Oxu (qeyri-bədii mətn)

| c |  | Mətnin 3-4-cü abzaslarındakı məlumatlardan istifadə edərək Şah İsmayılın doğum və ölüm illərini müəyyənləşdirin.

| ç |  | Sizcə, nə üçün Şah İsmayıl xarici qonaqları Şeyx Səfi kitabxanasında qəbul edirdi?

| d |  | Mətndəki məlumatlara əsaslanaraq Şah I Təhmasibin hakimiyyət illərinin verildiyi variantı seçin. Seçiminizi əsaslandırın. a. 1522–1570 b. 1524–1576 c. 1540–1580

| e |  | Mətnin birinci hissəsindən əldə etdiyiniz 3 əsas məlumatı sadalayın.

2 | a |  | Mətnin adından və oxuduğunuz hissənin məzmunundan çıxış edərək sonrakı hissələrdə nədən danışılacağını təxmin edin. Mətnin davamını oxuyaraq təxminlərinizlə müqayisə edin. * * * XIX əsrin əvvəllərində İran ruhanilərinin rəhbərlik etdiyi Şeyx Səfi kitabxanası Şərqdə ən zəngin kitabxanalardan biri sayılırdı. Burada minlərlə nadir əlyazma kitablar saxlanılırdı. Dünyanın müxtəlif ölkələrindən alimlər Ərdəbilə gələrək həftələrlə, aylarla kitabxanada araşdırmalar aparırdılar. Burada olmuş rus şərqşünas alimləri kitabxananı ələ keçirmək üçün öz hökmdarlarına müraciət etmişdilər. 1828-ci ildə Ərdəbili tutan rus generalı Pavel Suxtelen Şeyx Səfi kitabxanasının Rusiyaya köçürülməsi barədə tapşırıq aldı. O, kitabxanadakı din xadimlərini məqbərədə toplayaraq dedi: – Rusiya çarı öz yeni təbəələri, onların dili və mədəniyyəti ilə yaxından tanış olmaq istəyir. Buna görə də Şeyx Səfi kitabxanasında saxlanılan əlyazmalar Peterburqa aparılmalı, orada rus dilinə tərcümə olunmalıdır. Bundan sonra bütün kitablar geriyə – Ərdəbilə qaytarılacaq.
Bunu deyib o, Şeyx Səfinin məzarı üstünə 800 qızıl onluq qoydu. Ruhanilər başa düşürdülər ki, kitablar Rusiyaya aparılsa, bir daha geri qaytarılmayacaq. Lakin tamah din xadimlərinə güc gəldi və onlar kitabxananın daşınmasına icazə verdilər. Beləliklə, Azərbaycan şair və alimləri tərəfindən yaradılmış, ustad xəttatlar və miniatürçülər tərəfindən kitab halına salınmış nadir incilər Rusiyaya, oradan da dünyanın bir çox muzey və kitabxanalarına səpələndi. |