#### I dərs

#### M ə z m u n ü z r ə i ş

1. Əsərin oxusundan (bunu fərqli formalarda yerinə yetirə bilərsiniz) sonra parta yoldaşınızla birlikdə aşağıdakı suallara cavab hazırlayın:
   1. Əsərdə ayrılıq barədə nə deyilir?
   2. Şair Təbrizin gözəlliyi haqqında hansı fikirləri söyləyir?
   3. Şairin Təbrizə məhəbbəti hansı misralarda daha qabarıq ifadə olunub?
   4. Şeiri oxuyarkən Azərbaycanın ikiyə bölünməsi ilə bağlı hansı tarixi hadisələri xatırladınız?
2. Kiçik qruplarda birləşin. Hər qrup iki, yaxud bir bənd üzərində işləməklə məzmuna aid suallar və onlara cavab hazırlayın.
3. Şeirdəki bədii təsvir və ifadə vasitələrinin növünü göstərin. Cədvəldən istifadə edin:

   Bədii təsvir və ifadə vasitələrinin işləndiyi misralar | Bədii təsvir və ifadə vasitələrinin növü

4. Üzərində işlədiyiniz bəndlərlə bağlı fikirlərinizi ikihissəli gündəlikdə yazın.

   Əsərdə diqqətimizi daha çox cəlb edənlər | Bunun səbəbi

5. Yerinə yetirdiyiniz tapşırıqlarla bağlı təqdimat əsasında fikir mübadiləsi və müzakirə aparın.

####

#### E v d ə i ş

- Digər fənlərdən, müxtəlif mənbələrdən topladığınlz məlumat əsasında "Təbriz şəhəri haqqında nə bilirəm?" mövzusunda təqdimata hazırlaşın.

#### II dərs

#### T ə h l i l ü z r ə i ş

#### • Əsərin təhlilinə hazırlaşın.

1. Mətni oxuyun. Tapşırıqları yerinə yetirərkən ordakı fikirlərdən faydalanın.

Şair İkinci Dünya müharibəsi illərində sovet ordusu sıralarında Cənubi Azərbaycana getmiş, soydaşlarımızın həyatı, milli azadlıq uğrunda apardıqları mübarizə ilə yaxından tanış olmuşdur. Həmin səfər şairin yaradıcılığında mühüm yer tutan Cənub lirikasının yaranmasına səbəb oldu. Bu silsiləyə daxil olan əsərlər Azərbaycan dərdlərinin tərcümanına çevrilmiş, birliyimizə qənim kəsilənlərə sərt cavab kimi dəyərləndirilmişdir.

“Təbrizim” ideya-məzmunu, bədii gözəlliyi ilə oxucuların diqqətini dərhal cəlb etmiş, otaylı- butaylı soydaşlarımızın böyük rəğbətini qazanmışdır. Lirik qəhrəmanın səmimiliyi, yüksək emosionallığı oxucunu düşünməyə, əsərdə qaldırılan problemlərin mahiyyətini dərk etməyə sövq edir. Əsərdə əksini tapmış mühüm siyasi mətləbləri, bədii gözəlliyi təmin edən vasitələri aşkara çıxarmağa çalışın. Bədii təsvir və ifadə vasitələrindən necə istifadə olunduğuna xüsusi diqqət yetirin.

Əsərdə sizin üçün yeni olan bədii təsvir vasitəsi — metonimiya işlənmişdir. Metonimiya yunan sözü olub "addəyişmə ” deməkdir. Bədii əsərdə bir əşya, hadisə, anlayışın əvəzinə onunla bağlı olan başqa bir ad işlənir. Məsələn, Bakının dərdi var, Bakı xəstədir misrasında şair “Bakı əhalisi” əvəzinə, “Bakı ” sözünü işlətməklə metonimiya yaratmışdır. "Təbrizim" şeirində çox vaxt Təbriz sözü həmin şəhərdə yaşayan insanlar anlamında işlənmişdir:

Sən çıxdın qarşıma duzla, çörəklə,
Bağından dərdiyin güllə, çiçəklə,
İkiyə bölünməz saf bir ürəklə,
Təbrizim, Təbrizim, aman Təbrizim,
Yox olsun başından duman, Təbrizim.

Şair metonimiyadan istifadə etməklə fikrin təsir gücünün artmasına, Vətənimizin birliyi ilə bağlı düşüncələrinin daha təsirli ifadəsinə nail olmuşdur.