Kodlaşdırma |  | 1

| Əgər iynənin ucu yazılmış şırıma sürtülərək hərəkət etdirilsə, o, səsin yazılışında olduğu kimi, membranı titrəməyə məcbur edəcək! Edison aparatın eskizini çəkib laboratoriyasının işçisinə verdi. Aparat hazır olduqda Edison onu sınaqdan keçirtdi. Silindri fırladaraq o, səs borusuna (rupora) "Merinin bir quzusu vardı" məşhur uşaq şeirini dedi. İynə silindr üzərində şırım açdı. Edison iynənin ucunu şırımın başlanğıcına yerləşdirdi və barabanı fırladaraq səs borusundan çox böyük sevinclə öz yazılmış səsini eşitdi. Beləliklə, səsi yazmaq üçün dünyada ilk qurğu - fonoqraf yarandı. Onun sonrakı inkişafı qrammofon və patefonun yaranmasına səbəb oldu. XX əsrin ortalarında elektrofon - patefonun elektriklə işləyən analoqu meydana çıxdı.

Səslərin yazılışı, eləcə də faylların bir formatdan başqasına çevrilməsi xüsusi proqram təminatının köməyi ilə həyata keçirilir. Belə proqram təminatlarını İnternetdə tapmaq üçün www.google.com saytında "sound conversion software" sözlərinə görə axtarış aparmaq olar.
Video informasiyanın kodlaşdırılması zamanı həm görüntülər (kadrlar) ardıcıllığını, həm də səsi yazmaq tələb olunur. Bu halda verilənlərin ümumi həcmini azaltmaq üçün müxtəlif üsullardan istifadə edilir; məsələn, iki qonşu kadr arasında yalnız fərqlər yazılır.
Araşdıraq - öyrənək
Eyni bir informasiyanın, məsələn, Məhəmmədhüseyn Şəhriyarın "Heydərbabaya salam" poemasının bir neçə formatda (mətn, səs və video) faylını internetdən tapıb kompüterinizə köçürün. Həmin faylların həcmini müqayisə edin. Hansı formatlı faylın həcmi ən az, hansında ən çoxdur? Səbəbini izah etməyə çalışın.
Öyrəndiklərinizi yoxlayın
1. ADC və DAC qurğuları hansı funksiyaları yerinə yetirir?
2. Tərkibində "fon" sözü olan daha hansı qurğuların adlarını eşitmisiniz?
3. Kompüterdə səs informasiyası necə kodlaşdırılır?
4. Səs fayllarının hansı növləri var?
5. Fonoqraf nədir və necə işləyir?