XX əsrin əvvəlində səhiyyənin inkişafı, insanların həyat şəraitinin yaxşılaşması ölümün azalmasına səbəb olmuşdur. Doğumun yüksək səviyyədə qalması əhalinin təbii artımının çoxalması və sayının kəskin artması ilə nəticələnmişdir.

XX əsrin ikinci yarısından başlayaraq elmin, təbabətin inkişafı, ailə planlaşdırması siyasəti, qadınların ictimai fəallığının artması, şəhər həyat tərzinin yayılması nəticəsində təbii artım səviyyəsi aşağı düşdü. Sənayenin inkişafı kənd əhalisinin şəhərlərə köçməsinə səbəb oldu. Şəhərlərdə yaşayan ailələrdə isə uşaqların sayı kənd ailələrinə nisbətən həmişə az olmuşdur.

Hazırda dünyanın müxtəlif region və ölkələrində demoqrafik vəziyyət fərqlidir. Afrika, Asiya və Latın Amerikası ölkələrinin əksəriyyətində əhalinin təbii artımı yüksəkdir. Belə ölkələrdə demoqrafik partlayış baş verir, yəni ölümün az, doğumun çox olması nəticəsində əhalinin sayının yüksək templə artması müşahidə edilir.

Avropa, Şimali Amerika və Avstraliyada isə təbii artım göstəriciləri aşağıdır. Bu ölkələrdə əhali artımının I tipi - doğumun və ölümün aşağı olması (hər 1000 nəfərə 12-dən az) nəticəsində təbii artımın aşağı göstəricisi səciyyəvidir. Bəzi ölkələrdə isə təbii artım mənfidir, yəni yerli əhalinin ümumi sayında azalma baş verir. Bu proses demoqrafik böhran adlanır.

Hər hansı ölkədə demoqrafik vəziyyətə uyğun olaraq demoqrafik siyasət yürüdülür. Demoqrafik siyasət əhalinin sayının tənzimlənməsi məqsədilə həyata keçirilən inzibati, iqtisadi, təbliğati və s. tədbirlər sistemidir. Adətən, demoqrafik siyasət təbii artımın yüksək olduğu ölkələrdə doğumu azaltmağa doğru, təbii artımın aşağı düşdüyü ölkələrdə isə onu yüksəltməyə doğru aparılır. Demoqrafik siyasət nəticəsində təbii artım kəskin dəyişə - doğum arta və ya azala bilər. Əhalinin təbii artımının kəskin şəkildə dəyişməsi demoqrafik inqilab adlanır.

İNKİŞAF ETMİŞ ÖLKƏLƏR
Aşağı doğum
“Demoqrafik böhran”
Doğum göstəricilərinin artırılması üçün
İNKİŞAF ETMƏKDƏ OLAN ÖLKƏLƏR
Yüksək doğum
“Demoqrafik partlayış”
Doğum göstəricilərinin aşağı salınması üçün
DEMOQRAFİK SİYASƏT

- Müavinətlərin verilməsi
- Çoxuşaqlı ailələrə və yeni evlənənlərə güzəştlər
- Uzunmüddətli ödənişli analıq məzuniyyətinin
  verilməsi
- Tibbi xidmət və təhsil ödənişlərinin dövlət
  hesabına olması
- Körpələrin uşaq müəssisələrinə cəlb edilməsi və s

- Nikah yaşının artırılması
- Müxtəlif təbliğat tədbirləri
- Ali təhsil müəssisələrində təhsil alanların
  ailə qurmasının qarşısının alınması
- Azuşaqlı ailələrdə uşaqların təhsil və tibb
  xidmətlərinə üstünlük verilməsi
- Uşağı az olan valideynlərə iqtisadi və
  sosial güzəştlərin verilməsi və s.