Sizcə, nə üçün gürcü məktəbləri bağlandı? Qacarlar dövlətinin iqtisadi və siyasi geriliyi, feodal qaydalarının hökmranlığı mədəniyyətin inkişafı yolunda başlıca maneəyə çevrilmişdi. Buna baxmayaraq, darülfünunun* açılmasını mütərəqqi hadisə kimi qeyd etmək olar.
★ | Darülfünun "bilik evi" deməkdir.
Bu dövrdə Hindistanda təhsilin və mədəniyyətin inkişafı Böyük Britaniyanın yeritdiyi müstəmləkəçilik siyasəti üzündən ləngiyirdi. Xalqı cəhalətdə saxlamağa çalışan ingilislər onu öz mədəni irsinə sahib çıxmağa qoymur, milli düşüncəyə söykənən hər hansı yaradıcılığı hakimiyyətləri üçün təhlükə mənbəyi hesab edirdilər. İşğalçı dövlətlərin müstəmləkələrdə həyata keçirdikləri təhsil siyasətinin oxşarlıqlarını müəyyən edin. Çində təhsilin inkişafını ləngidən əsas amillərdən biri feodal idarə üsulunun mövcud olması idi. Bundan başqa, hökumətin yeritdiyi özünütəcrid siyasəti və ölkə ərazisinə böyük dövlətlərin hərbi müdaxiləsi də mədəniyyətin tərəqqisi yolunda başlıca maneəyə çevrilmişdi. XX yüzilliyin əvvəllərində Çinin bir sıra şəhərlərində Avropa tipli məktəblərin açılması təhsil sahəsində, az da olsa, irəliləyişə səbəb oldu. XIX yüzillikdə Rusiya təhsil sahəsində qabaqcıl Avropa ölkələrindən geri qalırdı. Burada təhsilə az vəsait ayrılırdı. Əsasən, imtiyazlı təbəqələrin övladları təhsil ala bilirdi. Təhkimçiliyin uzun müddət mövcud olması və mütləqiyyətin varlığı Rusiyada mədəniyyətin inkişafına mənfi təsir göstərirdi. Ölkə iqtisadiyyatı inkişaf etdikcə daha çox savadlı adama ehtiyac duyulurdu. Buna görə də hökumət yeni məktəblər açmağa məcbur olurdu. Çin və Rusiyada təhsilin inkişafını ləngidən səbəbləri izah edin. |  | Elm XIX yüzillikdə Qərbi Avropada və ABŞ-də kapitalist sənayesinin inkişafı elmin və texnikanın tərəqqisinə səbəb oldu. Fabrik və zavod istehsalının genişlənməsi, texniki nailiyyətlərin tətbiqi, dəmir yollarının çəkilişi, buxar maşınlarından istifadə, rabitə vasitələrinin təkmilləşdirilməsi elmin inkişafına müsbət təsir göstərdi. Elmi kəşflərin və ixtiraların sayı çoxaldı. İlk avtomobil Alman mühəndisi Qotlib Daymlerin benzinlə işləyən mühərrik yaratması müasir avtomobil sənayesinin başlanğıcını qoydu. Elektrikin kəşfi ən mühüm nailiyyətlərdən biri oldu. Qotlib Vilhelm Daymler