Eramızdan əvvəl təxminən II əsrdə Çində ticarət və vergi hesab-
lamalarında mənfi ədədlərdən istifadə olunmağa başlanıb. Çin-
lilər mənfi ədədləri qara, müsbət ədədləri
isə qırmızı rənglə ifadə etməklə qaranın
qırmızını apardığını deyirdilər.
Artıq eramızın VII əsrindən başlayaraq Hindistanda borcları ifadə et-
mək üçün mənfi ədədlərdən istifadə olunmağa başladı.
Mənfi ədədlərin işarəsini isə ilk dəfə XIII əsrdə italyan riyaziyyatçısı
Leonardo Fibonaççi istifadə etdi. O, maliyyə məsələlərinin həllində
borcu mənfi ədədlərlə ifadə etmişdi.
10
m sıfırdan fərqli tam ədəddir. Nümunələr göstərməklə fikirlərin doğru, yoxsa yanlış olduğunu müəyyən edin.
a) m ədədinin əksi həmişə 0-dan kiçikdir.
b) –(–(−(−m))) = m
c) –(−(−m)) = –m
11
Qriqori təqviminə əsasən İsa peyğəmbərin dünyaya gəldiyi il eramızın başlanğıcı qəbul olunur. Təqribən iki min il bundan əvvəl baş vermiş bu hadisə Milad adlanır. Miladdan əvvəlki vaxt bizim eradan əvvəl (e.ə.), birinci ildən keçən vaxt isə bizim era adlanır. Çox zaman tarixi hadisələrin xronoloji ardıcıllığı belə zaman xətti ilə əks olunur.
• E.ə. III əsri və eramızın XXI əsrini tam ədədlərlə necə yazmaq olar?
• Anadan olduğunuz ili 0 götürməklə öz zaman xəttinizi çəkin. Bu zaman xəttində bacı və qardaşınızın, həmçinin valideynlərinizin anadan olduğu illərə uyğun ədədləri qeyd edin.
12
Uşaqlar kəndirdartma oyununda 3 cəhd etdilər. Hər cəhd 10 saniyə davam edir. Vaxtın sonunda kəndirin düyün nöqtəsi hansı komandanın ərazisində dayanarsa, həmin komanda qalib gəlir. Hər cəhdin nəticəsində kəndirin düyün nöqtəsinin koordinatlarını yazın və sonda hansı komandanın qalib gəldiyini tapın.
1-ci cəhd: düyün nöqtəsi 12 vahid sağa, sonra 8 vahid sola çəkildi.
2-ci cəhd: düyün nöqtəsi 12 vahid sola, 4 vahid sola, 8 vahid sağa çəkildi.
3-cü cəhd: düyün nöqtəsi 8 vahid sola, 4 vahid sağa, 16 vahid sağa çəkildi.