3. Doğru hesab etdiyiniz fikirləri müəyyənləşdirin. Fikrinizi əsaslandırın:
   1. Meşəbəyi Mirqasım meşənin su altında qalacağını düşünüb kədərlənir.
   2. Atın ölümünün əsas səbəbi zəhərli ot yeməsidir.
   3. Daşdəmir meşəbəyi Mirqasımdan meşəni qoruduğuna, işinə vicdanla yanaşdığına görə qisas alır.
   4. Meşəbəyi Mirqasım göy ürgəyə dost kimi yanaşır.
   5. Göy ürgənin ölümü təbiətə qənim kəsilənlərə xəbərdarlıqdır.
4. Müəyyənləşdirdiyiniz bədii təsvir və ifadə vasitələrinin növünü dəqiqləşdirin. Cədvəldən istifadə edin.

Bədii təsvir və ifadə vasitələrinin işləndiyi cümlələr | Bədii təsvir və ifadə vasitələrinin növü

5. Əsərdəki epizoda aid şəkli uğurlu saymaq olarmı? Nə üçün?
6. Əsərdə hekayə janrına məxsus hansı cəhətlər var? Fikrinizi qısaca yazın.
7. Kiçik qruplarda birləşərək yerinə yetirdiyiniz bütün işlərin nəticələrini müzakirə edin, dəqiqləşdirmə və ümumiləşdirmə aparın.
8. Təqdimat əsasında qənaətləriniz barədə fikir mübadiləsi və müzakirə aparın.

####

#### E v d ə i ş

- Hekayədən seçdiyiniz hissənin məzmununu tərtib etdiyiniz plan əsasında iki formada - yığcam və yaradıcı danışmağa hazırlaşın.

#### III dərs

#### T ə h l i l ü z r ə i ş

#### • Əsərin təhlilinə hazırlaşın.

1. Mətni oxuyun. Tapşırıqları yerinə yetirərkən ordakı fikirlərdən faydalanın.

Ədəbiyyatımızda böyük maraqla qarşılanan hekayə ilə tanış oldunuz. Baş verənlər: meşəbəyinin kədəri, göy ürgənin zəhərlənməsi, Daşdəmirin hadisələrə münasibəti və s. diqqətinizi dərhal cəlb etdi. Bütün bunların arxasında nələrin dayandığını aşkara çıxarmaq, müəllifin niyyətini aydınlaşdırmaq ciddi araşdırma, axtarış tələb edir. Unutmayın ki, İ.Hüseynovun əsərlərində insan psixologiyasına, onun mənəvi aləminə, cəmiyyəti narahat edən problemlərə daha çox diqqət yetirilir. Qarşıya çıxan problemlərin həlli yazıçının qəhrəmanlarını seçim qarşısında qoyur. Bu seçimin necə olması obrazın daxili aləminin məntiqi inkişafından doğur. Bütün bunlar “Zəhər” hekayəsində özünü qabarıq göstərir. Əsərdə insan və onun təbiətə münasibəti ön plana çəkilir. Deməli, əsərdə bir-biri ilə əlaqəli olan bir neçə mühüm problem diqqətə çatdırılır. Bu, nə məqsədlə edilmişdir? Mirqasımla Daşdəmirin arasında baş verən münaqişənin əsl səbəbi nədir? Bu sualların, eləcə də yuxarıda toxunulan məsələlərin aydınlaşdırılması əsərdə qaldırılan problemləri dərindən dərk etməyə, yazıçı niyyətini başa düşməyə kömək edəcəkdir.

#### Araşdırın • Fikirləşin • Cavab verin

2. “Əsərdə bir neçə problem qaldırılmışdır” fikrini doğru sayırsınızsa, onlardan hansının daha mühüm olduğunu əsaslandırın. Cədvəldən istifadə edin.

Əsərdə qaldırılan problemlər | Onlardan daha mühüm olan

3. Meşəbəyi Mirqasım obrazını səciyyələndirin. Cədvəldən istifadə edin.

Meşəbəyi Mirqasım obrazı
Xarakterindəki başlıca cəhətlər | Düşüncələri və keçirdiyi hisslər | Müxtəlif vəziyyətlərdə davranışı | Digər obrazlara münasibəti

4. Meşəbəyi Mirqasım və Daşdəmir obrazlarının nitqlərinə əsasən xarakterlərindəki fərqli cəhətləri müəyyənləşdirin.

s.s. | Obrazlar | Nitqlərindən nümunələr | Xarakterlərindəki fərqli cəhətlər
1. | Mirqasım |  |
2. | Daşdəmir |  |