Yazı

5 | a |  | Cümlələrdə fərqləndirilmiş feilləri müqayisə edin. Hansı feillərin aid olduğu şəxsi müəyyən etmək mümkün deyil?
1. Sən dünən heç dincəlmədin. 2. Bir az dincəlmək lazımdır. | 1. Avtobus bir azdan şəhərə çatacaq. 2. Avtobus çatanda axşam idi.

Bunları bilməliyik | TƏSRİFLƏNMƏYƏN FEİLLƏR
Şəxsə görə dəyişməyən feillərə təsriflənməyən (dəyişməyən) feillər deyilir. Feilin təsriflənməyən formaları bunlardır: • məsdər – Yaşamaq (nə?) gözəldir. • feili sifət – Əsən (hansı?) külək sərinlik gətirdi. • feili bağlama – Sözümü bitirməmiş (nə zaman?) qapı döyüldü. Təsriflənməyən feillər həm feilin, həm də başqa bir nitq hissəsinin xüsusiyyətlərinə malik olur, ona görə də müxtəlif suallara cavab verir.

| b |  | Mötərizədə verilmiş feilləri uyğun qrammatik formada işlətməklə cümlələri tamamlayın. Hansı suallara cavab verdiyini müəyyən edin. 1. Nailə süfrədən qabları ... (yığmaq) mətbəxə apardı. 2. Mən ... (oxumaq) kitabı rəfdə öz yerinə qoydum. 3. Yolu ... (keçmək) diqqətli ol. 4. Anam mənə ... (saymaq) öyrədib.

| c |  | Altından xətt çəkilmiş sözləri qrammatik cəhətdən müqayisə edin. • Hansı şəkilçini qəbul edib? • Hansı nitq hissəsinə aiddir? 1. Musiqiyə böyük həvəsim var. 2. Oxumağa böyük həvəsim var.

Bunları bilməliyik | MƏSDƏR
Məsdər hərəkətin adını bildirir. Həm feilin, həm də ismin xüsusiyyətlərini daşıyır. İsmin sualına cavab verir: Gəzməyi (nəyi?) çox sevirəm. İsim kimi hallanır: oxumağın faydası Mənsubiyyət şəkilçisi qəbul edir: sənin oxumağın

| ç |  | Aşağıdakı cümlələrdə məsdərləri tapın və qrammatik xüsusiyyətlərini izah edin. 1. Günəş, su, torpaq, hava canlıların böyüməsi üçün vacibdir. 2. Sabahkı dərsə yaxşı hazırlaşmaq lazımdır. 3. Təmiz havada gəzməyin faydası çoxdur.