Yadellilərə qarşı mübarizə Albaniyanın böyük ordusu var idi. Albanlar da iskitlər kimi çox döyüşkən və mübariz olmuşlar. Roma dövləti Şərqdən gələn ticarət yollarına nəzarət etməyə can atırdı. Əsas məqsədi isə Hindistanı Qara dənizlə birləşdirən ticarət yolunu ələ keçirmək idi. |

E.ə. 66-cı ildə Roma sərkərdəsi Pompey Cənubi Qafqaza yürüş etdi. Bu zaman Albaniya dövlətinin hökmdarı Oroys idi. Kür sahilində baş verən döyüşdə albanlar cəsarətlə vuruşsalar da, romalılara məğlub oldular. Pompey albanların ciddi müqavimətini görüb Oroysla saziş bağladı və İberiyaya doğru hərəkət etdi. E.ə. 65-ci ildə Qanıx çayı yaxınlığında növbəti döyüşdə alban ordusuna Oroysun qardaşı Kozis başçılıq edirdi. Kozis Pompeylə təkbətək döyüşə girərək ona mizraq atsa da, Pompeyin əynindəki zireh onu qorudu. Pompey nizəsi ilə Kozisi ölümcül yaraladı. | Sizcə, albanların romalılara məğlub olmasının səbəbi nə oldu?

Bu döyüşdə alban döyüşçülərinin əksəriyyəti pis silahlanmışdı. Lakin albanlar süvari cəhətdən romalılardan üstün idi. Buna görə də Pompey bu döyüşdə hərbi hiylə işlədərək öz kiçik atlı dəstəsini önə buraxdı və albanları döyüşə cəlb etdi. Özünün çoxsaylı piyadalarına isə Pompey dizi üstə çökməyi, qalxanlarının altında gizlənməyi əmr etdi. Hiyləsi baş tutan Pompey ordunun qalan hissəsi ilə albanlara arxadan zərbələr endirdi və onları sıxışdırdı. Romalılar əsir tutduqları albanların içərisində döyüş meydanında rəşadətlə mübarizə aparmış yaralı qadınları gördükdə heyrətlənmişdilər. |

Alban döyüşçüsünə aid tunc
dəbilqə və xəncər
(e.ə. III-I yüzilliklər, Ağsu,
Nüydü düzü)