üç əsas cəbhədə gedirdi: Qərb, Şərq (Rusiya) və Balkan. Sonradan yaranmış Qafqaz cəbhəsində Rusiya və Osmanlı ordusu döyüşürdü. Müharibənin geniş miqyas almasının səbəbi nə idi? Almaniyanın müharibə planına əsasən Fransa və Rusiya ardıcıl olaraq darmadağın edilməli idi. Belçikadan keçən alman ordusu Fransaya daxil oldu. 1914-cü ilin sentyabrında Marna çayı sahilində ingilis-fransız ordusu almanların qarşısını aldı. Marna döyüşü alman ordusunun Fransa ilə bağlı planını boşa çıxartdı və Almaniya iki cəbhədə müharibə aparmağa məcbur oldu. Almaniyanın Qərb cəbhəsində hücumunun genişlənməsinə Rusiyanın onun ərazisinə hərbi müdaxiləsi imkan vermədi. Ehtiyat qüvvələrini döyüşə göndərən Almaniya rus ordusunu məğlub edib hücumun qarşısını aldı. Alman əsgərləri səngərdə Almaniyanın Fransanı işğal etmək planının boşa çıxması nə ilə nəticələndi? Qərb cəbhəsində tərəflərin mövqe müharibəsinə keçməsi Almaniya və müttəfiqlərinin əsas diqqətinin Rusiyaya qarşı yönəltməsinə şərait yaratdı. 1915-ci ildə Rusiya ağır məğlubiyyətə uğrayıb geri çəkildi. Ancaq Rusiyanı birtərəfli sülh bağlamağa məcbur etmək mümkün olmadı. Almaniya dəniz döyüşlərində ilk dəfə sualtı qayıqlar tətbiq edərək İngiltərənin mülki və hərbi gəmilərini batırmağa başladı. İngilislər sualtı qayıqlara qarşı səmərəli mübarizə tədbirləri hazırlamaqla təhlükəni aradan qaldırdılar. Almanlar Belçika ərazisində ingilislərə qarşı ilk dəfə kimyəvi silahdan - |  | - zəhərli xlor qazından istifadə etdilər. Sonralar hər iki tərəfin zəhərli qazlardan istifadə etməsi müxtəlif formalı qaz əleyhinə maskaların meydana çıxmasına səbəb oldu. Lakin bütün bunlar Almaniyanın yalnız müəyyən taktiki müvəffəqiyyət əldə etməsindən irəli getmədi. Almaniyanın tətbiq etdiyi yeni hərbi silahlar nə üçün ona böyük uğurlar gətirmədi? 1915-ci ilin yazında Antanta dövlətlərinin bir sıra vədlər verərək İtaliyanı öz tərəflərinə çəkməsi Almaniya və müttəfiqlərinin vəziyyətini ağırlaşdırdı. Həmin ilin payızında Bolqarıstan Almaniya ilə razılığa gəldi. Nəticədə Almaniya, Avstriya-Macarıstan, Osmanlı və Bolqarıstandan ibarət Dördlər ittifaqı meydana gəldi. Avropanın mərkəzində yerləşdiyi üçün bu ittifaqı Mərkəz dövlətləri də adlandırırdılar. Avropada güc tarazlığı. İtaliya seçim qarşısında