Bölmə
2
Bu bölmədə öyrənəcəksiniz:

- ədəd və kəmiyyətlərin nisbətini tapmağı;
- tənasüb qurmağı və onun xassələrini tətbiq etməyi;
- düz və tərs mütənasib asılılıqlara aid məsələlər həll etməyi;
- nisbəti faizlə ifadə etməyi;
- kəmiyyətin dəyişməsini faizlə ifadə etməyi;
- nisbət, miqyas, tənasüb və faizə aid məsələlər həll etməyi.

Cəhd edin!
Binaları inşa etməzdən əvvəl onun kiçildilmiş maketi hazırlanır. Kuboid formasında olan binanın maketinin hündürlüyü 30 sm, oturacağı isə tərəfi 40 sm olan kvadratdır. Maket 1 : 100 nisbətində hazırlanmışdır. Yəni maketdə 1 sm həqiqətdə 100 sm-ə, yaxud 1 m-ə uyğundur. • Binanın həqiqi ölçülərinin nə qədər olacağı nəzərdə tutulur? • Memar layihədə dəyişiklik edərək maketin hündürlüyünü 3 sm artırdı.
Binanın həcmi
nə qədər və
neçə faiz
artdı?
Nisbət. Tənasüb.
Faiz
"Nisbət" və "tənasüb" anlayışları müxtəlif sahələrdə geniş tətbiq olunur. Sürət, sıxlıq kimi kəmiyyətlər iki fərqli kəmiyyətin nisbətindən yaranır. Xəritəçəkmə və modellərin yaradılması bərabər nisbətlərin tətbiqinə əsaslanır. "Faiz” anlayışı da nisbətlə əlaqədardır. "Nisbət" və "tənasüb" anlayışları qədim zamanlardan filosofların da diqqətini cəlb edib. Pifaqorçular təbiətdə harmoniyanın natural ədədlərin nisbəti şəklində ifadə edildiyinə inanırdılar.
Memarlıq və incəsənət əsərlərinin elementləri də müəyyən nisbətə əsaslanır.