- Çayın “nərilti-gurultu” salmasını necə təsəvvür etdiniz?
- Çayın pıçıltısı necə izah olunur? Bunu təsəvvür edə bilirsinizmi?
- Çay suyunun durulmasını necə təsəvvür edirsiniz?
- Çayın “lal axması” nə deməkdir? Bu barədə düşündünüzmü?
- “Lal axan çay yoluna aramla davam edir, göz işlədikcə uzanır, elə bil ki günəşə çatmağa çalışırdı” cümləsi sizdə hansı təəssürat və ovqat yaratdı?

#### 4. Mətni ikinci dəfə oxumağa – dərinləşdirilmiş oxuya ehtiyac duydunuzmu?

#### 5. “Kür çayı” mətni ilə bağlı aşağıdakı sualların üzərində düşünün. Yığcam cavab hazırlayın.

- Kür çayı haqqında yeni nə öyrəndiniz?
- Mətn sizin hisslərinizə daha çox təsir etdi, yoxsa düşüncənizə? Bunun səbəbini izah etməyə çalışın.

#### 6. Mətnlərin oxşar və fərqli cəhətlərini Venn diaqramında əks etdirin.

II
XATIRLATMA • DƏRİNLƏŞDİRMƏ
Bədii ədəbiyyat • Oxuduğunuz əfsanə, rəvayət, nağıl, hekayə, şeirlərdəki hiss-həyəcan, qəhrəmanların taleyi, hadisələr diqqətinizi dərhal çəkib, sizi ciddi maraqlandırıb, düşündürüb... Bədii əsərin oxucunu cəlb etməsinin səbəbləri çoxdur. Bir səbəb də odur ki, əsərdə təsvir olunanlar şirin, təsirli dillə danışılır, maraqlı bədii təsvir vasitələrindən geniş istifadə olunur. Nəticədə gözlərinizin qarşısında fərqli, rəngarəng mənzərələr canlanır, sizdə müxtəlif hisslər baş qaldırır... Bu deyilənlər bədii ədəbiyyatın mühüm xüsusiyyətləridir. Siz bədii olmayan mətnlərlə, əsərlərlə də tanışsınız. Onlarda müəyyən məlumat verilir, elmi fikir ifadə olunur. Belə əsərlərdə konkret faktlardan, rəqəmlərdən, terminlərdən geniş istifadə edilir. Siz tarix, təbiət, riyaziyyat dərsliklərində belə mətnlərlə tanış olursunuz. Bu mətnlər sizi rəqəmlərin, faktların üzərində düşünməyə, onları müqayisə etməyə, nəticə çıxarmağa yönləndirir. Həmin mətnlər daha çox mühakimələrinizə təsir edir.

#### Növbəti dərsə qədər

Asudə vaxtınızda dərsliyinizdəki “Su həsrəti” əfsanəsini oxuyun. İlkin oxudan sonra mətndə təsvir olunanların sizə aydın olub-olmaması üzərində düşünün. Ehtiyac yaranarsa, mətni dərinləşdirilmiş oxunun tələblərinə (hər cümlədə əksini tapmış hiss və düşüncənin, əsərdəki başlıca mətləblərin, hadisələrin səbəb və nəticəsinin aydın duyulması, təsvir olunanların təsəvvür edilməsi və s.) uyğun yenidən mütaliə edin.