Oxu (dialoji mətn)

Toğrul: Sadiq müəllim, icazə verin, arqumentin tutarlı olması barədə fikrinizlə razılaşmayım. Əvvəla, arxeologiya elmində “Priamın xəzinəsi” deyilən ifadə şərti bir addır. Bu əşyaların Priam adlı hökmdara məxsus olması barədə heç bir dəlil-sübut yoxdur. Çünki Priam özü mifoloji obrazdır. İkincisi, Şlimanın tapdığı şəhərin məhz Troya olmasına şübhə ilə yanaşıram. Həmin yerlərdə hara külüng vursan, qədim bir şəhərin qalıqları çıxar. Məgər arxeoloji qazıntılar zamanı Troyanın adı yazılmış lövhə tapılıb? Moderator: Toğrul, fikirlərinə hörmətlə yanaşıram. Amma tarix elmi Şlimanın tapdığı şəhərin Troya olduğunu qəbul edir. Günay: Sadiq müəllim, lap tutaq ki, bu şəhər Troyadır. Bu |

o demək deyil ki, Troya müharibəsi, doğrudan da, olub. Mən Peterburq Universitetinin professoru Lev Kleynin araşdırmalarından bir sitat oxumaq istəyirəm. O, Şlimanın tapdığı şəhər haqqında yazır: “Şəhərin ölçülərinə görə Homerin təsvir etdiyi böyük bir qoşunu orada yerləşdirmək mümkün deyil. Heç on il mühasirədə yaşamağa bəs edəcək ərzağı da saxlamağa qalada yer yoxdur. Troya qalasının yunanların hücumuna məruz qaldığını heç nə sübut etmir. Qazıntılar zamanı bir dənə də olsun yunan nizəsindən və ya oxundan nişanə tapılmayıb. Deməli, Troya müharibəsinin reallıq olduğundan danışa bilmərik”.

Anar: Sadiq müəllim, görünür, siz deyən kimi, bu çox mübahisəli mövzudur. Bəs sizin fikriniz necədir? Moderator: Uşaqlar, sözsüz ki, nifaq alması, əfsanəvi Axilles, Troya atı, tanrılar, ilahələr – bunlar hamısı yunan xalqının mifoloji təxəyyülünün məhsuludur. Gəlin xəritəyə baxaq. Troya harada yerləşirdi? Egey dənizinin şərq sahilində, |

Dardanel boğazının yaxınlığında. Bu yerlər qədimdən bəri quru və dəniz ticarət yollarının kəsişdiyi ərazi olub. Odur ki Egey dənizinin qərb sahilində məskunlaşmış yunan tayfaları Kiçik Asiyada yerləşən yaşayış məntəqələrini öz koloniyalarına çevirməyə cəhd ediblər. Görünür, troyalılar yunanlara qarşı ən çox müqavimət göstərən tayfa olub. Ona görə də onların uzun çəkən müharibəsi xalqın yaddaşında qalıb və bu günümüzə əfsanə və əsatirlər şəklində çatıb. Mənə elə gəlir, diskussiyamız çox maraqlı keçdi. Fəal iştirakınıza görə hamınıza təşəkkür edirəm.