3-cü fəsil | Azərbaycan kinosu

1 | a |  | Hansı Azərbaycan filmlərinə baxmısınız? Bəyəndiyiniz film haqqında danışın. Azərbaycanda kinonun yaranması və inkişafı XIX əsrin sonlarında Bakı “qara qızıl” sayəsində dünyanın sənaye mərkəzlərindən birinə çevrilmişdi. Odur ki müxtəlif ölkələrdən gələn əcnəbilər Azərbaycanın paytaxtında öz bizneslərini qurmağa çalışırdılar. Onlardan biri də rusiyalı fotoqraf Aleksandr Mişon idi. 1887-ci ildə o, Bakının Torqovıy (indiki Nizami) küçəsində fotoemalatxana açdı. Mişonun çəkdiyi Bakı mənzərələrindən ibarət fotoşəkillər indiyə qədər arxivlərdə qalmaqdadır. Bir neçə il sonra Parisə səfər edən Mişon orada Lümyer qardaşlarının kinematoqraf aparatı ilə tanış oldu və bu aparatlardan birini aldı. Bakıya kinematoqrafçı kimi dönən Mişon burada kiçik sənədli filmlər çəkməyə başladı. Onun filmlərinin əsas mövzusu Bakı neft mədənləri idi.

| b |  | Aşağıdakı aforizmi izah edin. Foto gerçəkdir, kino isə saniyədə iyirmi dörd dəfə gerçək. (Jan Lük Qodar, rejissor) |

|  |  | 1898-ci il avqustun 2-də Aleksandr Mişon Bakı sirk-teatrında ilk filmlərini – “Bibiheybət neft mədənində yanğın” və “Balaxanıda neft fontanı” kinoxronikalarını nümayiş etdirdi. Beləliklə, avqustun 2-si tarixə Azərbaycan kinosunun yarandığı gün kimi daxil oldu. Sonradan Mişon “Şəhər bağında xalq gəzintisi”, “Qafqaz rəqsi” və s. kimi qısa sənədli filmlər və “İlişdin” adlı bir bədii kinosüjet də çəkdi. Aleksandr Mişon bu filmlərdə həm rejissor, həm də operator kimi çıxış edirdi. Bu filmləri izləyən Lümyer qardaşları onlardan bir neçəsini almış və öz kolleksiyalarına daxil etmişlər. Sonradan həmin kinosüjetlər Paris kinoarxivinə təhvil verilmişdir və bu günə kimi orada qorunub saxlanılır.