Mürəkkəb şərtlər. Tez-tez bir neçə şərtin eyni zamanda yoxlanması (ödənilməsi) lazım gəlir. Bunun üçün Python dili üç məntiqi əməl (operator) təklif edir: məntiqi VƏ (and), məntiqi VƏYA (or) və məntiqi DEYİL (not). Əgər bir neçə şərtin eyni zamanda yerinə yetirilməsi lazımdırsa, VƏ əməlindən istifadə olunur. İki və ya daha çox şərtdən heç olmazsa birinin yerinə yetirilməsi göstərmək üçün VƏYA əməli nəzərdə tutulub. DEYİL əməli əks şərti (yəni ilkin şərtin əksini) bildirir. Başqa sözlə, əgər ilkin şərt doğrudursa, onda onun əksi yalandır, və tərsinə.
Araşdıraq - öyrənək
Bakıdan Təbrizə təyyarə yalnız bazar ertəsi və cüsmə axşamı günləri uçur. Tutaq ki, day dəyişəni həftənin gününün nömrəsini (1 - bazar ertəsi, 7 - bazar) saxlamaq üçündür. Aşağıdakı proqram fraqmenti verilmiş gün təyyarənin uçub-uçmayacağını müəyyənləşdirir.
if day == 1 or day == 4:
print ("Uçacaq!")
else:
print ("Reys yoxdur.")
Bu fraqmenti and və not operatorlarının köməyi ilə yazın.
Öyrəndiklərinizi yoxlayın
1. Python proqramlaşdırma dilində şərhlər necə göstərilir?
2. İkirəqəmli tam ədəd verilib. Bu ədədin öncə soldakı rəqəmini (onluqları), sonra isə 2 boşluq simvolundan sonra sağdakı rəqəmini (təklikləri) çıxışa verin.
3. Verilmiş natural ədədin sağdan üçüncü rəqəmini çıxışa verin.
4. Verilmiş ədədin 3-ə bölünüb-bölünmədiyini müəyyənləşdirən proqram yazın.
5. Aşağıda sözlərlə verilmiş alqoritmi Python dilində proqrama çevirin.
1) Hər hansı ikirəqəmli müsbət ədəd daxil edin.
2) Həmin ədədi özünə vurun.
3) Alınan ədədin üzərinə seçdiyiniz ədədin 4 mislini gəlin.
4) Nəticənin üzərinə 3 ədədini əlavə edin.
5) Alınan nəticəni seçdiyiniz ədəddən 3 vahid böyük ədədə bölün.
6) Seçdiyiniz ədədi qismətdən çıxın.
7) Cavabı ekrana çıxarın.