| Azərbaycan Sasani imperiyası dövründə
| mərkəzləşdirilmiş dövlət, Arşakilər sülaləsi, Sasani-Roma müharibəsi, Sasani şahı I Xosrovun inzibati islahatı, Məzdəkilər hərəkatı

| Sasani dövlətinin yaranması

Ərdəşir Babəkan | Roma imperiyası ilə aparılan uzun sürən müharibələr və daxili çəkişmələr nəticəsində Parfiya dövləti tədricən zəiflədi. Əyalət hakimlərindən biri olan Ərdəşir Babəkan 226-cı ildə Parfiya dövlətinə son qoydu. Beləliklə, Sasani dövlətinin əsası qoyuldu. Dövlətin və sülalənin adı Ərdəşir Babəkanın babası Sasanın adı ilə bağlı olmuşdur. Sasanilər Parfiyanın asılı dövlətlər sistemini ləğv edərək mərkəzləşdirilmiş dövlət yaratdılar. Sasani hökmdarları şahənşah (şahlar şahı), tabe edilən ərazilərin hakimləri isə şah adlanırdı. Şahənşahdan sonra dövlətdə ikinci şəxs Zərdüşt məbədinin baş kahini idi.
| Asılı dövlətlər və mərkəzləşdirilmiş dövlət sistemlərini müqayisə edin.
MƏRKƏZLƏŞDİRİLMİŞ DÖVLƏT | ASILI DÖVLƏTLƏR SİSTEMİ
• əyalətləri idarə edən şəxslər mərkəzi hakimiyyət tərəfindən təyin edilirdi. | • Tabe dövlətlər özlərinin daxili müstəqilliyini qoruyub saxlayırdı.