2.4.
Tənasüb
Lalə içində 2 stəkan su olan qrafinə 4 qaşıq sirop, Elxan isə içində 3 stəkan su olan qrafinə 6 qaşıq sirop qatıb qarışdırdı.
• Qarışıqlarda su və sirop nisbəti eyni oldumu? Bunu necə
• tənasüb
• kənar hədlər
• orta hədlər
• tənasübün əsas xassəsi
müəyyən etmək olar?
• Eyni nisbəti almaq üçün 9 stəkan suya neçə qaşıq sirop qatmaq lazımdır?
Tənasüb
İki nisbətin bərabərliyinə tənasüb deyilir. Məsələn, 4 : 6 və 10 : 15 nisbətləri bərabər olduğundan tənasüb əmələ gətirir.
4 : 6 və 5 : 15 nisbətləri isə bərabər olmadığı üçün tənasüb əmələ gətirmir.
• Tənasübü ümumi şəkildə belə yazmaq olar:
Belə oxunur: a-nın b-yə nisbəti c-nin d-yə nisbətinə bərabərdir.
Burada a və d tənasübün kənar hədləri, b və c isə orta hədləri adlanır.
1
Nisbətlərin ekvivalent olduğunu göstərməklə onların tənasüb əmələ gətirdiyini əsaslandırın. Tənasübün kənar və orta hədlərini göstərin.
a) 8 : 12 = 4 : 6
b) 3 : 4,5 = 16 : 24
c)
21
39
=
35
65
d)
1,2
8
=
1,8
12
2
Verilmiş nisbəti sadələşdirin və ona ekvivalent nisbət yazmaqla tənasüb qurun.
a) 6 : 3
b) 14 : 7
c) 12 : 4
d)
36
24
e)
30
45
f)
27
63
Bölmə 2 • Nisbət. Tənasüb. Faiz