|  | Mövzu
| BÖLMƏ 6 | # 6.1
| # ƏHALİ ARTIMI VƏ YAŞAYIŞ MƏNTƏQƏLƏRİ

Dərsə başlarkən |  |

|  | BMT-nin Əhali Fondunun 2023-cü il hesabatından: “...Bəşəriyyətin qarşısında duran bir çox problemlərin səbəbi dünya əhalisinin artımıdır. Bəzi mənbələr təbii sərvətlərin tükənməsini, müharibələrin baş verməsini əhali sayının çox olması ilə izah edir. Digərləri hesab edir ki, doğulanların azalması planetimizi “insansız” qoya bilər. Eyni zamanda iqlim dəyişmələri, iqtisadi çətinliklər, hərbi münaqişələr və "COVİD-19" kimi pandemiyalar bəşəriyyətin gələcəyi üçün narahatlıq doğurur...” Bir çox amerikalı və avropalı alimlər hesab edirlər ki, yaxın onilliklərdə dünya əhalisi azalmağa başlayacaq.

1960–1970-ci illərdə Çində əhalinin sürətlə artımı bir sıra problemlərin meydana gəlməsinə səbəb oldu. Nəticədə Çin BMT-nin dəstəyi ilə aşağıdakı qanunları qəbul etdi: • Hər ailədə yalnız bir uşaq ola bilər. • Yaşı 24-dən az və təhsili yekunlaşmayan insanlar ailə qura bilməz. • Təkuşaqlı ailələrə dövlət tərəfindən diqqət artırılır, çoxuşaqlı ailələr isə dövlət dəstəyindən məhrum edilir. 2000-ci ildən etibarən artıq bu tədbirlər öz nəticəsini göstərməyə başladı. |  | 2000–2022-ci illərdə Çində təbii artımın dəyişməsi

Fəaliyyət

1 | A şəklinə və mətnə əsasən suallara cavab verin. a) A şəkli haqqında fikirlərinizi söyləyin. b) Əhalinin sürətli artımı nə üçün BMT-ni narahat edir?
2 | Nə üçün Çin dövləti əhalinin sürətlə artması ilə bağlı yeni qanunlar qəbul etməli oldu?
3 | Çində tətbiq edilən qanunların hər biri əhalinin artımına necə təsir edə bilərdi?
4 | B qrafikinə əsasən müəyyən edin: a) 2000–2010-cu illərdə Çində əhalinin artımı necə dəyişdi? b) 2018-ci ildən sonra əhalinin artımında hansı dəyişiklik baş verdi? c) Əhalinin sayı nə zaman azalmağa başladı? d) Qrafikdə aşkar etdiyiniz dəyişikliklərin baş verməsinə səbəb nə idi?