolstoy, Dolmabağça sarayı, Cüzeppe Verdi, Eyfel qülləsi

Təhsil XIX yüzilliyin əvvəllərində Osmanlı imperiyasında dini məktəb və mədrəsələr hələ mövcudluğunu qoruyub saxlamışdı. Sultan II Mahmudun hakimiyyəti dövründə həyata keçirilən hərbi və inzibati islahatlar isə müxtəlif sahələrdə ali təhsil almış kadrların olmasını tələb edirdi. 40-cı illərdə keçirilən məktəb islahatı dünyəvi ibtidai, orta və ali məktəblərin açılmasını nəzərdə tuturdu. Mərkəzi Asiyada təhsilin inkişafı uzun zaman İslam dini İlə bağlı olmuşdur. İbtidai dini məktəbləri qurtaranlar mədrəsələrə daxil olurdu. Burada, əsasən, din xadimləri hazırlanırdı. Dini və dünyəvi məktəblərin fərqi nədir? |  | Rusiya imperiyasının tətbiq etdiyi müstəmləkəçilik siyasəti nəinki Mərkəzi Asiyada, eyni zamanda Krımda, Volqaboyunda və Sibirdə yaşayan türk xalqlarının mədəni inkişafını ləngidirdi. Yerli kadrlara olan tələbatın ödənilməsi məqsədilə dövlət məktəblərinin açılması imperiyanın maraqlarına xidmət edirdi. Volqaboyunda belə məktəblərin təşkil olunması təhsilin də inkişafına kömək etdi. 1804-cü ildə təsis olunan Kazan Universiteti məktəblərin müəllim kadrları ilə təmin olunmasında və elmin inkişafında böyük rol oynadı. Qafqazda da Rusiyanın təhsil sahəsindəki siyasəti müstəmləkəçilik maraqlarına xidmət edirdi. XIX yüzilliyin əvvəllərində Tiflisdə fəaliyyət göstərən gürcü məktəbləri bağlandı. Onların əvəzində mütləqiyyətə sədaqətli məmurlar hazırlayan rus məktəbləri açıldı.

Kazan Universitetinin binası