###### bölmə 1

ŞİFAHİ XALQ ƏDƏBİYYATINDAN NÜMUNƏLƏR
II
NİTQİNİZİ VƏ DÜŞÜNCƏNİZİ ZƏNGİNLƏŞDİRİN
1. Əfsanədən seçdiyiniz parçanı yığcam nağıl etməyə hazırlaşın. Nümunəyə diqqət edin. Cavablara münasibət bildirin.
Yığcam nağıletməyə aid nümunə

Əfsanədən seçilmiş parça | Yığcam nağıletmə variantı
İşğalçılar tərəfindən təqib olunan karvan gecə-gündüz yol gedir. Tuluqlarda su ehtiyatı çoxdan qurtarmışdır. Susuzluqdan dodaqları çatlamış adamlar danışmırlar, başlar sinəyə enmiş, addımlar ağırlaşmışdır. Qaçqınların arasında çoxlu gənc var. Onlardan ikisi – qardaş və bacı karvanın lap sonunda yanaşı addımlayır. Arabir başlarını qaldırıb ümid dolu nəzərlərini irəli zilləyirlər. Oğlan taqətdən düşmüş bacısı Ceyranı geri qalmağa qoymur, onu özü ilə aparır... Bir neçə gün sonra hərəkət etmək daha da çətinləşir. Qız artıq əldən düşüb, gedə bilmir, ayaq üstə tab gətirə bilməyib yıxılır. | Təqib edilən karvan xeyli vaxtdır yol gedir. Su və yeməkləri tükənən insanlar ümidsizləşirlər. Cavan oğlan taqətdən düşmüş gənc qızın karvandan qopmasına imkan vermir. Bir neçə gün sonra gücdən düşmüş qız yıxılır.

2. Aşağıdakı mövzulardan birini seçib yazılı qeydlər etməklə şifahi təqdimata hazırlaşın. Təqdimatların müzakirəsində fəal iştirak edin.
a) “Su həsrəti” əfsanə haqqındakı təsəvvürümə nə əlavə etdi.
b) Əfsanə ilə nağılın oxşar və fərqli cəhətlərini nədə görürəm.
III
YARADICI İŞ
1. Əfsanənin əvvəlinə daxil etmək üçün məzmununa uyğun yığcam əlavə (mətn) yazın. Bu əlavədə, məsələn, karvanın yola çıxmasının səbəbi, karvandakı insanlar haqqında məlumat və s. əks oluna bilər.
2. Yazılmış əlavələri müzakirə edin.
III
DƏRS
I
ARAŞDIRMA • TƏHLİL

1. Əfsanənin hansı mövzuda yazıldığını müəyyənləşdirin. Fikrinizi nümunələrlə əsaslandırın.
2. Davranış və əməllərinə əsaslanmaqla gənc oğlan obrazını səciyyələndirin.
3. Ceyran obrazı, onun taleyi barədə hansı nəticəyə gəldiniz? Əfsanədə onun “məğrur” adlandırılmasının səbəbini aydınlaşdırın.
4. Karvana qənim kəsilmiş düşmənin davranışı sizdə hansı hisslər yaratdı?
5. Əfsanənin yaradıcıları oxuculara hansı əsas fikri çatdırmaq istəmişlər? Fikrinizi təsdiq edən nümunələr göstərin.

●