Acından arıqlamış at bir neçə günün içində özünə gəldi və atılıb-düşməyə, vurnuxmağa başladı. Atın genişlik istədiyini anlayan Lorens onu gəzintiyə çıxardı, bir neçə dəfə minib doyunca çapdı. At artıq yeni sahibinə öyrəşmişdi, çünki bu adam ona istədiyi otu, suyu gətirmişdi. Bundan başqa, o, atın dilini tapmışdı, onunla azərbaycanca danışırdı.

Nəhayət, yarış günü gəlib çatdı. İsveçrənin ən gözəl mənzərəli yerlərinin birində – dağların ətəyindəki yaşıl düzənlikdə minlərlə insan toplaşmışdı. Aparıcı ilk sırada yarışa çıxacaq atların adını elan etdi. “Qarabağ gözəli” də onların arasında idi. Atı Lorens özü sürəcəkdi. İşarə verilən kimi at ildırım sürəti ilə irəli atıldı. “Qarabağ gözəli” rəqiblərini bir-bir arxada qoyaraq irəli keçəndə Lorens sevindiyindən öz dilində bağırdı. Belində daşıdığı adamın yad dildə dediyi sözləri atın qulağı aldı, sürəti yavaşıdı. O artıq ayaqları altındakı torpağın yadlığını hiss edirdi. Özündən ixtiyarsız başını qaldırdı və gözləri qarşıda açılan nəhəng düzəngaha, onun sonunda görünən dağlara sataşdı. Elə bildi ki, qarşısındakı Cıdır düzüdür. Bütün qüvvəsi ilə irəli atıldı.

Finişə çatmağa bir neçə addım qalmış Lorens yenə də öz dilində “Qələbə!” deyə bağırdı. Bu bağırtı atı diksindirdi. O, şahə qalxaraq dəli bir kişnərti çəkdi. Lorens qamçı ilə atı sakitləşdirməyə çalışdı, lakin o, bir də şahə qalxdı və qəzəblə ayaqlarını yerə çırpdı. Bu zərbədən sanki torpaq titrədi. At üçüncü dəfə şahə qalxaraq dəli bir kişnərti ilə Lorensi belindən atdı və finiş xəttini təkbaşına keçərək öz cıdırına sarı üz tutdu.

Arxadan fit çalır, onu qovurdular, lakin heç kölgəsinə də çata bilmirdilər. Qarabağ atını həsrət bürümüşdü. Baş götürüb onu böyüdən, yetişdirən yurduna doğru qaçırdı. Bu yerlər nə qədər gözəl olsa da, nə qədər Qarabağ çöllərini xatırlatsa da, yad idi, yadların idi. O isə öz yurdunu, öz torpağını axtarırdı, ona görə də dəli kimi ürəyi atlana-atlana qaçır, qaçır, qaçırdı...

Aygün Həsənoğlu