“Səhrada tufan” əməliyyatı nəticəsində İraqda “Ölüm şosesi” (80-ci magistral) kimi tanınan yolda məhv edilmiş texnika Küveyt də bu müharibə dövründə İraqı müdafiə etdi və ona hərbi təchizatını gücləndirmək üçün borc verdi. Lakin müharibə bitən kimi S.Hüseyn Küveytdən borcların silin məsini tələb etdikdə rədd cavabı aldı. Digər tərəfdən Küveytin dünya bazarına tələb olunandan artıq neft çıxararaq neftin qiymətini ucuzlaşdırması Körfəz müharibəsinin baş verməsinə səbəb oldu. 1990-cı ildə İraq Küveyti işğal etdi. Buna cavab olaraq BMT Təhlükəsizlik Şurası regiona çoxmillətli silahlı qüvvələrin göndərilməsi və Küveytin işğaldan azad edilməsi haqqında qətnamə qəbul etdi. S.Hüseyn isə bu qətnamədən imtina etdiyi üçün ABŞ-nin komandanlıq etdiyi koalisiya qüvvələri 1991-ci ilin yanvarında hücuma keçərək, “Səhrada tufan” əməliyyatı nəticəsində İraq qoşunlarını ağır məğlubiyyətə uğratdı və Küveyt azad edildi. ABŞ əsgərləri Küveytin azad olunmasında 2003-cü ildə ABŞ Səddam Hüseyni devirmək üçün İkinci Körfəz müharibəsinə başladı. “İraqın azadlığı” adı altında keçirilən hərbi əməliyyat nəticəsində S.Hüseyn devrildi. Lakin ABŞ qoşunlarının 8 il İraqda qalması ölkənin daxili vəziyyətini daha da gərginləşdirdi. Nəhayət, ABŞ qoşunları İraqdan çəkildi. Səddam Hüseynin diktatura rejiminin devrilməsinin səbəblərini müəyyən edin. |  | İRAQ TÜRKMƏNLƏRİ Müasir İraq ərazisi XI yüzillikdə Böyük Səlcuqlu dövlətinin, sonralar isə Qaraqoyunlu, Ağqoyunlu və Səfəvi dövlətlərinin tərkibində olduğu zamanlarda burada oğuz türkləri sıx məskunlaşmış və “türkmən” (və ya türkman) adı ilə tanınmışlar. Onların yaşadığı tarixi bölgə isə Türkməneli adlanır. Türkmənelinin mərkəzi Kərkük şəhəridir. Keçən yüzillikdə İraqda türkmənlərin hüquqları dəfələrlə pozulmuş, onlara qarşı repressiya, terror və soyqırımı həyata keçirilmişdir. 1959-cu ildə Kərkük qətliamı törədilmişdi. Səddam Hüseynin diktaturası dövründə türkmənlərə qarşı ayrı-seçkilik siyasəti daha da güclənmiş, onlara məxsus qədim yer-yurd adları müasir ərəb adları ilə əvəz edilmiş və əhali əzəli torpaqlarından deportasiya edilmişdir. 1991-ci ildə Kərkükün Altunköprü ( Altınkörpü) qəsəbəsində yaşayan türkmənlər S.Hüseynin əmri ilə xüsusi silahlı dəstə tərəfindən soyqırımına məruz qalmışdır. S.Hüseynin devrilməsindən sonra İraq ərazisinin ABŞ və İngiltərə tərəfindən işğalı nəticəsində türkmənlərin vəziyyəti daha da pisləşmişdi. 2014-cü ildə isə İŞİD (İraq Şam İslam Dövləti) terror təşkilatı tərəfindən türkmənlərin yaşadıqları şəhər və kəndlərlə yanaşı, tarixi abidələr də dağıdılmışdı. Telafer və Diyala yaşayış məntəqələrində qədim kitabxanalar, onlarla dini abidə (əsasən tarixi şəxsiyyətlərin türbələri) yerlə-yeksan edilmişdi. İŞİD tərəfindən törədilmiş “İraq Tükmən soyqırımı” nəticəsində 3500 nəfərdən çox türkmən qətlə yetirilmişdi. İraq türkmənləri ilə Qərbi azərbaycanlıların tarixində oxşar cəhətləri müəyyən edin. İraq türkmən döyüşçüləri