Mətn və xəritə-sxem üzrə iş

- ##### Çöl zonası

  - tamamilə mənimsənilmişdir. Bu zona mövcud olduğu ölkələrdə ən mühüm kənd təsərrüfatı rayonudur. Bu, ərazilərin düzənlik relyefi, iqlimin əkinçilik üçün yararlı olması və münbit torpaqların yayılması ilə əlaqədardır.
  Çöl zonasında, əsasən, taxıl bitkiləri - buğda, qarğıdalı və digər bitkilər əkilir. Günəş işığı və istiliyinə tələbatından asılı olaraq taxılın müxtəlif sortları becərilir. Xüsusilə Şimali Amerikada çöl

##### ABŞ-ın əkinçilik təsərrüfatı

- Əkin sahələri
zonasında (preri) yüksək mexanikləşdirilmiş kənd təsərrüfatı kompleksləri yaradılmışdır. ABŞ və Kanadanın dünyanın ən mühüm taxıl ixracatçısı olması onların ərazilərindəki çöl zonasından intensiv istifadə etmələri ilə əlaqədardır.

##### Müzakirə edin:

1. ABŞ-da yazlıq taxılın şimal, payızlıq taxılın isə cənubda əkilməsi nə ilə əlaqədardır?
2. ABŞ-da pambıq və çəltik torpaqlarının münbit çöl zonasından kənarda əkilməsinin iki səbəbini söyləyin.
3. Avrasiyada çöl zonasında yerləşən və buğda istehsalçısı olan iki ölkənin adını söyləyin.

Şimal materiklərinin musson meşələrinin yayıldığı şərq sahilləri əlverişli iqlim şəraitinə malikdir. Buranın iqlim şəraitinin əlverişliliyi əhalinin son dərəcə sıx məskunlaşması və təbii kompleksin tamamilə dəyişməsi ilə nəticələnmişdir. Hazırda

- ##### Çəltikçilik

  çoxlu işçi qüvvəsi tələb edən sahədir. Çin, Hindistan və Tailandda hətta müasir dövrdə də çəltiyin becərilməsində əl əməyini kənd təsərrüfatı texnikası əvəz edə bilmir.

##### Çəltik tarlası.

Çin

musson meşələrinin yayıldığı Çin, Yaponiya və bu kimi ölkələrdə meşələr çay, tərəvəz, qarğıdalı tarlaları ilə əvəz olunmuşdur. Bu ərazilər dünyanın ən mühüm çəltik zonalanndandır.

Savanna və seyrək meşələrdəki qırmızı-qonur torpaqlar ilboyu əkinçilikdə istifadə edilir. Burada əkinçilik qış aylarında suvarma tələb edir. Şimali Amerikanın savannalan materikin cənubunda, nisbətən kiçik ərazini tutur. Avrasiyada isə Cənubi Asiya, Cənub-Şərqi Asiya regionunda savanna zonası geniş yayılmışdır. Buradakı ölkələrin əksəriyyətində əhalinin təbii artımı yüksək, iqtisadi inkişaf səviyyəsi nisbətən aşağıdır. Əhalinin çox hissəsi kənd təsərrüfatında çalışır. Onlar dünyanın mühüm pambıq, çəltik, çay, cut ixracatçılarıdır.

Ekvatorial meşələr zonası Şimali Amerikada yoxdur. Avrasiyanın cənub-şərqində bu zona əhali tərəfindən mənimsənilmişdir; burada çay, çəltik, tərəvəz becərilir. Ərazinin xarakterik bitkisi kauçuk ağacıdır (heveya).

Şimal materiklərinin qütb səhralarından sonra ən az mənimsənilən ərazilərilərindən biri tropik səhralardır. Qütb səhralarının zəif mənimsənilməsinin səbəbləri ifrat rütubət, süxurların donmuş vəziyyətdə olması, bitkilərin becərilməsi üçün günəş istiliyinin çatışmazlığı sayılırsa, bu, tropik səhralarda əksinədir.