| Rabitə

a |  | Sağda verilmiş izahların köməyi ilə kommunikasiya və rabitə arasındakı fərqi nümunələr əsasında şərh edin. • Sizcə, bunlardan hansı daha ümumi anlayışdır: kommunikasiya, yoxsa rabitə?
b |  | Ünsiyyət prosesində nitq bacarıqlarının (dinləmə, danışma, oxu, yazı) rolu haqqında danışın.
| Sözlərin izahı Kommunikasiya – informasiya mübadiləsi, ünsiyyət. Rabitə – informasiyanın müxtəlif vasitələrlə müəyyən məsafəyə ötürülməsi və qəbulu prosesi; əlaqə. Verbal – sözlə ifadə olunan. Qeyri-verbal – sözlə deyil, jest, mimika, işarə, şəkil və s. ilə ifadə olunan.

|  | • Hansı nitq bacarıqları informasiyanı anlamaq üçündür? • Hansı nitq bacarıqları vasitəsilə informasiya ötürürük? • Verbal və qeyri-verbal informasiyaya nümunə gətirin. Sizcə, bunlardan hansı informasiyanı daha dəqiq ifadə etməyə imkan verir?

QƏDİMDƏ RABİTƏ

Yəqin ki, Marafon qaçışının yaranma tarixini xatırlayırsınız. Bir yunan döyüşçüsü qələbə xəbərini çatdırmaq üçün Marafondan Afinaya qədər 40 km yolu dayanmadan qaçmışdı.

Bəli, bir zamanlar xəbəri uzaq məsafəyə çatdırmaq üçün yeganə vasitə qasidlər və çaparlar idi. Bunun üçün bəzən günlər, həftələr lazım gəlirdi. Ona görə də insanlar daha sürətli rabitə vasitələri haqqında düşünürdülər.

Tonqal – ilk rabitə vasitəsi

IX əsrdə Bizansda ərəblərlə müharibə gedirdi. Döyüşlər haqqında məlumatları mərkəzə – Konstantinopola tez çatdırmaq üçün ölkənin bir çox yerlərində tonqalla işıqlandırılan mayaklar – siqnal qüllələri quraşdırılmışdı. Bu qüllələr zənciri 720 km uzunluğunda idi. Günün vaxtından asılı olaraq, yandırılan tonqallar müəyyən bir məlumatı ötürürdü: qələbə, təhlükə, məğlubiyyət və s. Xəbəri ən ucqar nöqtədən paytaxta təxminən 2 saata ötürmək mümkün idi.

Qədimdə Azərbaycanda da bu cür tonqallardan məlumat ötürmək üçün istifadə edilirdi: bir tonqal – şadlıq, iki tonqal – təhlükə, üç tonqal isə əkin-biçin zamanının gəldiyini bildirirdi.