Elektron cədvəllər |  | 3

Elektron cədvəl, ilk növbədə, hesablamaları avtomatlaşdırmaq üçün nəzərdə tutulub. Bunun üçün cədvəlin xanalarına düsturlar daxil edilir. Elektron cədvəllərin özəlliyi də məhz bundadır: verilənlərdən biri dəyişdikdə onlarla bağlı düsturlar avtomatik olaraq yenidən hesablanır. Məsələn, satılmış malların miqdarında dəyişiklik edən kimi hər bir mal üzrə məbləğ avtomatik olaraq yenidən hesablanacaq. Çoxlu veriləndən ibarət elektron cədvəl qurmaq və bir, yaxud bir neçə verilənin qiymətini dəyişdirməklə nəticənin necə dəyişdiyini görmək olar.
İstənilən düsturun daxil edilməsi “=” işarəsi ilə başlayır. Bu işarə olmazsa, daxil edilən düstur mətn kimi qəbul ediləcək. Düsturda ədədi verilənlər, əməl işarələri, müxtəlif funksiyalar, eləcə də cədvəl obyektlərinin ünvanları ola bilər. Məsələn, =C4*D4 (bu düsturda “*” ulduz işarəsi vurmanı göstərir; başlanğıcdakı “=” işarəsi isə bunun adi yazı deyil, düstur olduğunu bildirir). Xanaların ünvanları olan düsturları riyazi tənliklərlə müqayisə etmək olar: orada xanaların ünvanlarının yerinə dəyişənlərdən istifadə olunur.
Düsturlarda istifadə olunan ünvanlara istinadlar deyilir. İstinadlar elektron cədvəlin ixtiyari xanalarını əlaqələndirməyə və cədvəl verilənlərinin lazım olan emalını həyata keçirməyə imkan verir. Düstur daxil edildikdən sonra elektron cədvəl proqramı həmin xanada düsturun özünü deyil, onun nəticəsini əks etdirəcək. Ancaq xana aktivləşdirildikdə həmin xana üçün düstur ekranın yuxarısında düstur zolağında görünür və zərurət olarsa, onu redaktə edə bilərsiniz.
Bir xanada olan düsturu başqa xanalara da köçürmək olar. Düstur başqa xanalara köçürüldükdə həmin düsturlar avtomatik olaraq dəyişir: düstur ilkin xanadan neçə sütun və sətir aralı xanaya köçürülürsə, düsturdakı xanaların ünvanları da bir o qədər sütun və sətir sayda dəyişir. Məsələn, əgər B2 xanasında =C2 + 1 düsturu varsa, həmin xananın köçürülməsi zamanı düstur aşağıdakı kimi dəyişəcək.

| A | B | C | D
1 | =B1+ 1 |  | =D1 + 1 |
2 |  | =C2 + 1 |  | =E2 + 1
3 | =B3 + 1 |  |  |
|  |  | =D4+ 1 |

Düsturların köçürülməsi. Çox zaman eynitipli məsələlərin həllində eyni düsturlardan istifadə olunur. Müəyyən düsturu cədvəlin müxtəlif xanalarına hər dəfə yenidən daxil etməmək üçün onun kopiyasından yararlanmaq olar. Kopiyalama əməliyyatını eyni sətir və ya sütunda olan xanalar üzərində aparmaq üçün daha əlverişli üsul vardır. Bunun üçün öncə kopiyasını köçürmək lazım olan xana seçdirilir (bunu xananın ətrafında yaranan qalın qara çərçivəyə görə bilmək olar). Sonra siçanın göstəricisini çərçivənin sağ aşağı küncündəki kiçik kvadrat üzərinə aparıb (göstərici + şəklini alacaq) siçanın sol düyməsini basıb saxlamaqla göstərici sətir, yaxud sütun boyunca