Şəkil üzrə iş

##### Müzakirə edin:

1. Antarktidanın buz səhralarındakı vahələrinin əsas əlamətləri nədir?
2. Antarktidanın bioloji ehtiyatlarla kasıb olmasını təsdiq edən 3 ifadə yazın.
3. Antarktidanın bioloji cəhətdən kasıblığının iqlim göstəriciləri ilə əlaqədar olduğunu izah edin.

##### Antarktidada oazis

TAPŞIRIQ 7.

#### Antarktidanın iqtisadi vəziyyəti.

Antarktida daimi əhalisi olmayan materikdir. Burada ABŞ, Rusiya Federasiyası, Böyük Britaniya, Avstraliya, Yeni Zelandiya, Yaponiya və digər ölkələrin elmi-tədqiqat stansiyalarında müvəqqəti işləyən ixtisaslı kadrlar yaşayır. Son illərdə materik turistlərin diqqətini cəlb etməyə başlamışdır. Hazırda Antarktidaya ildə 6000-dən çox turist gəlir.
- Nə üçün Antarktidada turizm və elmi-tədqiqat işləri dekabr, yanvar, fevral aylarında daha fəal olur?
32

#### AZƏRBAYCANIN LANDŞAFTI BİOEHTİYATLARIN MƏNBƏYİDİR

Şəkil üzrə iş
• Verilən ifadələri şəkillərə uyğun olaraq qruplaşdırın:
1. Yay aylarında havanın temperaturu +26 - 28°C-yə bərabər olur.
2. Yağıntının miqdarı mümkün buxarlanmadan daha çoxdur.
3. Torpaqlar qeyri-münbit və açıqrənglidir.
4. Düz radiasiya üstündür.
5. Qış aylarında havanın temperaturu -20°C-yə qədər düşə bilir.
6. Əkinçiliyin inkişafı suvarma şəraitində mümkündür.
7. Yay otlaqları kimi istifadə oluna bilər.

a | b

a
b

##### Müzakirə edin:

1. Təbii kompleksin komponentləri arasında hansı əlaqə müşahidə olunur?
2. Təbii komponentlərdən birinin dəyişməsi digərlərinə necə təsir edə bilər?

Təbii komponentlərin qarşılıqlı təsirindən yaranan eynicinsli sahələr təbii ərazi kompleksi yaradır ki, bu, landşaft adlanır (almanca “land” - torpaq + “schaft” - əlaqə). Landşaftların ölçüləri (bir neçə km2-dən bir neçə yüz km2-ə qədər) müxtəlif olur. Lakin əsas odur ki, eyni landşaftın mövcud olduğu ərazi daxilində geoloji bünövrə, relyef, iqlim, torpaq örtüyü, bitki və heyvanlar aləmi bir-birinə oxşar olsun. Landşaft daxilində komponentlərin yaranması və onların inkişaf tarixi, adətən, eyni olur. Azərbaycan ərazisində bir-birindən kəskin fərqlənən landşaftlar mövcuddur. Bu, ərazinin relyefinin müxtəlif olması ilə əlaqədardır. İqlimin fərqliliyi bilavasitə torpaq, bitki və heyvanlar aləmini formalaşdırır.

Landşaftlar təbii və antropogen ola bilər.