3.4.
Tam ədədlərin toplanması
Oyunçu sayı: 2-4 nəfər
Ləvazimat: 5 mavi və 5 qırmızı dairə
Oyunun qaydası:
Bir mavi dairə +1,
bir qırmızı dairə –1
ədədinə uyğundur.
Bir mavi dairə bir qırmızı
dairəni aparır.
Verilən misalları həll etmək üçün müsbət işarəli toplanana uyğun sayda mavi, mənfi işarəli toplananın moduluna uyğun sayda qırmızı dairə götürülür.
5 + (–2)
3 + (–3)
–1 + (–3)
–1 + 2
NÜMUNƏ
1 + (–2) cəmini tapmaq üçün 1 mavi və 2 qırmızı dairə götürmək lazımdır. Bərabər sayda mavi və qırmızı dairələr kənarlaşdırılır, qalan dairələrin sayı cəmi göstərir.
Misalları daha tez və düzgün həll edən oyunçu qalib gəlir.
Mənfi tam ədədlərin toplanması
Xərci mənfi ədədlə ifadə etdikdə əvvəl 5 manat, sonra isə 3 manat xərcləyən alıcının ümumi xərcini belə tapmaq olar.
−5 + (−3)
−5 + (−3) = −8
• İki mənfi tam ədədin cəmini tapmaq üçün bu ədədlərin modulları toplanır və qarşısına “–” işarəsi yazılır. Məsələn, −5 + (−3) = ?
Ədədlərin modulları toplanır.
|−5| + |−3| = 5 + 3 = 8
Qarşısına "–" işarəsi yazılır.
−5 + (−3) = −8
• Ədəd oxunda mənfi tam ədədlərin cəmini tapmaq üçün əvvəlcə birinci toplanan qeyd edilir. Sonra isə ikinci toplanan mənfi olduğuna görə onun modulu qədər sola sayılır. Alınan ədəd bu ədədlərin cəmini göstərir.
−5 və −3 ədədlərinin cəmi −5
ədədindən 3 vahid solda yerləşir.
−5 + (−3) = −8
a və b eyniişarəli tam ədədlər olarsa, |a + b| = |a| + |b| olduğunu necə izah etmək olar?
Nümunələr göstərməklə fikrinizi əsaslandırın.
Bölmə 3 • Tam ədədlər