Dil qaydaları

| Qoşa samitlə bitən sözlərin deyilişi və yazılışı

4 | a |  | Cümlələrdə fərqləndirilmiş sözləri kök və şəkilçiyə ayırın. Söz kökündəki dəyişikliklə bağlı mülahizələrinizi söyləyin. • Uzun müddət Rozetta daşının sirrini açmaq heç kəsə müyəssər olmadı. • Şəhər Rozetta adlandığı üçün bu sirli daşa “Rozetta daşı” adı verildi.

Yadda saxla Eynicinsli qoşa samitlə bitən təkhecalı sözlər
Eynicinsli qoşa samitlə bitən təkhecalı sözlərə samitlə başlanan şəkilçi artırdıqda sözün kökündəki qoşa samitlərdən biri düşür. Məsələn: fənn – fənlər, xətt – xətkeş.
“Hiss” sözü istisnadır: hisslər.
Bu cür sözlər mürəkkəb sözün ikinci tərəfi olduqda da sonda bir samit yazılır:
xətt – rəsmxət.

| b |  | Hansı cümlələrdə səhv yazılmış söz var? Cavabınızı əsaslandırın. 1. Dağlardan gələn sel qarşısına çıxan bəndləri və səddləri uçururdu. 2. Qarşımıza elə bir sədd çıxıb ki, onu keçmək asan olmayacaq. 3. Sözlərinə hədd qoymasan, kollektivdə hörmətdən düşəcəksən. 4. Bu ölkələrin sərhəddində tez-tez toqquşmalar baş verir. 5. Bir azdan tib bacısı sənə dərman gətirəcək.

Yadda saxla Müxtəlifcinsli qoşa samitlə bitən təkhecalı sözlər

Müxtəlifcinsli qoşa samitlə bitən təkhecalı sözlərin yazılışında bəzən səhvə yol verilir: yanaşı gələn samitlərin arasına sait artırılır. Belə sözlərdən bəzilərinə samitlə başlanan şəkilçi artırdıqda tələffüzdə səsartımı baş verir: hökmdar [hökümdar] |
Sözlərin yazılışı
Düzgün | Yanlış
üzr | üzür
qəsr | qəsir
sehrkar | sehirkar
rəhmdil | rəhimdil

| c |  | Lüğətdən istifadə etməklə verilmiş sözləri qruplaşdırın. həb?s, iz?n, mey?l, cəb?r, qəd?r, nəb?z, hüz?n, səb?r, səd?r, hey?f, nəs?r 1. Bir saitlə yazılanlar 2. İki saitlə yazılanlar

| ç |  | Tələffüz formasında verilmiş sözlərin düzgün yazılışını müəyyənləşdirin. [elimli], [həcimcə], [qeyipdən], [zəhimli], [üzürxah], [üzüvlüx']