Dil qaydaları

| Qoşma və onun yazılışı

5 | a |  | Cümlələri oxuyun. Fərqləndirilmiş sözlərin ifadə etdiyi məna çalarlarını izah edin. 1. Hər ehram bir firon üçün tikilirdi. 2. Xeops piramidası Miladdan əvvəl III minilliyin ortalarında inşa edilib.

Yadda saxla | Qoşmalar

Qoşma ismin adlıq, yiyəlik, yönlük, çıxışlıq hallarında olan sözlərə qoşularaq müəyyən məna çalarları (bənzətmə, istiqamət, zaman, məsafə, səbəb-məqsəd, birgəlik və s.) yaradır. Məsələn:
Su buz kimi soyuqdur. (bənzətmə)
Səhərə qədər külək ara vermədi. (zaman)
Babamdan ötrü çox darıxıram. (səbəb-məqsəd)
Avtobus şəhərə tərəf döndü. (istiqamət)

| b |  | Nöqtələrin yerinə uyğun qoşmalar yazmaqla cümlələri tamamlayın.
1. Uşaqlar tədbirə ... (görə, qədər) görüşdülər. 2. Qızlar evə ... (-cən, tərəf, kimi) gəldilər. 3. Anam ... (ilə, üçün) hədiyyə almağa gedəcəyəm. 4. Səndən ... (ötrü, başqa, əvvəl) hamı narahatdır. 5. O, 44 günlük müharibə ... (haqqında, üçün, kimi) danışdı. | (zaman) (istiqamət) (birgəlik) (fərqləndirmə) (aidlik)

| c |  | Qoşmaları seçin, onların yaratdığı məna çalarını müəyyən edin. 1. Biz müəllim ilə gəzintiyə çıxdıq. 2. Yağışdan sonra hava xeyli mülayimləşdi. 3. Dostumdan başqa heç kimə güvənmirəm. 4. Atam məni dayanacağa qədər ötürdü.

Yadda saxla | Qoşmaların orfoqrafiyası

Birhecalı qoşmalar sözə bitişik yazılır. İki və daha artıq hecadan ibarət qoşmalar isə qoşulduğu sözdən ayrı yazılır.
Məsələn: Səhərəcən yağış yağdı. İslanmamaqdan ötrü çətir götürdüm.
Bəzi qoşmalar isə həm ayrı, həm də sözə bitişik yazılır.
Məsələn: Mən qardaşım ilə gələcəyəm. Mən qardaşımla gələcəyəm.

| ç |  | Qoşmaların düzgün yazılışına əməl etməklə cümlələri köçürün.
1. Rəfiqəmdən (ötrü) narahatam. 2. Bu hədiyyəni sənin (üçün) aldım. | 3. Bu günə (-cən) heç kim etiraz etmədi. 4. Axşama (-dək) işimizi bitirərik.