Oxu (qeyri-bədii mətn)

Ağdam Çörək Muzeyində nümayiş etdirilən eksponatların bir hissəsini buranı ziyarətə gələn əcnəbi qonaqlar bağışlamışdılar. Eksponatlar arasında ən təsirlisi Qalina Konayeva adlı bir qadının Leninqrad (indiki Sankt-Peterburq) şəhərindən gətirdiyi “blokada çörəyi” idi. Böyük Vətən müharibəsi zamanı Leninqrad şəhəri uzun müddət faşistlərin mühasirəsində qalmışdı. O zaman şəhər əhalisinə adambaşı gündəlik çörək norması olaraq 125 qramlıq qara çörək verilirdi. Konayeva həmin günlərin yadigarı olaraq bir çörək tikəsini saxlamışdı. Televiziyada muzeylə bağlı reportajı görüb Ağdama gələrək həmin çörəyi muzeyə təqdim etmişdi. Bu daşa dönmüş xırdaca çörək parçası çörəyin qədrini bilməyənlərə ibrət, həyat dərsi idi! | Söz boğçası • sayğı • kirkirə • oraq • mozaika • xış • külçəbasan • blokada • düha

Muzeyin xatirə kitabında buraya gəlmiş adamların ürək sözləri yazılmışdı. Yazıların birində bu xeyir-bərəkət ocağı “insan dühasının şah əsərinə ucaldılmış məhəbbət abidəsi” adlandırılmışdı.

Qarabağda yerləşən bir çox tarixi-mədəni abidələrimiz kimi, Ağdam Çörək Muzeyi də çörəyi dizinin üstündə olan namərd qonşuların təcavüzünə məruz qaldı. 1992-ci il avqustun 12-də saat 16:40 radələrində erməni artilleriyaçılarının atdığı mərmi Ağdam Çörək Muzeyinin varlığına son qoydu. Yanğını söndürməyə cəhd göstərilsə də, bu, mümkün olmadı. Muzey yanıb külə döndü, yalnız divarları qaldı. Qiymətli eksponatlar məhv oldu. Onlardan yalnız ən qədimi – daşlaşmış buğda dənələri xilas edilərək Bakıda Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinə əmanət verildi.

Bəli, məhz əmanət kimi! Çünki inanırdıq ki, haqq-ədalət mütləq qalib gələcək, işğal altında olan torpaqlarımız gec-tez qaytarılacaq, dağıdılmış, talan edilmiş şəhər və kəndlərimiz, mədəniyyət ocaqlarımız bərpa olunacaq.

Nəhayət, illərlə gözlədiyimiz gün gəlib çatdı. 2020-ci il noyabr ayının 20-də Ağdam şəhəri erməni işğalçılarından azad edildi.

Az müddət keçəcək, darmadağan edilmiş şəhərdə evlər, binalar ucaldılacaq, tariximədəni abidələr əvvəlki görkəminə gətiriləcək. Çörək Muzeyi üçün də yeni bina

| tikiləcək. Köhnə binanın uçuq divarları isə erməni qəsbkarlarının insanlığa yad xislətini göstərən əbədi damğa kimi saxlanacaq. Vüqar Tofiqlinin “Ağdam Çörək Muzeyi: dünəni, bu günü və sabahı” kitabından