Dərinləşdirmə |  |  |  | DƏNİZDƏN ZİRVƏYƏ İQLİM |

Böyük Qafqazın şimal-şərq yamacı Şaquli istiqamətdə orta illik temperatur +14°C-dən 0°C-yə qədər azalır. Yağıntıların orta illik miqdarı isə 100 mm-dən 1200 mm-ə qədər artır. Böyük Qafqazın şimal-şərq yamacının relyefi, müxtəlif istiqamətlərdə uzanan dağ silsilələri hava kütlələrinin istiqamətini tez-tez dəyişir. Belə ki, dağlar şimaldan gələn soyuq hava kütlələrinin əraziyə birbaşa daxil olmasının qarşısını alır. Burada sahilboyu, düzən, dağətəyi ərazidə, əsasən, şimal-qərb və şərq küləkləri, dağlıq hissələrdə isə cənub- qərb və şimal-şərq küləkləri üstünlük təşkil edir. Küləyin orta illik sürəti 5 m/san müşahidə edilsə də, bəzən 10 m/san-dən də çox olur. |  | Azərbaycanın bəzi regionlarında iqlim tipləri müxtəlifliyi ilə seçilir. Böyük Qafqazın şimal-şərq yamacı belə ərazilərdən biridir. Bu ərazi Xəzər sahillərindən başlayaraq mütləq hündürlüyü 4466 m olan Bazardüzü zirvəsinə qədər ucalır. Ona görə də Böyük Qafqazda düzənliklərdən yüksək dağlığa doğru ardıcıllıqla yarımsəhra və quru çöl, mülayim isti, soyuq və dağ-tundra iqlim tiplərinə rast gəlinir.

Fəaliyyət

1 | A xəritəsinə əsasən sualları cavablandırın. a) A-dan B məntəqəsinə doğru relyef necə dəyişir? b) A–B istiqamətində relyefin dəyişməsini iqlim göstəriciləri ilə əlaqələndirin. c) A və B məntəqələrinin temperaturu və yağıntıları arasında hansı fərqlər var?
2 | B, C, D şəkillərini müqayisə edin. Şəkillərdə verilən ərazilərin relyefi, temperaturu, yağıntıları və canlı aləmi haqqında hansı fikirləri demək olar?