Nəhayət, 1901-ci il oktyabrın 7-də Bakıda müsəlman Şərqində ilk qızlar məktəbi fəaliyyətə başladı. Əvvəl 4 illik, sonra isə 6 illik oldu. Burada hesab, ana dili, rus dili, təbiətşünaslıq və s. fənlər tədris olunurdu. Həmçinin xor, rəqs və başqa dərnəklər var idi. Məktəbə ilk dəfə 58 nəfər qəbul edilmişdi. Bunlardan 35 nəfərinin təhsil haqqını Hacı özü ödəyirdi.

Qızlar məktəbində musiqi dərsi |  | Qızlar məktəbində tikiş dərsi

Məktəbin nüfuzu getdikcə artırdı. Artıq yeddi yaşına çatar-çatmaz valideynlər qız övladlarının əlindən tutub Hacının məktəbinə gətirirdilər. Tağıyevin Qızlar məktəbini bitirən onlarla azərbaycanlı qız sonradan millətin maariflənməsində yaxından iştirak etdi.

Tağıyevin təhsil sahəsində xidmətləri bununla bitmirdi. O, Bakıdakı ilk orta-texniki məktəbin himayəçisi olmuş, Mərdəkanda bağçılıq məktəbi açmış, Bakı Dövlət Universitetinin yaradılması üçün xeyli miqdarda vəsait ödəmişdi.

Bakı şəhərində ilk teatr binasını da 1883-cü ildə Hacı Zeynalabdin Tağıyev tikdirib. O dövrdə Tağıyevin Teatrı şəhərdə yeganə teatr binası idi. Əgər bu teatr olmasaydı, bəlkə də, Azərbaycanda teatr və opera sənəti bu qədər inkişaf etməzdi.

Tağıyev Azərbaycanın istedadlı gənclərini xarici universitetlərə oxumağa göndərir, xalqın maariflənməsi üçün qəzetlərə, nəşriyyatlara yardım göstərirdi. O həm də ölkədə aclıq təhlükəsinin qarşısını almaq üçün tədbirlər görür, Bakıya Şollar suyunun çəkilməsində yaxından iştirak edirdi. Hacının xeyriyyə işlərini sadalamaqla qurtarmaq olmaz.

Tağıyev öz biznes fəaliyyətində də, ilk növbədə, xalqının maraqlarından çıxış edir, Azərbaycanın gələcəyini düşünürdü. Əsas gəlirlərini neft istehsalından əldə etsə də, o, gəmiçilik, toxuculuq, balıqçılıq, enerji sənayesinə də sərmayə qoyurdu. Bütün bunlar son nəticədə Azərbaycan iqtisadiyyatının hərtərəfli inkişafına təkan verirdi. Məsələn, Bakıda ilk toxuculuq fabrikini tikdirən Hacı bu fabriki xammalla təchiz etmək üçün Yevlaxda pambıq əkininə, eləcə də pambıqtəmizləmə zavoduna sərmayə qoymuşdu.

Tağıyev 1924-cü ildə vəfat etmişdir. Bu gün onun adı çəkiləndə ən əvvəl göz önündə xeyriyyəçilik simvolu canlanır, səxavət, əliaçıqlıq, mesenatlıq kimi xeyirxah əməllər yada düşür. Müsəllim Həsənovun “Hacı Zeynalabdin Tağıyev” kitabı əsasında işlənmişdir. | Söz mücrüsü • sərmayə • vəsait • xammal • iqtisadiyyat • nəşriyyat