c |
Çarli 9 yaşından səhnədə oxuyub-oynamağa başlayıb. Onun müəllimi İngiltərənin tanınmış aktyoru Den Lino olub. Çarli pantomim, akrobatika, klounada texnikasının sirlərini ondan öyrənib. Gələcəkdə bu bacarıqlar onun səssiz kino aktyoru kimi məşhurlaşmasında böyük rol oynadı. Sonralar kino sənətinə qədəm qoyan Çaplini “ekranın Den Linosu” adlandırırdılar. Balaca Çarlinin iştirak etdiyi teatr truppası lətifə, gülməli hekayə əsasında qurulan komik tamaşalar – məzhəkələr göstərirdi. Bu tamaşaların personajları arasında avaralar, məzlum, uğursuz adamlar xüsusi |
yer tuturdu. Onların çoxu yöndəmsiz geyinir, gülməli tərzdə yeriyir, əl ağacına söykənərək yazıq-yazıq tamaşaçılara baxırdılar. Çaplin ilk filmlərinin personajlarını yaradarkən məhz onlardan ilham almışdı.

ç |
| Amerikaya köçən Çarli 1914-cü ildə kino sənətində ilk addımlarını atmağa başladı. Elə ilk filmlərindən həm xarici görünüş, həm də xarakter baxımından yaddaqalan, təkrarolunmaz obraz yaratdı. Onun geyimi komik təsir bağışlayan detallardan ibarət idi: köhnə şlyapa, qısa pencək, enli şalvar, iri ayaqqabı. Çəlimsiz görkəmə malik bu obraz daim özündən güclülərlə qarşılaşır, lakin qürurunu itirmir, bacardığı kimi müdafiə olunur. Qəribə yerişli bu “balaca adam” ekranda görünən andan hamının sevimlisi oldu. Tamaşaçılar onun hərəkətlərinə ürəkdən gülür, eyni zamanda halına acıyırdılar. Çarli Çaplin öz obrazı barədə yazırdı: “Bütün filmlərimin əsasında belə bir situasiya durur: mən mütləq nəsə bir işə düşürəm, amma tam ciddi sifət alıram, guya heç nə olmayıb.
Öz ləyaqətimi qoruyuram və hətta döyülsəm belə, əzilmiş şlyapamı hamarlayır, pencəyimin tozunu silir və məğrur şəkildə yoluma davam edirəm”.

d | Çarli Çaplin 300-ə yaxın filmdə çəkilib. O, bir çox filmlərdə yalnız aktyor deyil, həm də rejissor, bəstəkar kimi çıxış edirdi. 30-cu illərdə artıq bütün dünyada səsli filmlər çəkilirdi, lakin Çaplin hələ də səssiz kinoya sadiq qalırdı. O deyirdi: “Mən təsəvvür etmirəm ki, mənim avara obrazım filmdə danışa bilər. Məncə, tamaşaçılar da bunu qəbul etməzlər”. Doğrudan da, 1940-cı ildə ilk səsli filmində (“Diktator”) Çarli Çaplin artıq məzlum sərsəri obrazından uzaqlaşdı və onun incə yumoru kəskin satira ilə əvəz olundu. Alman faşizmini, onun lideri Adolf Hitleri gülüş hədəfinə çevirən “Diktator” filmi bir neçə nominasiya üzrə Oskar mükafatına layiq görüldü.

e | Kino tarixini Çarli Çaplinsiz təsəvvür etmək mümkün deyil. Onu dünyanın hər yerində uşaqdan böyüyədək hamı tanıyır. Çarli Çaplin haqqında onlarla kitablar
yazılıb, filmlər çəkilib. Hətta 1981-ci ildə kəşf edilmiş asteroidə onun adı verilib. Bu görkəmli aktyor öz qeyri-adi istedadı və zəhmətkeşliyi sayəsində adını tarixə qızıl hərflərlə yazdırmağa nail olub. | Söz mücrüsü • ssenari • dubl • montaj • sərsəri • məzhəkə • personaj • məzlum