4-cü fəsil | Cığır açan alimlər

1 | a |  | Hansı kompüter proqramlarını tanıyırsınız? Bu proqramların funksiyası haqqında danışın.
İLK PROQRAMÇI 1815-ci il dekabr ayının 10-da böyük ingilis şairi Corc Bayronun ailəsində bir qız dünyaya gəldi. Adını Ada qoydular. Lap kiçik yaşlarından ailədə Adanın təhsili ilə ciddi məşğul olurdular. Onun müəllimləri dövrün tanınmış alimləri idilər. Adanın elmə böyük həvəsi var idi. Balaca qız saatlarla otağında çalışır, nə isə yazır, çəkir, |
hesablamalar aparırdı. Onun ən sevimli məşğuliyyəti riyaziyyat idi. 12 yaşı olanda Ada uçan aparat quraşdırmışdı! Geniş bilik dairəsinə malik olan gənc Ada İngiltərənin görkəmli şəxsləri – yazıçı və alimləri ilə tanış olmuşdu. Onun həyatında ən əlamətdar hadisə isə Çarlz Bebbiclə tanışlığı oldu. Bu alim ilk hesablama maşınının yaradıcısı idi. Çox sonralar kompüter yaradan alimlər Bebbicin bu ixtirasından istifadə etmişdilər. Ada professor Bebbicin emalatxanasına tez-tez gedirdi. O bu qəribə maşının iş prinsipini yaxşı başa düşmüşdü. Hətta hesablama maşınının köməyi ilə həll etmək üçün məsələlər tərtib edirdi. Professor Adaya riyazi biliyini artırmaq üçün kitablar verir, dəstək olurdu. 1842-ci ildə Bebbicin hesablama maşını haqqında fransız dilində kitab nəşr edilmişdi. Bebbicin xahişi ilə Ada həmin kitabı ingilis dilinə tərcümə etdi. Tərcümə zamanı o, bir çox məsələlərə aydınlıq gətirmiş, şərhlər yazmış, əlavələr etmişdi. Nəticədə onun əlavələri həcmcə əsas mətndən üç dəfə artıq olmuşdu. Ada hesablama maşınının ətraflı təsvirini vermiş, bu maşın üçün ilk proqramları yaratmışdı. Məhz buna görə onu dünyada ilk proqramçı hesab edirlər.
Ada Lavleys qeyd edirdi ki, hesablama maşını ilə ən mürəkkəb riyazi formulları yaratmaq və həll etmək mümkündür. Uzaqgörən alim yazırdı: “Gələcəkdə bu maşın musiqi bəstələyə, şəkil çəkə biləcək və elm qarşısında bizim yuxuda da görmədiyimiz yollar açacaq”. Söz mücrüsü • quraşdırmaq • formul • universal • əlamətdar | Çarlz Bebbicin ixtira etdiyi maşın London, Elm muzeyi