30

#### Cənub materİklərİnİn bİoehtİyatları

Xəritə-sxem üzrə iş

##### Cənub materiklərinin təbii zonaları

Həmişəyaşıl rütubətli ekvatorial meşələr
Dəyişkən rütubətli meşələr
Savanna və seyrək meşələr
Codyarpaqlı meşə və kolluqlar
Səhra və yarımsəhralar
Çöl, meşə-çöllər
Dağlıq ərazilər

##### Müzakirə edin:

1. Təbii zonalardan hansılara hər üç materikdə rast gəlinir?
2. Cənub materiklərinin hansında ekvatorial meşələrə, savanna və seyrək meşələrə, səhralara rast gəlinir?
3. Cənubi Amerika və Afrikada olan hansı təbii zonalar Şimal materiklərində də mövcuddur?
4. Nə üçün Afrika və Avstraliyada səhralar geniş yer tutduğu halda, Cənubi Amerikada onların sahəsi çox kiçikdir?
5. Afrika və Cənubi Amerikada hansı təbii zonalar təkrarlanır?

Antarktida istisna olmaqla Cənub materiklərinin - Cənubi Amerika, Afrika və Avstraliyanın ekvatora yaxın yerləşməsi onların təbii zonalarında öz əksini tapır. Materiklərin oxşar iqlim göstəriciləri - günəşli saatların miqdarının çoxluğu, vegetasiya müddətinin uzunluğu və mövsümlər üzrə dəyişməsi bioloji ehtiyatların növlərində və miqdarında, eləcə də onların istifadəsində oxşarlıq yaratmışdır.

Cənubi Amerika və Afrikanın ekvatorial meşələri Avrasiyanın ekvatorial meşələri ilə müqayisədə çox zəif mənimsənilmişdir. Bataqlıqların geniş yayılması, keçilməz meşələr, ifrat rütubətlilik, müxtəlif həşəratlar, tropik xəstəliklər bu ərazilərdə əhali məskunlaşmasına maneçilik yaradır. Burada daimi yaşayanlar yerli qəbilələrdir.

Rütubətli ekvatorial meşələrin təbiəti hər zaman tədqiqatçıları, oradakı təbii sərvətlər, qiymətli ağac növləri, müalicəvi bitkilər, ilboyu əkinçiliyə imkan verən iqlim şəraiti isə sahibkarları özünə cəlb edir.