2.3.
Kəmiyyətin verilən nisbətdə bölünməsi
Heykəllər, əsasən, bürüncdən düzəldilir. Mis və qalayın uyğun olaraq 9 : 1 nisbətində qarışığından bürünc alınır.
• Heykəldə istifadə olunan qalay bütün qarışığın hansı hissəsini təşkil edir?
• Kütləsi 400 kq olan heykəlin hazırlanması üçün neçə kiloqram qalay tələb olunur?
• Bu heykəlin hazırlanması üçün lazım olan misin kütləsini necə tapmaq olar?
Kəmiyyətin verilən nisbətdə bölünməsi
Bəzən ədəd və ya kəmiyyəti müəyyən nisbətdə bölmək və hər bir həddə uyğun hissəni tapmaq tələb olunur. Məsələn, 20 kq buğdanı 2 : 3 nisbətində iki qaba paylamaq üçün hər qaba düşən buğdanın kütləsini belə tapmaq olar.
1-ci üsul. Verilən nisbətə görə 20 kq buğda 5 bərabər hissəyə bölünür və buğdanın bir hissəyə düşən kütləsi tapılır.
Sonra isə uyğun olaraq 2 və 3 hissəyə düşən kütlələr hesablanır:
2 ∙ 4 = 8 (kq) və 3 ∙ 4 = 12 (kq)
2-ci üsul. Məsələni tənlik qurmaqla da həll etmək olar. Bunun üçün 1 hissə x ilə işarə edilir. Uyğun tənlik qurulur və həll edilir.
2x + 3x = 20
5x = 20
x = 4
Beləliklə, birinci qaba 2 · 4 kq = 8 kq, ikinci qaba isə 3 · 4 kq = 12 kq buğda düşər.
1
AB parçası bərabər hissələrə bölünmüşdür. Bu parçanı verilmiş nisbətdə bölən nöqtəni müəyyən edin.
a) 1 : 7
b) 2 : 6
c) 3 : 5
d) 4 : 4
e) 5 : 3
f) 3 : 1
g) 1 : 3
h) 7 : 1
i) 6 : 2
2
N nöqtəsi AB parçasını hansı nisbətdə bölür? Əvvəlcə təxmin edin, sonra ölçməklə cavabınızı yoxlayın.