Müəssisələrin düzgün yerləşdirilməsi məhsulun maya dəyərinə təsir edən mühüm amildir. Filizin tərkibində metalın miqdarı az olduqda saflaşdırma tələb olunur.

Saflaşdırma - filizin müxtəlif qarışıqlardan təmizlənməsi prosesidir. Qarışıqlar çox olduqda saflaşdırma prosesi həmin ehtiyatın çıxarıldığı ərazidə həyata keçirilməlidir. Çünki saflaşdırma zamanı xeyli miqdarda tullantı yaranır. Belə filizi kənara daşımaq üçün daha çox nəqliyyat xərcləri tələb olunur. Ona görə də müəssisənin yerləşdirilməsində mineral ehtiyat mənbələrinə, yəni xammala yaxınlıq prinsipi əsas götürülür. Buna Daşkəsən filizsaflaşdırma müəssisəsini misal gətirmək olar. Yataqdan çıxarılan dəmir filizi orada saflaşdırılır, asma-kanat yolu ilə Quşçu dəmiryol stansiyasına daşınır və istehlakçılara çatdırılır.

- Mis ehtiyatlarına görə Çili dünyada birinci yeri tutur. Ölkədə 400-dən çox mis filizi yatağı mövcuddur. Yataqlar, əsasən, And mis qurşağında yerləşir. Bir ton çıxarılan süxurdan 5-10 kq mis əldə etmək mümkündür. Bu, mis filizinin “kasıb” olduğunu göstərir. Ona görə də süxuru istehlak rayonuna daşımaq sərfəli deyil. Hazırda Çilidə çıxarılan misin 90%-i Yaponiya, Fransa, ABŞ, Almaniya və Braziliyaya ixrac edilir.

##### Çukikamata (Çili)

-
dünyada misin açıq
üsulla çıxarıldığı ən
böyük mədəndir. Onun
uzunluğu 4,3 km, eni 3
km, dərinliyi 850 m-ə
bərabərdir.

Saflaşdırılmış filizlərin (mis, dəmir və s.) əridilməsi və ondan metal külçələrin hazırlanması digər müəssisələrdə həyata keçirilir. Belə müəssisələr metallurgiya zavodlarıdır. Əlvan metalın əridilməsi prosesi çoxlu elektrik enerjisi tələb edir. Ona görə də belə müəssisələr ucuz elektrik enerjisi mənbələrinə yaxın yerləşdirilir. Bu enerji amili məhsulun daha ucuz başa gəlməsinə imkan verir. Məsələn, Zəylik alunit yatağından çıxarılan xammal Gəncədə yerləşən “DETAL” alüminium kompleksinə göndərilir. Buna səbəb Gəncənin ucuz enerji mənbəyinə yaxın yerləşməsidir.

- Elektrik enerjisindən asılılıq dünyada alüminium sənayesinin coğrafiyasına güclü təsir etmişdir. Alüminiumun əsas xammalı olan boksit hasilatına görə Yamayka, Avstraliya, Surinam, Qvineya fərqlənsə də, alüminium istehsalına görə Norveç, Yaponiya, Kanada seçilir. ABŞ-ın əlvan metallurgiya sənayesi isə su-elektrik stansiyalarının cəmləndiyi və ucuz enerji istehsal olunduğu qərb ştatlarındadır.