İtirilmiş ümidlər və ədalətin bərpası

1876-cı ilin martında Amerika qəzetlərində “Western Union”un himayəsi altında işləyən professor Aleksandr Bellin “danışan teleqraf” – telefon ixtira etdiyi haqda xəbərlər dərc olundu. Antonio Meuççi bu məqalələri oxuyub aldadıldığını başa düşdü. İtalyan ixtiraçısı Aleksandr Belli məhkəməyə verdi. Lakin iş işdən keçmişdi. Bell artıq “öz” telefonunu beynəlxalq sərgilərdə nümayiş etdirir, iri şirkətlərlə müqavilələr bağlayırdı. Meuççinin isə hətta məhkəmədə onun hüquqlarını müdafiə edəcək vəkil tutmağa belə pulu yox idi. Məhkəmə illərlə davam etdi. Yalnız 11 ildən sonra Meuççi məhkəmə vasitəsilə sənədlərini “Western Union”un arxivlərindən çıxara bildi. Amma patentin vaxtı ötdüyündən florensiyalı ixtiraçı ondan istifadə edə bilmədi. Dünyada ən böyük ixtiralardan birinə imza atmış şəxs 1889-cu ildə ömrünü səfalət içində başa vurdu.

2002-ci il iyunun 11-də ABŞ Konqresi daha bir tarixi yanlışlığı aradan qaldırdı. Konqres 269 saylı qətnamə qəbul etdi və telefonun Antonio Meuççi tərəfindən ixtira olunduğunu təsdiqlədi. Kasıblığı, ingilis dilini yaxşı bilməməsi və qətiyyətsizliyi üzündən bir vaxtlar qüdrətli rəqibləri bu haqqı Meuççinin əlindən almışdılar. |  | 2008-ci ildə Antonio Meuççinin 200 illiyi şərəfinə buraxılmış 5 avro

Söz ehtiyatı

| d |  | Etimoloji izahları rabitə vasitələrinin adları ilə əlaqələndirin və şərh edin. Rabitə vasitələri: helioqraf, teleqraf, telefon. Etimoloji izahlar (qədim yunan dili): helios – günəş grapho – yazıram, çəkirəm tele – uzaq fone – səs

| e |  | Mətndə “prototip” sözü hansı mənada işlənmişdir? a. obrazı yaratmaq üçün müəllifin istifadə etdiyi real şəxs b. hər hansı məhsulun kütləvi istehsaldan əvvəl yaradılmış ilk nümunəsi

| ə |  | “Dekorasiya” sözünün izahından çıxış edərək “dekorativ”, “dekorator” sözlərinin mənalarını təxmin edin və lüğət vasitəsilə dəqiqləşdirin. Dekorasiya – teatr səhnəsinin, film çəkilən məkanın bədii tərtibatı.