İzahetmə |  |  |  | ƏHALİNİN ARTIMINDA FƏRQLƏR |

İnsanların yaşadığı ərazilər məskunlaşma əraziləri adlanır. Dünyanın ən qədim məskunlaşma regionları Afrika, Asiya və Avropada formalaşmışdır. Dünyanın ən qədim və güclü dövlətləri də burada yaranmışdır. Əhali məhz bu regionlardan planetimizin hər tərəfinə yayılmışdır.

Dünya əhalisinin tarixi məskunlaşma mərkəzləri |  | Bizim eranın (b.e.) əvvəlində əhali artımı zəif olmuşdur. Əhalinin sayı, əsasən, XX əsrdən başlayaraq sürətlə artdı. Bəşəriyyətin tarixində ən yüksək artım 1963-cü ildə baş vermiş və 2,2% təşkil etmişdir. Hazırda dünyada 8,1 milyarddan çox əhali yaşayır. Dünya əhalisinin illik artımı təqribən 85–90 mln. nəfərdir. Lakin son illərdə bu göstərici azalmışdır.

Dünya əhalisinin sayının dəyişməsi |  | Əhali təbii artım hesabına çoxalır. Təbii artım dedikdə il ərzində doğulanlarla ölənlərin sayı arasındakı fərq başa düşülür. Əhalinin təbii artımı sayla (nəfərlə) və faizlə ifadə olunur. Əhali artımının faizlə ifadəsi əhalinin bir ildə ümumi sayının neçə faizi qədər artdığını göstərir. Region və ölkələrdə əhali miqrasiya yolu ilə, yəni köçənlərin hesabına da arta, yaxud azala bilər.

Fəaliyyət

1 | A və B şəkillərinə əsasən suallara cavab verin. a) İnsanların ilk məskunlaşma mərkəzləri harada yerləşirdi? b) Qitələrin məskunlaşmasının xronoloji ardıcıllığını müəyyən edin. c) B qrafikinə əsasən eramızın əvvəlində dünyada əhalinin sayını müəyyən edin. d) Əhali sayının ən sürətli artımı hansı ildən başlayır? Həmin ilə qədər və ondan sonrakı dövrdə əhali artımını müqayisə edin. Hansı nəticəni əldə etdiniz? e) 1900-cü ildən 1960-cı ilə qədər və 1960-cı ildən 2000-ci ilə qədər dünya əhalisinin nə qədər artdığını hesablayın. Hansı nəticəyə gəldiniz? f) 2020–2024-cü illər ərzində dünya əhalisinin illik artımını hesablayın. Aldığınız cavabı mətndəki illik artım göstəricisi ilə müqayisə edin. Hansı nəticəyə gəldiniz?