– Haradan gəlirsən?

– Meşədəki bulaqdan.

– Yolun çox uzaqdır?

– Hələ on beş dəqiqəlik yolum var.

Yolçu bir az sükut etdikdən sonra birdən soruşdu:

– Deməli, sənin anan yoxdur?

– Bilmirəm, – deyə uşaq cavab verdi və astadan əlavə etdi:

– Mənə elə gəlir ki, anam yoxdur, hamının anası var, amma mənim anam yoxdur.

Bir az susduqdan sonra yenə davam etdi:

– Yəqin, mənim heç vaxt anam olmamışdır.

Yolçu dayandı. Vedrəni yerə qoydu, uşağa tərəf əyilib çiyinlərindən tutdu, diqqətlə üzünə baxdı. Qaranlıqda sanki onu tanımaq istəyirdi.

Kozettanın arıq və zavallı üzü göyün ağımtıl boz işığında tutqun bir şəkildə görünürdü.

– Sənin adın nədir?

– Kozetta.

Yolçu elektrik vurmuş kimi diksindi. O, yenə qızın üzünə baxdı, əllərini Kozettanın çiyinlərindən götürərək vedrəni qaldırdı və addımladı.

Bir azdan sonra yenə soruşdu:

– Bəs səni bu gecə vaxtı su üçün meşəyə kim göndərib?

– Tenardye xanım.

Yolçu soyuqqanlılıqla danışmağa çalışsa da, səsində nədənsə qəribə bir titrəyiş vardı. Bir neçə dəqiqə keçdi. Yolçu yenə dilləndi:

– Məgər Tenardye xanımın qulluqçusu yoxdur?

– Yox, cənab.

– Elə tək sənsən?

– Bəli, cənab.

Yenə susdular. Sonra Kozetta dedi:

– Onun iki balaca qızı da var.

– Hansı balaca qızlar?

– Polina və Zelma.

Az sonra Kozetta astadan səsləndi:

– Onların gözəl kuklaları var, cürbəcür parıldayan oyuncaqları var. Onlar oynayır, əylənirlər...

– Elə bütün günü?

– Bəli, cənab.

– Bəs sən?

– Mən işləyirəm.

– Bütün günümü?

- Kozettanı danışdıran
  yolçunun keçirdiyi
  hissləri duydunuzmu?
  Bunu necə izah
  edərsiniz?
- Kozettanın “Yəqin,
  mənim heç vaxt anam
  olmamışdır” sözləri
  yolçuya necə təsir
  edir? Cavabınızı
  əsərdən misal
  gətirməklə əsaslan-
  dırın.
- Oyuncağı çeçələ
  barmaq
  böyüklüyündə qalay
  qılınc olan Kozettanın
  həyatı, uşaq ömrü
  barədə sizdə yaranan
  təəssüratı necə izah
  edərsiniz?