5

Dünya okeanının sahilyanı dayazlıqları - sualtı müəssisələrin layihəsi reallaşmaqdadır. Çünki okean dayazlıqları mineral sərvətlərlə zəngindir. İndoneziya, Malayziya və Tailand sahilyanı dayazlıqlarında qalay, Namibiya sahillərində almaz, Baltikyanı sahillərdə kəhrəba, Avstraliya sahillərində qızıl ehtiyatları aşkar edilmişdir. Dünyanın inkişaf etmiş ölkələri elm və texnikanın son nailiyyətlərindən istifadə edərək zəif mənimsənilmiş, sərt təbiətli, yəni ekstremal əraziləri mənimsəyir və yeni məskunlaşan ərazilərə çevirir.

- Nəqliyyat yollarını qısaltmaq
  üçün tunellər ən səmərəli vasi-
  tədir. İsveçrədəki Qotard tune-
  linin uzunluğu 57 km-dir.O,
  dünyanın ən uzun tunelidir.

- Hazırda xüsusi qurğuların
  köməyi ilə yaradılan süni
  oazislər yaşayış üçün əlve-
  rişli ərazilərə çevrilmişdir.

- Çoxillik donuşluğun
  olduğu ərazilərdə tiki-
  lilər dirəklər üzərində
  qurulur.

Biliklərin tətbiq edilməsi və yoxlanılması

##### 1. Cədvəli dəftərinizə çəkib tamamlayın:

Zəif mənimsənilmiş ərazilər | Mövcud imkanlar | Mənimsəməni məhdudlaş- dıran amillər | Mənimsəmə üçün görülən tədbirlər
Yüksək dağlıqlar | ... | ... | ...
Səhra və yarımsəhralar | ... | ... | ...
Çoxillik donuşluq əraziləri | ... | ... | ...
Ekvatorial meşələr | ... | ... | ...

2. ##### Kontur-xəritə üzərindəki rəqəmləri
   dəftərinizdə, cədvələ uyğun qrup-
   laşdırın:

Güclü mənimsənilən | Zəif mənimsənilən

Dərsdən sonra

##### Əvvəlki siniflərdə qazandığınız coğrafi biliklər və internet resuslarından istifadə edərək Azərbaycanda əhalinin sıx və zəif məskunlaşdığı əraziləri müəyyənləşdirin və xəritə-sxemini çəkin.

• V fəsil • Qədim və müasir sivilizasiyalar •