Söz ehtiyatı

Tədqiqatlar göstərir ki, 38 hərfdən ibarət Orxon-Yenisey əlifbası başqa dillərdən alınmamış, xüsusi olaraq türk dili üçün icad edilmişdir. Buradakı hərflər məhz qədim türk dilindəki spesifik səsləri ifadə edir. Orxon-Yenisey əlifbası ilə yazılan mətnlərdə cümlələr sağdan sola, bəzən də yuxarıdan aşağıya yazılırdı. Orxon-Yenisey abidələri qədim türk tayfalarının daşlaşmış tarixi, türk mədəniyyətinin gözəl nümunəsidir. Çox vaxt “məzar poeziyası” adlandırılan bu yazılar türkdilli ədəbiyyatın zəmanəmizə gəlib çatmış ilk yazılı inciləridir. | Söz boğçası • iddia etmək • kurqan • türkoloq • elmi dairə • spesifik

| Söz ehtiyatı

| c |  | Mətndəki məlumatlardan və şəkillərdən istifadə etməklə “kurqan” və “kitabə” sözlərinin mənalarını izah edin.
| ç |  | Nə üçün Orxon-Yenisey abidələri üzərindəki yazılar “məzar poeziyası” adlanır? Mətnə istinad etməklə fikrinizi əsaslandırın.

| d |  | Mətndə fərqləndirilmiş “dairə” sözünün hansı izahı mətndəki mənaya uyğundur? 1. Çevrənin daxilində qalan yuvarlaq sahə. Çevrənin bütün nöqtələri dairənin mərkəzi nöqtəsindən eyni məsafədə yerləşir. 2. Yaşayış məntəqəsinə daxil olan sahə, ərazi. Şəhər dairəsindən kənara çıxmaq qadağan olunub. 3. Eyni fəaliyyətlə məşğul olanların qrupu, mühiti. Bu əsər ədəbi dairələrdə böyük səs-küyə səbəb oldu. 4. Bir şeyin yayıldığı və təsir etdiyi sahə. Bu məsələ onun səlahiyyət dairəsinə daxil deyil. • Verilmiş izahlardan çıxış edərək sübut edin ki, dairə omonim deyil, çoxmənalı sözdür.