3
24

#### Cənubİ Amerİkanın DaxİLİ SULARI

Mətn üzrə iş

- Cənubi Amerikadakı Rio-Neqru çayı Amazonun ən uzun sol qolu hesba edilir. Onun suyu tünd rəngdədir. Amazona töküldükdən sonra Rio-Neqrunun suları bir neçə kilometr Amazonun suyu ilə qarışmır və ayrıca ründ rənglə axmaqda davam edir.

##### Müzakirə edin:

1. İki çayın suyunun tez qarışmamasının səbəbləri nə ola bilər?

Rio-Neqru çayının
Amazona töküldüyü yer

Cənubi Amerika ən sıx çay şəbəkəsinə malikdir və burada planetin ən bol sulu çayı olan Amazon axır. Amazonun uzunluğu Maranyon və Ukayali çaylarının bir-birinə qovuşduğu yerdən hesablanır. Çayın mənbəyi And dağlarından başlayan Ukayalidən hesablanır və dünyanın ən uzun çayı kimi qəbul edilir. Amazon Atlantik okeanına tökülür. Əsasən, yağış suları ilə qidalanır. Çay ilboyu bol sulu olur. Buna səbəb Amazonun ekvatorial iqlim qurşağında olması, çayın sol qollarının şimal subekvatorial, sağ qollarının isə cənub subekvatorial iqlim qurşağında yerləşməsidir.

Amazon hidroenerji potensialı ilə zəngindir. Çayın üzərində SES yoxdur, lakin onun qolları üzərində bəndlər və SES-lər tikilmişdir. Eninin, dərinliyinin çox və ilboyu bol sulu olması Amazon çayını gəmiçilik üçün əlverişli edir. Nəhəng okean gəmiləri çaya daxil olur və mənsəbdən 1700 km-dək məsafədə yerləşən Manaus limanına qədər qalxır. Amazon nadir endemik heyvan və bitkilərin yaşadığı yerdir.

##### Anakonda.

Amazon çayının ən məşhur canlısı
anakondanın uzunluğu 12 m-dir. Anakondanın
zəhəri yoxdur, o, şikarını diri-diri udur.

##### Piranya.

20 sm-lik kiçik balıqdır. Piranyalar sürü ilə
hücum edir və bir neçə dəqiqə ərzində iri heyvanı
parçalaya bilirlər.

##### Viktoriya Regiya.

Dünyada ən böyük
zanbaqdır. Yarpağının diametri 1,5m-
dir. O, üstündə 12-13 yaşadək uşağı
saxlaya bilir.

##### Piraruku balığının

uzunluğu 5 m-ə,
çəkisi isə 200 kq-a çatır.
• III fəsil • Su ehtiyatları və onların iqtisadi əhəmiyyəti •