YAPONİYA Birinci dünya müharibəsindən qalib dövlət kimi çıxmış Yaponiya Uzaq Şərqdə mövqeyini möhkəmləndirməyə başladı. 1923-cü ildə Yaponiya tarixində ən dəhşətli zəlzələlərdən biri baş verdi. Bu təbii fəlakət nəticəsində ölkə ərazisində 150 min nəfərə yaxın insan həlak oldu. Yaponiya həm ölkə daxilindəki dağıntının fəsadlarını aradan qaldırmaq, həm də hərbi qüdrətini gücləndirmək üçün yeni iqtisadi resurslar axtarışında idi. Birinci dünya müharibəsinin Yaponiya üçün nəticələrini müəyyən edin. 1927-ci ildə Yaponiyada “Böyük Asiya” ideyası inkişaf etməyə başladı. Orduda millətçilik ideyaları təbliğ edilir, imperatorun rəğbətini qazanan ali hərbi vəzifəli şəxslər Yaponiyanı “Şərqi Asiya imperiyası” na çevirməyi, işğal yolu ilə “Böyük Yaponiya” qurmağı planlaşdırırdılar. Bank böhranı nəticəsində ölkənin iqtisadi vəziyyətinin pisləşməsi hakimiyyətin hərbi elitanın əlinə keçməsinə şərait yaratdı. Hökumət Yaponiyanın hərb yolu ilə dünya ağalığını təmin edə biləcək yeni strateji kursunu əks etdirən memorandumu imperatora göndərdi. Bu plana görə, ilkin olaraq, Çin, daha sonra Hindistan, Kiçik Asiya, Yaxın Şərq, Mərkəzi və Cənubşərqi Asiya tutulmalı idi. 1930-cu illərin birinci yarısında yapon ordusu Çinə hücum edərək qısa müddətdə bütün Şimal-şərqi Çini özünə tabe etdi. Burada Yaponiyanın nəzarəti altında olan oyuncaq Mançjou-Qo dövləti yaradıldı. Yaponiya Çinə təcavüz etdiyi üçün Millətlər Cəmiyyətindən |  | çıxarıldı. 1937-ci ildə Yaponiya Çinə genişmiqyaslı hücuma başladı. Tezliklə Çinin Nankin və Şanxay kimi iri şəhərləri tutuldu. 1940-cı ildə Yaponiyanın Almaniya və İtaliya ilə imzaladığı üçtərəfli sazişə görə Yaponiya Almaniya və İtaliyanın Avropada, həmin Avropa dövlətləri isə öz növbəsində, Yaponiyanın Asiya qitəsində ağalığını tanıdıqlarını elan etdilər. Yaponiyanın Birinci dünya müharibəsində savaş elan etdiyi, İkinci dünya müharibəsində isə müttəfiq olduğu Avropa dövlətlərini araşdırın. General Honjonun 1931-ci ildə yazdığı raportda deyilirdi: "Amerikanın təsirinin Şərqə doğru genişlənməsinin qarşısını almaq istəyiriksə, öncə Asiya qitəsində dayaqlarımızı qüvvətləndirmək və xammal ehtiyatı baxımından üstün bir mövqeyə sahib olmaq zəruridir. Bunun üçün Amerikaya müharibə elan etməzdən əvvəl həm Çin, həm də Rusiyaya qarşı hərbi üstünlüyümüzü təmin etməyimiz vacibdir. Çin və Rusiyanı, sözün tam mənasında, hərəkətsiz bir hala gətirməliyik. Əgər bu ölkələrin qüvvələrini tamamilə məhv etməyi bacara bilməsək, o zaman, heç olmasa, onları müvəqqəti olaraq zərərsizləşdirməliyik..." Yapon generalının bu raportunda Filippin və digər Sakit okean adalarının işğalından bəhs edildiyi kimi, bütün Çin, Hind-Çin və Sinqapurun işğalı da təklif olunurdu. 1923-cü il. Böyük Kanto zəlzələsi