Oxuyub-qavrama • Yazı

3 | a |  | Cənubi Azərbaycanla bağlı tarix fənnindən bildiklərinizi danışın.

CƏNUB XATİRƏLƏRİ

Keçən əsrin 80-ci illərində Tehranın və Təbrizin tibb universitetlərində mühazirə oxumaq üçün İrana səfər etmişdim. İranın paytaxtında mühazirəni ingiliscə oxudum. Daha sonra Təbrizə gəldim. Düşünürdüm ki, burada mühazirəni doğma dilimdə deyim. Amma dedilər ki, buna icazə verməyəcəklər: Azərbaycan şəhərində azərbaycanlı tələbələr qarşısında Azərbaycan dilində mühazirə demək yasaq idi! Bəhanə gətirdim ki, ingilis dilində hazırladığım mühazirənin mətni Tehranda qalıb. Onda şərt qoydular ki, mən mühazirəni Azərbaycan dilində cümlə-cümlə deyim, tərcüməçi farscaya tərcümə etsin. Elə ilk cümlədə tələbələr etiraz etdilər, bildirdilər ki, tərcüməyə ehtiyac yoxdur, bu dildə, yəni doğma dildə çox yaxşı başa düşürlər. Beləliklə, mühazirəni əvvəldən axıra qədər Azərbaycan dilində dedim. Tələbələr mühazirəyə həsrət qarışıq maraqla qulaq asırdılar. Bəzilərinin gözləri yaşarmışdı. Mühazirədən sonra sual yağışına tutuldum. Hiss olunurdu ki, tələbələr mövzu ilə bağlı nəyisə öyrənməkdən daha çox, sadəcə, bu dildə danışmaq üçün sual verirdilər. Universitetdən tələbələrin əhatəsində çıxdım. Hər biri xoş söz demək, təşəkkür etmək üçün mənə yanaşmağa çalışırdı. Bir gəncin sözləri isə hələ də qulağımda cingildəyir: “Ay dilinə qurban olum. Bəs deyirdilər ki, bu dildə elm oxunmaz...”

| Görkəmli cərrah, professor Nurəddin Rzayevin xatirələrindən

| b |  | “Sonuncu dərs” və “Cənub xatirələri” mətnlərini müqayisə edin. • Hadisənin baş verdiyi zaman • Mətndə qaldırılan problem

| c |  | Mətndə altından xətt çəkilmiş cümləyə diqqət yetirin. Sizcə, bu cümlədə “Azərbaycan” sözünü bir neçə dəfə işlətməkdə müəllifin məqsədi nədir?

| ç |  | “Cənub xatirələri” mətnindəki fərqləndirilmiş cümləni bir daha oxuyun. “Həsrət qarışıq maraq” ifadəsini necə başa düşürsünüz?

| d |  | Ölkəmizdə və Cənubi Azərbaycanda ana dilinə münasibəti müqayisə edin.

| Yazı

| e |  | Aşağıdakı parçanı mötərizədə verilmiş açar sözlərin köməyi ilə genişləndirərək hekayə yazın.

Həmid Təbriz yaxınlığındakı bir kənddə yaşayır. (ailənin tərkibi) Nənəsini maraqla dinləyir. (laylalar, bayatılar, nağıllar və s.) Ailə Təbrizə köçür. (səbəb) Burada birinci sinfə gedən Həmid nənəsinə gileylənir. (məktəbdə Azərbaycan dilinə münasibət) Atası Azərbaycan Respublikası haqqında danışır. (Həmidin ən böyük arzusu)