Tam ədədlərin bölünməsi
Vurma və bölmənin əlaqəsinə əsasən tam ədədlərin bölünməsindən alınan qisməti tapmaq olar. Məsələn, –12 : (–3) = ?
–3 · 4 = –12
–12 : (–3) = 4
• İki eyni işarəli tam ədədin qismətini tapmaq üçün onların modullarının qisməti tapılır və qismət müsbət olduğu üçün, adətən, qarşısına işarə yazılmır. Məsələn, –12 : (–3) = ?
– Ədədlərin modulları bölünür.
|–12| : |–3| = 12 : 3 = 4
Qarşısına işarə yazılmır.
–12 : (–3) = 4
• İki müxtəlif işarəli tam ədədin qismətini tapmaq üçün onların modullarının qisməti tapılır və qarşısında “–“ işarəsi yazılır. Məsələn, –18 : 2 = ?
Ədədlərin modulları bölünür.
|–18| : |2| = 18 : 2 = 9
Qarşısına “–“ işarəsi yazılır.
–18 : 2 = –9
İki eyni işarəli ədədin bölünməsindən alınan
qismət müsbət, müxtəlif işarəli ədədin bölün-
məsindən alınan qismət isə mənfi ədəddir.
Natural ədədlər üçün bölmə əməlinin xassələri tam ədədlər üçün də ödənilir.
12
Qisməti tapın.
a) –20 : (– 4)
b) –18 : 2
c) –28 : (–1)
d) –30 : (–3)
e) 0 : (– 4)
f) –35 : 7
g) –28 : 14
h) –100 : 10
i) –76 : (– 4)
j) 38 : (–1)
13
Tənlikləri həll edin.
3 ∙ x = –15
–2 ∙ d = –12
–28 ∶ z = – 4
–8 ∙ a = 0
n : 6 = –1
2 ∙ 5 ∙ y = –20
14
Havanın temperaturu gecəyarısı 1°C oldu. 3 saat ərzində hər növbəti saatda havanın temperaturu 2°C aşağı düşdü.
• 3 saatdan sonra havanın temperaturu nə qədər olar?
• Saat neçədə havanın temperaturu –3°C oldu?
15
Dalğıc bir dəqiqədə 6 m üzməklə 3 dəqiqəyə suyun səthinə qalxdı.
• Onun suyun səthindən olan səviyyəsini necə müəyyən etmək olar?
• Dalğıc suyun səthinə 1 dəqiqə tez çatmaq üçün dəqiqədə neçə metr sürətlə qalxmalı idi?
Bölmə 3 • Tam ədədlər