2

#### II dərs

#### T ə h l i l ü z r ə i ş

#### • Əsərin təhlilinə hazırlaşın.

1. Mətni oxuyun. Tapşırıqları yerinə yetirərkən ordakı fikirlərdən faydalanın.

Xalq şairi Məmməd Arazın lirik şeirlərinin ana xəttini vətənpərvərlik, qəhrəmanlıq motivləri təşkil edir. Şairin dillər əzbəri olan “Vətən mənə oğul desə, nə dərdim, Mamır olub qayasında bitərdim” misraları onun həyat mövqeyini, amalını əks etdirir.

Əsgər oğullarımızın vətənpərvərliyi, igidliyi, doğma yurdun müdafiəsinə qalxmağa hər an hazır olmaları şairin yaradıcılığında qüvvətli əks-səda doğurmuş, qəhrəmanlıq himni kimi səslənən əsərlərin yaranmasına səbəb olmuşdur. “Əsgər məktubu” şeirində şair təkcə ürəyinin səsini deyil, gənc əsgərin munis duyğularını, hiss və düşüncələrini də misralara köçürmüşdür. Şeir diqqəti dərhal cəlb edir və birnəfəsə oxunur. Əsəri maraqlı edən səbəbləri aydınlaşdırmağa çalışın. Şairin seçdiyi söz və ifadələrin, bədii ifadə vasitələrinin əsərə gətirdiyi təravəti, gözəlliyi aydınlaşdırmağa xüsusi diqqət yetirin.

#### Araşdırın • Fikirləşin • Cavab verin

2. Şeirin hansı mövzuda yazıldığını nümunələrlə əsaslandırın.
3. Sərhədlərimizi qoruyan əsgər obrazına müəllifin münasibətini aydınlaşdırın. Cədvəldən istifadə edin.

Əsgər obrazı | Müəllifin ona münasibəti | Sizin münasibətiniz

4. Şair əsgərdə hansı xüsusiyyətləri yüksək dəyərləndirir? Fikrinizi əsərdən nümunələr göstərməklə əsaslandırın.
5. Əsər müəllif haqqındakı təəssüratınıza nə əlavə etdi? Fikrinizi əsaslandırın.

s/s. | Müəllif haqqında təəssüratınıza nə əlavə olundu? | Bunun səbəbi (nümunələrlə əsaslandırmalı)

6. Sizcə, əsərdə qaldırılan başlıca problem nədir? Problemin müəllif həllinə münasibətiniz necədir?

Əsərdə qaldırılan başlıca problem | Problemin müəllif həlli | Problemin həllinə sizin münasibətiniz

7. Əsərdəki başlıca fikir - ideya, sizcə, nədir? Cədvəldən istifadə edin.

Əsərin başlıca ideyası | Nə üçün belə düşünürsünüz?

#### Müzakirə edin:

“Əsgər məktubu” şeirinin ideyası ilə səsləşən hansı bədii əsərləri və filmləri xatırlayıram?

####

#### E v d ə i ş

- “Əsgər məktubu” şeirinin bu gün üçün əhəmiyyəti nədir?” mövzusunda təqdimata hazırlaşın.

#### III dərs

#### T ə t b i q • M ü z a k i r ə • Y a r a d ı c ı i ş

1. Məmməd Arazın “Əsgər oğul” şeirini oxuyun (bunu fərqli formalarda yerinə yetirə bilərsiniz), tanış olmayan sözlərin mənasını aydınlaşdırın.

#### ƏSGƏR OĞUL

(ixtisarla)
Sən bu yurda söykəlisən, bu yurd sənə,
Keşiyində dursan belə neçə sənə,