SÖZLƏR
TANIŞ-
DIRMI?

- valeh
- şəffaf
- mənbə
- hövzə
- təəssürat

onun alt qatındakı gizlinləri anlamaq mümkündür. Nəticədə əsər haqqında öz sözünüzü, fikrinizi deməkdə çətinlik çəkmirsiniz. Ən əsası isə əsərdə ifadə olunmuş gözəllik sizə zövq verir, məzmundan asılı olaraq qəlbiniz sevinc, fərəh hissi ilə dolur. Aşağıdakı nümunələr bu deyilənləri aydın təsəvvür etməyinizə səbəb olacaqdır.
I
MƏTNLƏRİ OXUYUN

#### 1. Fərqli rəngdə verilmiş sözlərin mənasını müəyyənləşdirin.

#### 2. İlkin oxunun yaratdığı təəssüratı bölüşün. Sonra növbəti tapşırığın üzərində işləyin.

#### Ana Kür

Günəş yenicə çıxırdı. Çayın hər iki sahilinə səpələnmiş şehli otlar, güllər, çiçəklər günəşə boylanır, onu salamlayırdılar. Havada gecənin sərinliyi hələ də duyulur, ətrafda səs-səmir eşidilmirdi. Kür də sanki yorulmuşdu, bütün gecəni nərilti-gurultu salan çay indi quzuya dönmüşdü: sakitcə axır, hərdən pıçıltısı eşidilirdi... Bu pıçıltı elə bil səhərin gözəlliyinə valeh olmuş çayın heyrət dolu səsi idi.
Qəribədir... Kürün suyu da durulmuşdu, bulanıq deyildi, şəffaf da demək olmazdı, hava rəngində idi. Baxanda adamın canına bir rahatlıq yayılırdı. Lal axan çay yoluna aramla davam edir, göz işlədikcə uzanır, elə bil ki günəşə çatmağa çalışırdı.
Elçin Hüseynbəyli

#### Kür çayı

Mənbəyini Türkiyədən, Qars vilayətinin ərazisindəki Qızıl Gədik dağının şimal-şərq yamacından, 2740 metr yüksəklikdən götürür. Uzunluğu 1515 kilometr, hövzəsinin sahəsi 188 min kvadratkilometrdir. Kür çayının 906 kilometri Azərbaycan Respublikasının ərazisindən keçir.
O, Türkiyə, Gürcüstan ərazilərindən axaraq Azərbaycan ərazisinə daxil olur. Burada özünün ən böyük qolu olan Araz çayı ilə birləşərək Xəzər dənizinə tökülür. Azərbaycan ərazisindəki Qanıx, Qabırrı, Türyan, Ağstafa, Şəmkir, Tərtər, Xaçın və başqa çaylar Kür hövzəsinin çaylarıdır.

#### 3. “Ana Kür” mətni ilə bağlı hiss və düşüncənizi aşağıdakı sualların əsasında izah etməyə çalışın.

– Günəşin yenicə çıxdığını seyr etmisinizmi? O sizə necə təsir edib?
– Çayın hər iki sahilinə səpələnmiş şehli otların, güllərin, çiçəklərin günəşə boylanması gözünüzün qarşısında canlandımı? Belə bir mənzərə görmüsünüzmü?
– Gecədən qalmış sərinliyi, səssizliyi duydunuzmu?
•