2

Məntəqə Qərb yarımkürəsində yerləşirsə, onun coğrafi uzunluğu 15°-yə bölünür. Əgər qalıq 7,5°-dən çox olarsa, cavabın üzərinə 1 əlavə olunur və alınan cavab 24-dən çıxılır.

Məsələn, A məntəqəsinin coğrafi koordinatları 35° c.e. və 83° q.u.-dur. Məntəqənin hansı saat qurşağında olduğunu təyin etmək üçün 83° : 15° = 5. Qalıq 7,5°-dən çox (8) olduğuna görə 5 + 1 = 6. A məntəqəsi Qərb yarımkürəsində yerləşdiyinə görə 24-6=18.A məntəqəsi XVIII saat qurşağındadır.

#### Məsələ həllinə aid nümunə

#### 4

#### T məntəqəsində

(50° şm.e. - 70° ş.u.) saat 16:00 olduğu vaxt

#### K məntəqəsində

(40° şm.e. - 95° q.u.) qurşaq vaxtını təyin edin.

#### Həlli:

T məntəqəsinin yerləşdiyi saat qurşağı:
70° : 15° = 4 (qalıq 10) 4 + 1 = 5. (V)
K məntəqəsinin yerləşdiyi saat qurşağı: 95° : 15° = 6; 24 - 6 = 18°. (XVIII)
Saat qurşaqları arasındakı fərq: (24 - 18) + 5 = 11.

K məntəqəsində vaxt: 16 - 11 = 500 saat.

Biliklərin tətbiq edilməsi və yoxlanılması

1. ##### VII və XI saat qurşaqlarının orta meridianlarını təyin edin.

2. ##### IV və XIX saat qurşaqlarının orta meridianları arasında coğrafi uzunluq fərqini təyin edin.

3. ##### A məntəqəsi V saat qurşağının orta meridianından 5° qərbdə yerləşir. O hansı coğrafi uzunluqdadır?

4. ##### Ekvator xətti üzərində yerləşən A məntəqəsi III saat qurşağının orta meridianından 20° şərqdə, B məntəqəsi isə XX saat qurşağının orta meridianından 20° qərbdə yerləşirsə, məntəqələr arasında coğrafi uzunluq fərqini tapın.

5. ##### Astanada (IV saat qurşağı) qurşaq vaxtı ilə saat 12:30-dur, Tokioda (IX saat qurşağı) saat neçədir?

6. ##### Nyu-York şəhəri 73° q.u.-da yerləşir. Onun hansı saat qurşağında yerləşdiyini tapın.

7. ##### Məntəqələrin yerləşdiyi saat qurşaqlarını təyin edin.

8. ##### A məntəqəsində (20° c.e. - 130° ş.u.) qurşaq vaxtı ilə saat 20:00 olarsa, B məntəqəsində (40° şm.e. - 53° q.u.) qurşaq vaxtını hesablayın.

9. ##### Bakı şəhərində qurşaq və yerli vaxt arasında fərqi tapın.

10. ##### Hansı məntəqələrdə yerli və qurşaq vaxtı arasında vaxt fərqi yoxdur?

• II fəsil • İqlim və onun təsərrüfatda rolu •