12. Azərbaycanın qədim dekorativ tət-
biqi sənət növlərindən biri olan şəbəkə
modelinin bir hissəsi koordinat sistemin-
də təsvir edilib. Verilən fiqura əvvəlcə
ordinat oxuna nəzərən simmetrik fiqur
çəkin. Sonra isə alınan fiqura absis oxuna
nəzərən simmetrik fiquru çəkməklə naxı-
şı tamamlayın.
• A nöqtəsinə absis oxuna nəzərən sim-
metrik olan nöqtə hansıdır?
• B nöqtəsinə ordinat oxuna nəzərən simmetrik olan nöqtə hansıdır?
• Fiqur üzərində koordinatları tam ədədlər olmaqla absisi ordinatına
bərabər olan bir neçə nöqtə göstərin.
Sürücüsüz (pilotsuz) idarə olunan avtobuslar dünyada
ilk dəfə "Stagecoach" şirkəti tərəfindən hazırlanmış və
Şotlandiyada 2023-cü ilin may ayından etibarən istifadəyə
verilmişdir. Özünü idarə edən müasir texnologiyaların işini
tənzimləmək üçün xüsusi proqramlaşdırma dillərindən
istifadə olunur.
1. Pilotsuz avtobusların hərəkətlərini idarə etmək üçün hansı
proqramlaşdırma dillərindən istifadə olunduğunu, həmçinin
GPS və "Galileo" kimi naviqasiya sistemlərinin necə işlədiyini
araşdırın.
2. Hansı ölkələrdə bu avtobuslardan istifadə olunduğuna
dair məlumat toplayın.
3. Belə avtobusların Bakı şəhərində müəyyən marşrut üzrə
hərəkət layihəsini hazırlayın.
4. Scratch proqramlaşdırma dilindən istifadə etməklə pilotsuz
avtomobillərin hərəkət marşrutunu proqramlaşdırın. Bunun
üçün xəritə üzərindəki koordinat sistemində dayanacaqları
işarələyin və onların koordinatlarını müəyyən edin. Şəkildəki
nümunədə avtobus A-B-C-D-E-F marşrutu üzrə hərəkət
edir. Qeyd olunan marşrut xəttini əvvəl dəftərinizdə, sonra
isə Scratch proqramında çəkin. Bunun üçün
https://scratch.mit.edu/ saytından istifadə edə bilərsiniz.
Hərəkətin kodunu buradan yükləmək də olar:
https://scratch.mit.edu/projects/886664550
5. Hazır kodlardan istifadə etməklə pilotsuz avtobusun
marşrutunu dəyişdirin.
Bölmə 4 • Düzbucaqlı koordinat sistemi