Yumşaq rəqabət Dünyada baş verən siyasi böhranlar və hərbi qarşıdurmalar sürətlə silahlanmanın nizamlanmasının vacib olduğunu açıb göstərdi. 1960-cı illərin sonlarında hər iki fövqəldövlət qarşıdurmadan yoruldu. ABŞ Vyetnam müharibəsinə görə, SSRİ isə Çin ilə münasibətlərdə böyük çətinliklərlə üzləşdi. SSRİ ilə Çin arasında silahlı sərhəd münaqişəsi baş verdi. Sovet rəhbərliyi ABŞ və Çinin SSRİ-yə qarşı mübarizədə yaxınlaşacağından ehtiyat etməyə başladı. Bu qorxu SSRİ-ABŞ münasibətlərindəki gərginliyi azaltmağa sövq edirdi. Hər iki tərəf rəqabəti zəiflətməyi qərara aldı. Strateji silahların məhdudlaşdırılması üzrə SSRİ ilə ABŞ arasında danışıqlar başladı. Bir neçə görüşün gedişində raket əleyhinə müdafiə sistemlərinin genişləndirilməsinə məhdudiyyətlər qoyuldu. Strateji hücum silahlarının həddi müəyyən edildi. Mülayimləşmə Avropaya da təsir etdi. 1975-ci ildə 33 Avropa dövləti, ABŞ və Kanada Finlandiyanın Helsinki şəhərində Avropada Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq üzrə Müşavirənin (ATƏM) Yekun Aktını imzaladı. ATƏM-ə (1994-cü ildən ATƏT) daxil olan ölkələr bir-birinin ərazi bütövlüyü və siyasi müstəqillik hüququna hörmətlə yanaşacaqlarını öhdələrinə götürdü. Dövlətlərarası münasibətlərin mülayimləşməsinin səbəblərini izah edin. Helsinki. Amerika nümayəndə heyətinin üzvləri |  | Sovet əsgərləri Əfqanıstanda "Son tutaşma” Sovet İttifaqının Avropada ortamənzilli nüvə raketlərini yerləşdirməsi və 1979-cu ildə Əfqanıstanı işğal etməsi dövlətlərarası münasibətləri yenidən gərginləşdirdi. Bu “soyuq müharibə”də “son tutaşma"ya səbəb oldu. Əfqan xalqı işğalçılara qarşı mübarizəyə başladı. ABŞ bu müharibəyə kəskin reaksiya verdi və əfqan döyüşçülərinə hərtərəfli yardım göstərməyə başladı. Prezident Reyqan Strateji müdafiə təşəbbüsünə uyğun olaraq raketlərə qarşı yeni silahların yaradılacağını elan etdi. Bu silahlar qismən kosmosda yerləşdirilməli olduğundan proqram “ulduz müharibələri” adlandırıldı. Sovet raketlərinə cavab olaraq NATO Avropada bu qəbildən olan ABŞ silahlarını yerləşdirdi. Beynəlxalq münasibətlər böhranlı həddə çatdı. Bu vəziyyət SSRİ-nin yeni rəhbəri M.Qorbaçovun ənənəvi xarici siyasət kursunda etdiyi dəyişikliyədək davam etdi. SSRİ və ABŞ rəhbərləri arasında keçirilən yüksək səviyyəli görüşlər nəticəsində yaxın və ortamənzilli raketlərin ləğv olunması barədə müqavilə imzalandı. Bir qədər sonra sovet qoşunları uğur qazana bilmədikləri Əfqanıstandan çıxarıldı. Ən əsası da Sovet İttifaqı Şərqi Avropada baş verən dinc inqilablara və Almaniyanın birləşdirilməsi prosesinə heç bir müdaxilə etmədi. ATƏM-in iştirakçısı olan ölkələrin nümayəndələrinin 1990-cı ildə Paris zirvə görüşündə Yeni Avropa üçün Xartiya qəbul olundu. 1991-ci ildə SSRİ-nin süqutu ilə “soyuq müharibə” başa çatdı. Vyetnam və Əfqanıstan müharibələrini müqayisə edin.
Vyetnam müharibəsi | Əfqanıstan müharibəsi
Fərqli | Oxşar | Fərqli