###### bölmə 4

MƏNƏVİ DƏYƏRLƏR, YAŞAYAN HİKMƏTLƏR
3. Ana dili öz varlığını necə qoruyub saxlaya bilər? Tövsiyələrə diqqət edin:

1. ana dili məhv olarsa, nəticəsinin necə olacağı barədə deyilənləri yada salın;
2. doğma yurdun qorunmasına şairin münasibətini xatırlayın;
3. ana dilinin qorunması ilə bağlı şairin mövqeyini nəzərə alın.

4. Əsərdə maraqlı hesab etdiyiniz təsvir və ifadə vasitələrinin bədiiliyin artmasına verdiyi töhfəni aydınlaşdırmağa çalışın. Cədvəldən istifadə edin.

Təsvir vasitələrinin işləndiyi misralar | Bədiiliyin artmasında onların rolu

5. Şeirdə ifadə olunmuş əsas fikri – ideyanı müəyyənləşdirin. Cədvəldəki fikirlərlə tanış olun. Seçdiyinizi, yaxud öz variantınızı əsaslandırmağa çalışın.

#### Əsərin əsas ideyası üçün fikirlərdən hansı daha uğurludur? | #### Nə üçün belə düşünürsünüz? | #### Sizin variantınız
Ana dili o dildə danışanlar üçün əzizdir. |  |
Ana dilini sevmək və yaşatmaq hamının borcudur. |  |
Ana dilini sevmək azdır, onu yaşatmaq üçün doğma yurdun qorunub saxlanması da vacibdir. |  |

II
İFADƏLİ OXUYA HAZIRLAŞIN
1. Aşağıdakı tövsiyəni və nümunəni müzakirə edin.
Bilirsiniz ki, əsər məzmunundan asılı olaraq uca, yaxud aşağı səslə, sürətlə və ya aramla oxunur. Eləcə də məzmuna uyğun olaraq səsdə dəyişilmələr (sevinc, fərəh, yaxud kədər, qəzəb və s.) baş verir. Oxuda müəyyən məqamlarda fasilələrin edildiyini də bilirsiniz. Məsələn, şeirlərin oxusunda misra daxilində, misranın sonunda fasilələrin edilməsi vacib olur. Bunlara əməl edilməsi oxunun təsirli olmasına imkan yaradır.
Mətnin üzərində şərti işarələrin qoyulması ifaçının (şeiri oxuyanın) işini xeyli asanlaşdırır.
Nümunə:
Layla axır… |çocuq baxır.|
Bəs nə üçün | mürgüləmir?|
Bayaq ana| südü əmib,|
İndi ana|ruhu əmir.||
Aramla
Təəccüblə
Hərarətlə
2. Şeirdən seçdiyiniz bir parçanın ifadəli oxusuna hazırlaşın. Şərti işarələrdən istifadə etməyi unutmayın.
●