Bu sözlər o biri qadının ruhunu qığılcım kimi işıqlandırdı. O, Tenardyenin əlindən tutaraq diqqətli bir nəzərlə baxdı:

– Razısınızmı, uşağım sizinlə qalsın? – dedi.

Kozettanın anası sözünə davam edərək:

– Bilirsinizmi, – dedi, – mən qızımı özümlə bərabər vətənimə apara bilməyəcəyəm. Uşaqla birlikdə iş tapmaq çətindir. Uşaqlarınızı bu qədər gözəl, bu qədər təmiz, bu qədər məmnun gördüyüm zaman ürəyim titrədi, öz-özümə: “nə yaxşı anadır”, – dedim. Bu, çox gözəl olar: üç bacı olarlar. Həm də mən tez qayıdacağam.

Xanım Tenardye:

– Fikirləşmək lazımdır, – dedi.

– Ayda altı frank verə bilərəm.

Bu zaman meyxananın içindən bir kişi səsi eşidildi:

– Yeddi frankdan aşağı olmaz! Həm də altı aylığını qabaqcadan verməlisiniz.

Ana:

– Verərəm, – deyə razılaşdı.

Kişi səsi:

– Bundan başqa, ilk xərclər üçün də on beş frank lazımdır, – deyə əlavə etdi.

Xanım Tenardye yenə həmin nəğməni oxuya-oxuya hesabladı və:

– Cəmi əlli yeddi frank, – dedi.

Qadın:

– Verərəm.

Kişi səsi:

– Bəs uşağın pal-paltarı varmı?

Xanım Tenardye:

– Danışan mənim ərimdir, – dedi.

Qadın:

– Bəs necə, – dedi, – əgər mən öz balamı tamam çılpaq qoysaydım, bu çox qəribə olardı!

...Tenardyelərin qonşularından bir qadın yolda qızın anasına rast gəlmişdi. O, geri döndüyü zaman evdə demişdi:

– Yolda hönkür-hönkür ağlayaraq gedən bir qadına rast gəldim, elə bərk ağlayırdı ki, ürəyim qanla doldu.

...Yolçu qadının vermiş olduğu əlli yeddi frank sayəsində əri Tenardye öz borcunu vaxtında verə bilmişdi. Lakin bir aydan sonra onlara yenə pul lazım oldu. Arvadı Kozettanın paltarını Parisə aparıb lombarda girov qoydu və əvəzində altmış frank aldı. Bu pullar da qurtardıqdan sonra Tenardyelər Kozettaya guya rəhmləri gəldiyi üçün evlərində saxladıqları yoxsul bir qız nəzəri ilə baxdılar və onunla elə beləcə də rəftar etməyə başladılar. Artıq qızın heç bir paltarı olmadığından onu balaca Tenardyelərin köhnə paltarları ilə, yəni cır-cındırla geyindirməyə başladılar.

Kozettanın anası Montreyldə yerləşərək hər ay məktub yazır, Tenardyelər isə həmişə bir söz yazırdılar: “Kozetta özünü lap yaxşı hiss edir”.

- Meyxana sahibləri
  yolçu qadınla necə
  rəftar etdilər? Onlar
  barədə təsəvvürünüzə
  yeni nə əlavə olundu?
- Kozettadan ayrılan
  ananın keçirdiyi
  hissləri izah edə
  bilərsinizmi? Əsərdə
  buna işarə varmı?
- Anasının Kozetta üçün
  qoyduğu pulu
  Tenardyelər nəyə sərf
  etdilər?