###### bölmə 1

ŞİFAHİ XALQ ƏDƏBİYYATINDAN NÜMUNƏLƏR
İLYAS
(nağıl)
Yadasalma • Öyrəndiyiniz nağılları xatırlayın. Onlarda şər qüvvələri kimlər
təmsil edir?
I
DƏRS
I
OXU • ANLAMA
1. Mətni oxuyun.
2. Təəssüratınızı bölüşərkən aşağıdakı suallara diqqət edin.
– Nağılda sizə daha maraqlı görünən nə oldu? Nə üçün?
– Tacir və İlyas haqqında ilk təəssüratınız necə oldu?
– İlyası qul kimi alan padşah haqqında ilk təəssüratınız nə oldu?
3. İkinci sütundakı suallara cavab hazırlayın. Ehtiyac duysanız, dərinləşdirilmiş oxu məqsədilə mətnə nəzər salın.
●

Badi-badi giriftar, hamam-hamam içində, xəlbir saman içində, dəvə dəlləklik elər köhnə hamam içində. Qarışqa şıllaq atdı, dəvənin budu batdı. Hamamçının tası yox, baltaçının baltası yox, orda bir tazı gördüm, onun da xaltası yox. Biri var idi, biri yox idi, Allahdan başqa heç kim yox idi...

Keçmiş zamanlarda bir tacir var idi. Bu tacirin İlyas adlı bir qulu var idi. Tacir İlyası öz oğlu kimi istəyirdi. İlyas da taciri öz dədəsi kimi...

Bir gün tacir əlində olan var-yox mayasını batırdı. O çox fikirli-fikirli oturmuşdu. İlyas bunu qüssəli görüb yanına gəldi, dedi:

– Ağa, nə fikir eləyirsən? Dərdini de, bəlkə, çarə elədim.

Tacir gülüb dedi:

– Ay İlyas, sən bir qul adamsan, mənim dərdimə nə çarə eləyə bilərsən?

İlyas dedi:

– Ay ağa, sən özün bilirsən ki, mən səni nə qədər istəyirəm. Bəlkə, ikimiz bir yerdə dərdinə dərman elədik.

Tacirin çarəsi kəsildi, dedi:

– İlyas, mən var-yox mayamı batırmışam. İndi əlimdə bir qəpik mayam yoxdu. Onun fikrini eləyirəm ki, indi mən nə eləyəcəyəm.

- Əsərin nağıl janrında
  olduğunu təsdiq edən
  nümunələr göstərə
  bilərsinizmi?
- Sizcə, tacirlə İlyasın ata-
  oğul münasibətlərinə
  səbəb nədir?
- Var-dövləti əlindən
  çıxan tacirin keçirdiyi
  hissləri duydunuzmu?
  Onun hisslərini necə
  izah edərsiniz?