3
120 kq unu verilmiş nisbətdə iki kisəyə ayırın.
a) 1 : 1
b) 2 : 3
c) 3 : 7
d) 5 : 1
e) 11 : 1
f) 7 : 8
g) 70 : 50
4
100 manat pulu verilmiş nisbətdə iki usta arasında bölün.
a) 3 : 2
b) 2 : 2
c) 14 : 6
d) 3 : 7
e) 11 : 9
f) 10 : 15
g) 13 : 12
5
Suallara cavab verin.

NÜMUNƏ 42 m lenti 1 : 2 : 4 nisbətində necə bölmək olar?
Həlli | Açıqlama
1-ci üsul 1 + 2 + 4 = 7 42 : 7 = 6 1 · 6 = 6 (m); 2 · 6 = 12 (m); 4 · 6 = 24 (m) 2-ci üsul x + 2x + 4x = 42 7x = 42 x = 6 Uyğun uzunluqlar tapılır: x = 6; 2x = 12; 4x = 24 Cavab: 6 m, 12 m və 24 m | Nisbətin hədlərini toplamaqla bərabər hissələrin sayı tapılır və 1 hissəyə düşən uzunluq hesablanır. 1 hissəyə 6 m uyğundur. Nisbətin hədlərinə uyğun uzunluqlar tapılır. 1 hissənin uzunluğu x ilə işarə edilir və tənlik qurulur. Tənlik həll edilir və 1 hissəyə düşən uzunluq tapılır. Nisbətin hədlərinə uyğun uzunluqlar tapılır.

a) 45 kq buğdanı üç kisəyə 2 : 2 : 5 nisbətində necə yığmaq olar?
b) 80 litr südü üç bidona 2 : 4 : 2 nisbətində necə ayırmaq olar?
c) 35 dəftəri üç şagirdə 1 : 2 : 4 nisbətində necə paylamaq olar?
d) 180 manat pulu üç fəhlə arasında 2 : 3 : 4 nisbətində necə bölmək olar?
"Qızıl nisbət" tamın elə nisbətdə bölünməsidir ki, tamın böyük his-
səyə nisbəti böyük hissənin kiçik hissəyə nisbətinə bərabər olsun.
Məsələn, C nöqtəsi AB parçasını qızıl nisbətdə bölərsə, aşağıdakı
bərabərlik doğrudur.
AB : CB = CB : AC
Bu nisbət təqribən 1,618 : 1 kimidir. Qədim yunanlar qızıl nisbətlə ya-
radılan sənət əsərlərini estetik cəhətdən daha zəngin hesab edirdilər.
Leonardo da Vinçi, Salvador Dali kimi dahi rəssamlar öz əsərlərini,
əsasən, bu nisbət əsasında yaratmışlar. Təbiətdə də bu nisbətə rast
gəlmək olar. Orta əsrlərdə "Qızıl nisbət" “Tanrı nisbəti” də adlandırı-
lırdı.
Bölmə 2 • Nisbət. Tənasüb. Faiz