2

#### Topoqrafİk xərİtələrİ necə oxumali

Şəkil üzrə iş
- Sən burada nə yazıldığını
oxuya bilərsənmi?
- Burada ki heç nə
yazılmayıb, ancaq
şəkil çəkilib...
Müzakirə edin:

1. Xəritəni “oxumaq”
   olarmı?
2. Bunun üçün hansı
   bilik və bacarıqlara
   malik olmaq
   lazımdır?

Hər bir xəritənin şərti işarələri olur. Bütün şərti işarələr xəritələrin legendasında göstərilir. Şərti işarələrə əsasən xəritədə siz nəyin təsvir edildiyini başa düşürsünüzsə, deməli, onu “oxuya bilirsiniz”.

##### Topoqrafik işarələr

1. Enliyarpaqlı meşə
2.
İynəyarpaqlı
meşə
3. Kolluq

##### Horizontallar

Horizontalların seyrək
yerləşməsi səthin azmeyilli
olmasını əks etdirir.
Sıx horizontallar yamacların
dik olmasını göstərir.

Topoqrafik xəritələri oxumaq, əlbəttə, hər şeydən əvvəl diqqət tələb edir.

Topoqrafik xəritədə rənglərin mənası fiziki xəritədəkindən fərqlənə bilər. Çaylar, göllər hər iki xəritədə göy rəngdə verilsə də, yaşıl rənglə fiziki xəritədə ovalıqlar, topoqrafik xəritədə isə bitki örtüyü göstərilir. Bitki örtüyünün tiplərini fərqləndirmək üçün müxtəlif şərti işarələrdən istifadə edilir.

Topoqrafik xəritədə təsvir olunan relyef formalarını təsəvvür etmək üçün bir neçə qaydanı bilmək lazımdır:

1. Topoqrafik xəritələrdəki horizontallar eyni mütləq hündürlüklərə malik olan nöqtələri birləşdirir və qəhvəyi xətlərlə çəkilir. Ərazinin relyef xüsusiyyətləri onlara əsasən müəyyən edilir.

2. Adətən, dairə formasında olan qapalı horizontallar təpə və ya çökəkliyi göstərir.

Təpə
Çökəklik
• Giriş •