2
İSMAYIL ŞIXLI
(1919 - 1995)
• Azərbaycan ədəbiyyatının XX əsrdə yetişdirdiyi ən görkəmli şəxsiyyətlərdən biri olan İsmayıl Şıxlı haqqında düşünərkən hər birimizin ağlına “müəllim”, “mütəfəkkir”, “milli yazıçı,” “mərdlik” kimi anlayışlar gəlir.
Nizami Cəfərov

#### Yada salın

1. Mərdliyi, nəcibliyi ilə seçilən qəhrəmanın təsvir olunduğu hansı əsərləri xatırlayırsınız?
2. Bu əsərlərdə diqqətinizi daha çox çəkən nə olub?

#### Düşünün

1. “Namərdə yaxa vermə, mərdə arxa ol” atalar sözündə ifadə edilmiş fikri necə başa düşürsünüz?

#### Oxuda aydınlaşdırın

1. Əsərdə tanış olmayan sözlərin mənasını lüğətlərin, sorğu kitablarının köməyi ilə aydınlaşdırın.
2. Əsərdəki bədii təsvir və ifadə vasitələrini müəyyənləşdirin.

#### NAMƏRD GÜLLƏSİ

(ixtisarla)
••• I •••

Niftalı koxa atın örüşünü dəyişəndə bir istədi, yəhəri-yüyəni də alsın, əvvəllərdə olduğu kimi, arxın suyu ilə belinin tərini yusun, amma fikrini dəyişdi. Atı elə yəhərli-yüyənli örüklədi, həm də hörüyü bir az da yaxına, arxın alt tərəfmə çəkdi. Bilirdi; hava isti idi, at qan-tər içindəydi, amma əlacı yox idi. O, əvvəllər atını hara gəldi hörüklər,

- Sizcə, Niftalı koxa atının
  rahatlığı qayğısına nə
  üçün qalmır?
- Koxanın səksəkəli yaşa-
  masına səbəb nə ola bi-
  lərdi?

örüşünü də tez dəyişərdi, qoymazdi ki, tərləsin. Yəhərini götürərdi ki, at nəfəsini dərsin, istəyəndə otlasın, istəyəndə kişnəyib şahə qalxsın, istəyəndə mıxı qopardıb ilxıya cumsun. Qaynar gözlü kəhərin işıldayan dərisinə, səyriyən sağrısına, qız teli kimi yumşaq yalına baxmaqdan doymayan Niftalı çox vaxt atı yalmanlayıb belinə qalxar, birbaş Kürə sürüb çimizdirər, çox vaxt da yalına yatıb o üzə adlayardı. O vaxt özünün də, atının da qorxusu-hürküsü yoxdu. Həm cavan idi, həm də... Amma indi, illah da koxalığa keçəndən sonra səksəkəli yaşayırdı...

O, astaca addımlarla dikdirə çıxdı. Arxın üstündən adlayıb ağacların kölgəsində dayandı. Gözünü üfüqlərə qədər uzanıb gedən taxıl zəmilərinə zillədi. Astaca meh

- Bu cümlələr
  təsəvvürünüzdə hansı
  mənzərəni canlandırdı?
- Sizcə, Niftalı Koxa
  həddindən artıq ehtiyatlı
  davranmır ki?

əsirdi. Qara qılçıq sünbüllər xışıldayırdı. Otları çoxdan saralıb-solmuş dərəli-təpəli bu boz çöllərin ortasında qoşalaşan qovaq ağaclarının yarpaqları da xışıldayırdı. Hansı rəhmətliyinsə savab üçün əkdiyi bu ağacların dibindən axan arxın suyu da qırçınlanıb şırıldayırdı. Niftalı koxa kölgəyə atılmış palaza, döşəkçə və mütəkkəyə baxdı. O, həmişə biçinçilərə baş çəkməyə gələndə burada uzanıb