Elektron cədvəllər |  | 3

| 11. Elektron cədvəldə funksiyalar • Funksiya dedikdə nə başa düşürsünüz? • Hansı riyazi funksiyaları tanıyırsınız?

Elektron cədvəl proqramlarında uzun-uzadı düsturları daha “yığcam” yazmaq imkanı vardır. Məsələn, əgər A1-dən A10-dək bütün xanalardakı ədədləri toplamaq lazımdırsa, =A1+A2+A3+A4+A5+A6+A7+A8+A9+A10 düsturunu =SUM(A1:A10) şəklində yazmaq daha əlverişli olur. SUM kimi funksiyalara yerləşik funksiyalar (built-in function) deyilir. Elektron cədvəl proqramlarında çoxlu belə funksiyalar vardır.
Yerləşik funksiyalar “qara qutu” prinsipi ilə işləyir: funksiyaya giriş verilənləri və ya arqumentlər verilir, funksiya isə hansısa nəticəni hesablayır və ya çıxış verilənlərini qaytarır. Funksiyalarla iş zamanı istifadəçilərin başlıca vəzifəsi arqumentləri düzgün göstərməkdir. Nəticənin necə alınması prosesi istifadəçinin gözündən gizlədilir. İstifadəçi hesablamanın məhz hansı düsturlarla aparıldığını görmür, xanada yalnız funksiyanın qaytardığı nəticə əks olunur.
Funksiyanın daxil edilməsi də “=” simvolu ilə başlayır. Funksiyanın adından sonra adi mötərizələr arasında funksiyanın arqumentləri göstərilir. Arqumentlər ədədlər, mətn, xanaların ünvanları və başqa funksiyalardan ibarət ifadələr ola bilər. Əgər arqumentlər bir neçədirsə, onların arasında nöqtəli vergül (;) qoyulur. Məsələn, =MIN(A1:A10; C1:C10), =SUM(A1:A10; C1:C10) düsturlarında MIN və SUM funksiyalarının arqumentləri və ya giriş verilənləri A1:A10 və C1:C10 diapazonlarına istinadlardır. MIN funksiyasının çıxış verilənləri ilkin diapazondakı ən kiçik ədəd, SUM funksiyasının çıxış verilənləri isə göstərilmiş diapazondakı bütün ədədlərin cəmidir.
Aşağıdakı cədvəldə Excel-də ən çox istifadə olunan funksiyalar verilmişdir.

Funksiya | Açıqlaması
SUM(B2:B5) | B2:B5 xanalar diapazonundakı ədədi qiymətlərin cəmi hesablanır
AVERAGE(B2:B5) | B2:B5 xanalar diapazonu üçün orta qiymət hesablanır
MAX(B2:B5) | B2:B5 xanalar diapazonu üçün maksimal qiymət hesablanır
MIN(B2:B5) | B2:B5 xanalar diapazonu üçün minimal qiymət hesablanır
COUNT(B2:B5) | B2:B5 xanalar diapazonundakı ədədlərin sayı hesablanır

Düstura funksiya daxil etməyin bir neçə üsulu vardır. Ancaq daxiletmə üsulundan asılı olmayaraq, iki amilə diqqət etmək lazımdır: funksiyanın adını düzgün daxil etmək və funksiyanın arqumentlərini