Oxuyub-qavrama

3 | a |  | “Buqələmun” hekayəsinin sonluq hissəsini bir daha oxuyun. “Bunun əvəzini səndən çıxacağam” deyərkən Oçumelov nəyi nəzərdə tuturdu? Hekayəni belə yekunlaşdırmaqda müəllifin məqsədi nədir? a. Nəsihət vermək b. Düşündürmək c. Təəccübləndirmək

| b |  | Aşağıdakı məlumatlarla tanış olun. Hekayələri oxuyun.

Müəllif hekayəni yekunlaşdırarkən müxtəlif üsullardan istifadə edir:
Nəsihətamiz sonluq: Hadisələrdən nəticə çıxarmaq üçün müəllif oxucuya ibrətamiz məsləhət verir.
Gözlənilməz sonluq: Hekayə gözlənilməz hadisə ilə bitir və oxucunu təəccübləndirir.

Hədiyyə

Milad bayramı yaxınlaşırdı. Della həyat yoldaşına hədiyyə almaq istəyirdi. Yadına düşdü ki, Cimin saatının zənciri yoxdur, ona görə də həmişə saatı cibində gəzdirir. Ən yaxşı hədiyyə saat üçün zəncir ola bilərdi. Yaxınlıqdakı mağazada gözəl saat zənciri satılırdı. Amma Dellanın ona pulu çatmırdı.

Qız güzgüdəki əksinə diqqətlə baxdı. Sancaqları çıxarıb saçını açdı. Nə düşündüsə, cəld evdən çıxıb yaxınlıqdakı bərbərxanaya getdi. Bərbər onun uzun şabalıdı saçlarının əvəzinə iyirmi dollar verdi.

Saat zəncirini ovcunda gizlədən Della səbirsizliklə Cimi gözləyirdi. Qapı açıldı, Cim içəri girdi. Dellanın qısa saçlarını görən Cim yerində donub qaldı. Della əlindəki zənciri Cimə uzatdı:

– Cim, əzizim, Milad bayramın mübarək! Saçlarım üçün isə kədərlənmə, onlar yenidən uzanacaq.

Cim acı-acı gülümsədi. Paltosunun cibindən hədiyyə qutusunu çıxarıb Dellaya verdi. Della tələsik qutunu açdı. Qutuda qaşlarla bəzədilmiş bir cüt daraq var idi. (O.Henri)

Dəniz qorxusu

Bir şah öz qulu ilə gəmiyə minmişdi. Bu qul ömründə dəniz səfərində olmamışdı. O, qorxudan ağlamağa başladı. Gəmidəkilər nə qədər çalışdılarsa, onu sakitləşdirə bilmədilər. Qulun bu halını görən şahın kefi pozuldu.

Gəmidəkilərin biri vəziyyəti belə görüb dedi:

– İcazə versəniz, mən onu sakitləşdirərəm.

Bunu deyib adam əmr etdi ki, qulu dənizə atsınlar. Qulu dənizə tulladılar. O, bir neçə dəfə suya batıb-çıxdı. Sonra qulu saçlarından tutub gəmiyə qaldırdılar. O, gəmiyə çıxan kimi dinməz-söyləməz bir küncdə oturdu. Onun bu hərəkəti şaha qəribə gəldi. Bunun səbəbini həmin müdrik adamdan soruşdu:

Kişi cavab verdi:

– Bu qul dənizdə batmaq qorxusunu keçirməmişdi. Ona görə də gəmidəki rahatlığın qədrini bilmirdi. Çətinliyə düşməyən sakitliyin qədrini bilməz. (Sədi Şirazi)

• Hansı hekayə gözlənilməz, hansı nəsihətamiz sonluqla bitir? Mətnlərə istinad etməklə fikrinizi əsaslandırın.

| c |  | “Buqələmun” hekayəsinin sonluğunu dəyişib yenidən yazın. I qrup: Gözlənilməz sonluqla bitirin. II qrup: Nəsihətamiz sonluqla bitirin.