Hammurapinin barelyefi Hammurapinin qanunları həkk olunmuş bazalt daş Babildə Zikkurat |  | Hammurapi bütün ölkə üçün vahid qanunlar yaratdı. O, Şumer şəhər-dövlətlərində olan qanunları təkmilləşdirib yeni qanun külliyyatı tərtib etdirdi. Qanunlar cəmiyyət həyatının bir çox sahələrini: torpağa sahiblik, ticarət qaydaları, borc və faiz, cinayətlərə görə verilən cəzalar, hətta həkimlərin də fəaliyyətini tənzimləyirdi. Ancaq qanunlar insanlar arasında fərq qoyur, varlı və yuxarı təbəqədən olan insanların mülkiyyətini və mənafeyini qoruyurdu. Hammurapinin qanunları bu dövrdə İkiçayarasında quldarlıq münasibətlərinin xüsusiyyətlərini izləməyə imkan verir. Hammurapinin qanunlarından: • Mən, Hammurapi, tanrılar tərəfindən təyin edilmiş başçı, ... şahların ən birincisi, ölkəyə haqq və ədalət gətirdim. • Əgər bir adam məbədin və ya hökmdarın əmlakını oğurlayarsa, o edam olunmalıdır. • Əgər bir adam qaçmış qulu gizlədərsə, o edam olunmalıdır. • Əgər bir adam başqasının öküzünü öldürərsə, əvəzində öküz verməlidir. • Əgər təbib xəstənin gözündəki pərdəni kəsib götürərsə, ona müəyyən olunmuş miqdarda gümüş verməlidir. • Əgər təbib xəstənin gözünü müalicə edərkən göz kor olarsa, təbibin əli kəsilməlidir. Qanunlardan aydın olur ki, həmin dövrdə borcunu qaytara bilməyən insanlar da qula çevrilə bilərdilər. Borca görə köləlik 3 il çəkirdi. Qulun övladları da qul olurdu. Valideynlərindən biri azad insan olduqda övladı azad olurdu. Hammurapinin qanunları həkk olunmuş bazalt daş Ur şəhərindən tapılmışdır. Mixi yazı ilə yazılmış qanunlar 282 maddədən ibarətdir.
| Sizcə, qanun və qaydalar necə olmalıdır?