Yaşadıqları təbii şərait xalqların həyat tərzinə güclü təsir edir. Məsələn, ərəblərin geyim, qida, yaşayış şəraiti, adət-ənənələri səhra landşaftına uyğunlaşmışdır. Səhradan kənarda yaşayan ərəblər də yerli xalqlara uyğunlaşaraq onlar arasında “ərimiş” - yəni assimilyasiyaya məruz qalmışlar.

- ##### Slavyan-pravoslav sivilizasiyası

  meşə
  landşaftı daxilində formalaşmışdır.
  Slavyan evi, məişət əşyaları, şifahi xalq
  ədəbiyyatı, əsasən, meşə ilə bağlı olur.

- ##### Qərb sivilizasiyasının

  formalaşmasında
  dənizlər mühüm rol oynamışdır. Məhz buna
  görə də bu sivilizasiyanın müasir sərhədləri Av-
  ropadan xeyli uzaqda yerləşən Şimali Amerika,
  Avstraliya, Yeni Zelandiyanı əhatə edir.
.

Sivilizasiyalar tarixboyu bir-birini dəyişdirmiş və yeniləşdirmişdir. Onların bir-birinə təsiri müxtəlifdir. Əgər Böyük Coğrafi kəşflərdən sonra avropalılar “Yeni dünya’ya səpələnərək Qərb mədəniyyətini yayırdılarsa, hazırda bunun əksi baş verir. Müxtəlif sivilizasiya areallarından - Çin, Koreya, Vyetnam, Afrika, Latın Amerikası, Yaxın Şərq və digər ölkələrdən Avropaya gələn miqrantlar öz milli mədəniyyətlərini qorumaqla yanaşı, Qərb ənənələrini qəbul edirlər.

Mətn və şəkil üzrə iş

- 38 metr hündürlüyü, 1145 ton çəkisi olan
  İsa peyğəmbərin abidəsi Rio-de-Janeyro-
  dakı dağın zirvəsindədir. Abidə Braziliya
  və Rio-de-Janeyronun simvolu hesab edi-
  lir. Avropalılar Cənubi Amerikanı kəşf
  edənə qədər orada yaşayanlar yerli dinlərə
  inanırdılar. İndi isə əhalinin böyük hissəsi
  xristian katoliklərdir.

- Londondakı “Çin şəhəri”nə (China Town)
  dünyanın böyük şəhərlərinin əksəriyyətin-
  də də rast gəlmək olar. Bu “şəhər-məhəl-
  lələrdə” çinli mühacirlər yaşayır, küçələrdə
  Çin musiqisi eşidilir, insanlar Çin dilində
  danışır, reklamlar heroqliflərlə yazılır, piş-
  taxtalarda isə Çin malları satılır.

##### Müzakirə edin:

1. Şəkillərdə hansı sivilizasiyaların bir-birinə təsiri əks olunmuşdur?