4-cü fəsil | Oxu (bədii mətn)

1 | a |  | Dostlar arasında münasibətlər necə olmalıdır? Oxuduğunuz əsərlərdən nümunələr gətirməklə fikirlərinizi əsaslandırın. Sadiq dost Biri var idi, biri yox idi, Hans adlı mərhəmətli bir gənc var idi. O, daxmasında tək-tənha yaşayır və səhərdən axşamacan bağçada çalışırdı. Hansın dostları çox idi. Amma onların içində ən sadiqi dəyirmançı Hyuq idi. Doğrudan da, Hyuq Hansa o qədər bağlanmışdı ki, bağçasının yanından qucaq dolusu çiçək dərməmiş keçməzdi. Hər dəfə də deyərdi: – Dost dostdan heç nəyi əsirgəməz. Hans da onun sözlərini təsdiqləyər və dostunun belə nəcib niyyətli olması ilə fəxr edərdi. Varlı dəyirmançının bunların əvəzində kasıb Hansa bir çöp də verməməsi qonşulara qəribə gələrdi. Amma Hans bu haqda düşünüb başını ağrıtmazdı. | Söz boğçası • nəcib • niyyət • mil • mahiyyət • alicənablıq • torf • canfəşanlıq

Hans yaz, yay, payız aylarında özünü xoşbəxt sayardı. Qışda isə soyuqdan, aclıqdan əziyyət çəkərdi. İlin bu vaxtı dəyirmançı onu yada salmırdı. Evdə bu barədə söhbət düşəndə dəyirmançı deyirdi:

– Qar əriməyincə Hansın yanına getməyin xeyri yoxdur. Axı bu çətin vəziyyətində onun öz dərdi özünə bəsdir. Belə hallarda adamı tək buraxmaq lazımdır. Hər halda, əsl dost bu cür hərəkət etməlidir. Hansın yanına yazda gedəcəyəm ki, o mənə bir səbət novruzgülü verə bilsin.

Bir dəfə Hyuqun kiçik oğlu atasından soruşdu:

– Bəs biz Balaca Hansı evimizə çağıra bilmərik? Əgər onun vəziyyəti ağırdırsa, yeməyə heç nəyi yoxdursa, mən sıyığımın yarısını ona verərəm.

– Nə axmaq uşaqsan! – deyə dəyirmançı qışqırdı. – Sənin məktəbə getməyinin xeyri yoxdur. Deyəsən, orada heç nə öyrənmirsən. Hans bizə gəlib isti ocağımızı, dadlı yeməklərimizi görsə, paxıllığı tutar. Paxıllıq isə adamları korlayır. Hansın paxıl olmasına yol verə bilmərəm. Onun ən yaxın dostu olduğumdan həmişə ona nəzarət etməli, yolunu azmağa qoymamalıyam. Bundan başqa, əgər Hans gəlib məndən borc un istəsə, vermərəm. Un başqadır, dostluq isə tamam başqa. Onları qarışdırmaq olmaz.

Dəyirmançının arvadı dedi:

– Gözəl danışdın.

– Camaatın çoxu yaxşı işlər görür, amma yaxşı danışmağı bacaran çox azdır.