İnformasiya texnologiyaları |  | 5

| açar sözlər
• Lokal şəbəkə • Genişmiqyaslı şəbəkə • "Müştəri-qulluqçu" şəbəkəsi • "Tay-tuşlar" şəbəkəsi | • Topologiya • Şin topologiyası • Halqa topologiyası • Ulduz topologiysı

| 21. Şəbəkə topologiyaları • Kompüter şəbəkəsi nədir? • Lokal şəbəkə dedikdə nə nəzərdə tutulur?

|  | Fəaliyyət |  |  |

Məktəbinizdəki kompüter şəbəkəsinə uyğun qraf qurun. Bunun üçün hər bir kompüteri qrafın təpələri olaraq qeyd edin. Əgər şəbəkə yoxdursa, hesab edin ki, sinfinizdə hər bir şagirdin qarşısında kompüter var və onlar arasında kabel bağlantısı qurulub.
Nəticəni müzakirə edək:
- Kompüter şəbəkəsinin sxemində hansı növ qrafdan istifadə etdiniz: adi, yoxsa yönəli qrafdan? Səbəbini izah edin.
- Əgər çəkdiyiniz qrafda hər hansı tili silsəniz (yəni iki kompüter arasındakı bağlantını kəssəniz), bunun kompüter şəbəkəsinin işinə necə təsiri olacaq?
Bildiyiniz kimi, kompüter şəbəkələri bir neçə kompüterdən də təşkil oluna bilər, yüz milyonlarla kompüteri də birləşdirə bilər. Miqyasına görə kompüter şəbəkələrini bir neçə növə ayırırlar, ancaq onların içərisində yerli şəbəkələr (lokal şəbəkələr) və genişmiqyaslı şəbəkələr (qlobal şəbəkələr) daha geniş yayılmışdır. Mütəxəssislər, adətən, LAN (Local Area Networks) və WAN (Wide Area Networks) qısaltmalarına üstünlük verirlər. Adlarından da göründüyü kimi, lokal şəbəkələr əsasən məhdud, qlobal şəbəkələr isə daha geniş coğrafi ərazini əhatə edir.
Yerli şəbəkələrin müxtəlif növləri olsa da, onlardan ikisindən daha çox istifadə olunur: “müştəri-qulluqçu” və “tay-tuşlar” şəbəkəsi.

"Tay-tuşlar" şəbəkəsi | "Müştəri-qulluqçu" şəbəkəsi