Oxu (bədii mətn)

– Əl arabamı sənə verəcəyimi nəzərə alsaq, sözümü yerə salmağın dostluqdan deyil.

Hans dostunun xətrinə dəyməsin deyə kisəni çiyninə alıb bazara sarı getdi. Unu bazarda satıb axşam düşənə qədər evə qayıtdı. Qızmar günəş altında ağır kisə daşıdığı üçün xeyli yoruldu. Özünü güclə yatağa çatdırdı.

Ertəsi gün dəyirmançı pullarının dalınca gələndə Hans yatağından qalxa bilməmişdi.

– Yaman tənbəlsən, Hans. Mən sənə əl arabamı verəcəyəm. Buna görə də gərək möhkəm çalışasan. Tənbəllik böyük günahdır. Dostumun tənbəl olmasını istəmərəm.

– Məni bağışla, elə yorulmuşam ki, yatağımda uzanıb quşların nəğməsini dinləmək istədim. Bilirsən, quşların nəğməsini dinlədikdən sonra həmişə əla işləyirəm.

– Lap yaxşı, onda dəyirmana gəlib anbarımın damını təmir edərsən. Zavallı Hans iki gün idi ki, güllərinə su vermirdi. Amma dostunun sözünü də yerə salmaq istəmirdi. Hans günbatana qədər Hyuqun anbarının damını təmir etdi. Axşam yorğunluqdan ayaqlarını sürüyə-sürüyə evinə gəldi. Solmuş güllərinə baxıb kədərləndi. Son vaxtlar onlara qulluq etməyə vaxtı qalmırdı. Bir axşam Hansın qapısı bərkdən döyüldü. Hans qapını açanda Hyuq kandarda dayanmışdı. Bir əlində lampa, digərində əsa tutmuşdu. O, həyəcanla dedi: |

– Hans, mənə böyük bədbəxtlik üz verib. Oğlum yıxılıb, möhkəm əzilib. Həkim lazımdır. Hava da çox pisdir. Bəlkə, həkimin dalınca sən gedəsən? Bilirsən ki, əl arabamı sənə verəcəyəm. Ona görə də, təbii ki, bunun əvəzində mənim üçün bir şey etməlisən.

– Əlbəttə, bu dəqiqə gedərəm. Ancaq lampanı mənə ver. Gecədir, göz gözü görmür.

– Bağışla, dostum, bu mənim təzə lampamdır. Sınacağından ehtiyat edirəm.

Bayırda tufan qopmuşdu. Elə qaranlıq idi ki, Hans ayağının altını güclə seçirdi. O, üç saat yol gedəndən sonra həkimin evinə çatdı. Həkimi məsələdən xəbərdar etdi. Həkim atına minərək iri lampasını götürüb yola düşdü. Tufan getdikcə şiddətlənirdi. Hans nə yolu seçir, nə də atla ayaqlaşa bilirdi. Axırda o, yolu azıb torf bataqlığına düşdü. Zavallı Hans bataqlıqdan canını qurtara bilmədi.

Balaca Hansın dəfninə bütün kənd camaatı gəlmişdi. Dəyirmançı isə hamıdan çox canfəşanlıq edirdi.

– Bu mənim üçün ağır itkidir. Demək olar ki, ona öz arabamı vermişdim. Əlbəttə, çalışacağam ki, daha heç kimə yaxşılıq etməyim. Yoxsa sonra əziyyətini çəkirsən.

Oskar Uayld