7
54

#### Mülkİyyət formaları

Şəkil üzrə iş

#### İnsan və cəmiyyət

##### “Azərbaycan Respublikasında mülkiyyət

##### haqqında

Azərbaycan Respublikasının Qanunu” ndan

##### Konstitusiya. “Maddə 3. Mülkiyyətçinin səlahiyyəti və mülkiyyətin formaları:

Hər kəsin mülkiyyət hüququ vardır, mülkiyyətin heç bir növünə üstünlük verilmir. Mülkiyyət hüququ, o cümlədən, xüsusi mülkiyyət hüququ qanunla qorunur”.

##### Müzakirə edin:

1. Şəkillərdən hansılar şəxsi, hansılar isə dövlət mülkiyyəti ola bilər?
2. Hansı mülkiyyətin qorunması daha çətindir?

“Mülkiyyət” sözünün mənası - əmlakdır. Əmlak maddi əşyaların cəmidir. Əmlak daşınmaz və daşına bilən olur. Torpaq sahələri, su obyektləri, meşələr, çoxillik əkinlər (bağ sahələri, yonca əkinləri və s.), binalar, qurğular və torpaqla möhkəm bağlı olan digər əmlak daşınmaz mülkiyyətdir. Bir yerdən başqa bir yerə aparılması mümkün olan və daşınma zamanı heç bir zərər görməyən əmlak isə daşına bilən mülkiyyətdir.

Mülkiyyət sahibsiz ola bilməz. Mülkiyyətin daha qədim və geniş yayılmış növlərindən biri xüsusi mülkiyyətdir. Xüsusi mülkiyyət dedikdə qədimdə torpaq, geyim və əmək alətləri, müasir dövrdə isə onlara əlavə olaraq maşın və avadanlıqlar, nəqliyyat vasitələri, qiymətli kağızlar və s. başa düşülür. Xüsusi mülkiyyətin şəxsi və fərdi olmaqla 2 növü vardır.

X Ü S U S İ M Ü L K İ Y Y Ə T

##### Şəxsi mülkiyyət

- nəqliyyat vasitələri, yaşayış
evləri, ev əşyaları, kənd təsərrüfatı inventarları,
alətləri və s. ola bilər. Bu mülkiyyətin sahibi və
ondan istifadə hüququ yalnız həmin şəxsə məx-
susdur və yalnız onun razılığı ilə başqasına
verilə bilər.

##### Fərdi Mülkiyyət

- xırda istehsal sahibkarlığı
ilə bağlı mülkiyyətdir. Fərdi mülkiyyətçilər öz
fərdi mülkiyyətlərindən istifadə edərək həyət-
yanı əmtəə istehsalı, sənətkarlıq, xidməti işləri
görməklə məşğul olurlar.

Müasir dövrdə dünya ölkələrinin əksəriyyətində mülkiyyətçi artıq torpağın, dəzgah və avadanlıqların birbaşa deyil, onların səhmlərinin, yəni qiymətli kağızların sahibi olur. Onlar əllərindəki səhmlərə uyğun olaraq qazanılan gəlirlərdən pay almaq

• VII fəsil • İqtisadi-sosial həyat və onun inkişaf yolları •