Bölmə
1
Bu bölmədə öyrənəcəksiniz:

- natural ədədin qüvvətini tapmağı;
- qüvvət daxil olan ədədi ifadənin qiymətini
  hesablamağı;
- sadə və mürəkkəb ədədləri müəyyən
  etməyi;
- natural ədədi sadə vuruqlara ayırmağı;
- ƏBOB və ƏKOB-u tapmağı;
- qarşılıqlı sadə ədədləri müəyyən etməyi;
- ƏBOB və ƏKOB-dan istifadə etməklə
  kəsrlər üzərində hesablamalar
  aparmağı.

Cəhd edin!
Saatsaz saatın çarx mexanizmini işə salmazdan əvvəl hər çarxın üzərində A, B və C nöqtələrini qeyd etdi. Kiçik çarxın 12, orta çarxın 18, böyük çarxın 24 dişi var.
• Böyük və kiçik çarx ən azı neçə dövr etdikdən sonra A və C nöqtələri yenidən ilkin mövqeyinə qayıdar?
• Hər çarx ən azı neçə dövr etdikdən sonra A, B və C nöqtələri yenidən ilkin mövqeyinə qayıdar?
Natural ədədlər
və onlar üzərində
əməllər
Natural ədədlər, o cümlədən sadə ədədlər həyatımızın müxtəlif sahələrində geniş tətbiq olunur. Məsələn, məlumatların şifrlənməsində mürəkkəb ədədlərin sadə vuruqlara ayrılışından istifadə edilir. Bunun üçün əvvəlcə iki sadə ədəd seçilir və onların hasilindən alınan mürəkkəb ədəd məlumatın şifrlənməsi və deşifrlənməsi üçün açar kimi təyin olunur. Seçilən sadə ədədlər gizli açar kimi məxfi saxlanılır.
Seçilən sadə ədədlər çox böyük olduqda onların hasilindən alınan mürəkkəb ədədin sadə vuruqlarını tapmaq praktik olaraq mümkün deyil. Ona görə də belə alqoritmlər məlumatların qorunması üçün daha etibarlı hesab olunur.
Mühəndislik işləri və tikinti sahəsində optimal ölçüləri müəyyən etmək, əlaqəli istehsal sahələrinin iş qrafiklərini uyğunlaşdırmaq üçün ədədlərin ƏBOB və ƏKOB-dan istifadə etmək xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.
Sadə ədədlər spiralı. Bu qrafik təsvir ilk dəfə 1963-cü ildə Amerika riyaziyyatçısı Stanislav Ulam tərəfindən verilmişdir.