Söz ehtiyatı

| Gənc alim yenidən masasının arxasına keçdi. Baxışları Rozetta daşının surətinə tuşlandı: “Maraqlıdır, nəyə görə burada sözlərdən bəziləri haşiyəyə alınıb? Yəqin ki, bunlar çox hörmətli adamların adlarını ifadə edir. Aha! Qədim yunan yazısında Misir fironu Ptolemeyin adı çəkilir. Tutaq ki, bu ilk dörd işarə “p”, “t”, “o”, “l” hərfləridir. Bunlar isə...

Özüdür ki var! Bax bu haşiyədəki sözdə də həmin hərflərdən bəziləri təkrar olunur. Aman, Allah! Bu ki Kleopatranın (Ptolemeylər sülaləsinin sonuncu qadın hökmdarının) adıdır!”

Beləliklə, Qədim Misir heroqlifləri ilə yazılmış ilk iki söz oxundu: Ptolemey və Kleopatra. Qısa müddətdə Şampolyon digər heroqliflərin də sirrini açdı. O artıq heroqliflərlə yazılmış mətnləri rahat oxuya bilirdi. Bununla da, Şampolyon tarix və dilçilik elmində vacib bir kəşf etdi.

Rozetta daşının oxunması qədim dünya tarixinin öyrənilməsində və yeni elmin – misirşünaslığın əsasının qoyulmasında böyük rol oynadı.

| Söz ehtiyatı

| d |  | Şərqşünas, misirşünas sözlərində -şünas şəkilçisinin funksiyasını izah edin. Bu şəkilçini -çı4 şəkilçisi ilə müqayisə edin: xalçaçı – xalçaşünas musiqiçi – musiqişünas

| e |  | Mətndə altından xətt çəkilmiş cümlələri oxuyun. Aşağıdakı sxemlərə uyğun cümlələr qurun.

2 | a |  | Mətndən seçilmiş cümlələrdə məcazi mənalı söz və ifadələri müəyyən edin. • Misir dili və heroqlifləri tədricən tarixin yaddaşından silindi. • Rozetta daşı onun sirrini açacaq insanın yolunu gözləməkdə idi... • O, Rozetta daşının yazısı üzərində baş sındırırdı... • Şampolyonun özünə inamı sarsılmışdı. • Baxışları Rozetta daşının surətinə tuşlandı.

| b |  | Mətndə göy rənglə verilmiş hissəni bir daha oxuyun. Şampolyonun hiss-həyəcanını ifadə edən cümlələri və durğu işarələrini müəyyən edin.