Arximedin hazırladığı daha bir döyüş qurğusu güzgülü dəzgah idi. Yunan əsgərləri bu dəzgahı qala divarları üzərində yerləşdirib güzgülərlə günəş şüalarını düşmən gəmilərinin üzərinə yönəldirdilər. Bu zaman yaranan istilik Roma gəmilərini bir andaca kibrit qutusu kimi alışdırırdı.

Sonralar bu hadisə bəzi alimlərdə şübhə yaradır. Bir çoxları bu hadisəni “Arximed möcüzəsi” adlandırır və bir əfsanə hesab edirlər. Görəsən, doğrudanmı gəmini güzgü vasitəsilə yandırmaq mümkündür?! Dünyanın bir çox tədqiqatçıları dəfələrlə “Arximed möcüzəsi”nin reallıq olduğunu sübut etmişlər. Hələ XVIII əsrdə fransız alimi Jorj Lui Byuffon 128 güzgü vasitəsilə quru şam ağacının bir hissəsini yandırmağı bacarmışdı. XX əsrdə bu təcrübəni italyanlar da sınaqdan keçirirlər. Onlar 450 güzgü vasitəsilə yelkəni yandırmağa nail olurlar. Nəhayət, 1973-cü ildə yunanıstanlı fizik İoanis Sakkos bu eksperimenti gəminin üzərində aparır və gəmini yandırmağı bacarır. Bütün bu eksperimentlər sübut edir ki, həqiqətən də, Arximedin güzgülər vasitəsilə doğma şəhərini xilas etməsi heç də möcüzə deyil, elmi əsası olan reallıqdır. | Söz mücrüsü • mancanaq • yelkən • eksperiment • dəzgah • prototip

Nə anladın?

| c |  | Mətnə əsasən suallara cavab verin. 1. Mətndə hansı tarixi hadisənin adı çəkilir? Bu hadisə haqqında nə bilirsiniz? 2. Sirakuza şəhərinin müdafiəsində alimin hazırladığı hansı qurğulardan istifadə edilmişdi? 3. “Arximed möcüzəsi” deyərkən hansı hadisə nəzərdə tutulur?

| ç |  | Mətndə verilmiş məlumatlardan istifadə edərək güzgülü dəzgahın tədqiqi tarixinin xronoloji cədvəlini tamamlayın.
Nə vaxt? | Kim? | Nə edib?
XVIII əsr | Fransız alimi Jorj Lui Byuffon | 128 güzgü vasitəsilə quru şam ağacının bir hissəsini yandırıb.