Məzdəkilər hərəkatı Ardıcıl müharibələr, vergilərin artırılması və uzun sürən quraqlıqlar nəticəsində Sasanilər dövlətində əhalinin vəziyyəti pisləşmişdi. Belə bir şəraitdə V yüzilliyin sonlarında Sasani dövlətində üsyan başlandı. Üsyana Məzdək adlı şəxs başçılıq edirdi. Bəzi tarixçilərə görə, Məzdək Təbriz şəhərində anadan olub. Məzdəkin əsas məqsədi tanrının yaratdığı nemətlərin insanlar arasında bərabər bölünməsi idi. Məzdəkilər ədalətli cəmiyyət qurmaq uğrunda mübarizə aparırdılar. Onlar xeyirin şər üzərində qələbəsinə inanırdılar. Məzdək mübarizə yolu ilə ədalətli cəmiyyətin qurulmasını mümkün hesab edirdi. Cəmiyyətdə insanlar arasında bərabərsizliyə qarşı çıxan, hamının bərabər olmasını təbliğ edən Məzdək əhali arasında böyük dəstək qazandı. Tezliklə güclənən üsyan Atropatenaya da yayıldı. Hərəkatda əhalinin geniş təbəqələri: kəndlilər, sənətkarlar, şəhər yoxsulları və bəzi əyanlar da iştirak edirdilər. Sasani şahı I Qubadın hakimiyyəti illərində hərəkat daha da gücləndi.
| “Dövlətin təməli olan vergidir və bu, zülmlə deyil, ədalətlə toplanmalıdır.” Ərdəşir Babəkan Sasani dövlətinin ilk hökmdarı
| Sasani şahı Ərdəşirin bu sözlərini müasir dövrlə də əlaqələndirərək dəyərləndirin.
BUNU BİLMƏK MARAQLIDIR Məzdək öz çıxışlarında deyirdi: "Allah bütün insanları bərabər yaratmışdır. Lakin bir qrup insan bütün sərvətləri öz əllərində toplayaraq varlanmışdır. Bu sərvətləri onların əlindən alaraq bütün insanlar arasında bərabər şəkildə bölmək lazımdır. Hər kəs bir-birinə yardım etməlidir ki, heç kəs aclıq hissini duymasın". | Məzdək I Qubadın təsvir edildiyi qab