BÖLMƏ 5 | İqlim |

İqlim qurşaqlarının xüsusiyyətlərini fərqləndirmək üçün iqlim xəritələrindən və iqlim diaqramlarından istifadə olunur. İqlim xəritələrində müxtəlif ərazilərə aid olan iqlim göstəriciləri təsvir edilir. Bu göstəricilərə orta illik temperatur, yağıntıların miqdarı, rütubətlilik səviyyəsi, küləyin istiqaməti və sürəti haqqında məlumatlar daxildir. İqlim göstəriciləri ərazidə iqlimin necə olduğunu müəyyən etməyə imkan verir.

İqlim diaqramları isə müəyyən bir məntəqə üçün temperatur və yağıntının il ərzində necə dəyişdiyini qrafik şəkildə göstərir. Bu diaqramlar mövsümi dəyişiklikləri və iqlimin əsas xüsusiyyətlərini daha sadə və anlaşıqlı formada göstərir. |  |

1. Tropik iqlim qurşağı (A). Ekvatora yaxın ərazilərdə müşahidə edilir. İlboyu yüksək temperatur, bol yağıntı və yüksək rütubət (80%-dən çox) bu qurşaq üçün xarakterikdir. Gecə və gündüz, eləcə də fəsillər arasında temperatur fərqi nisbətən aşağıdır. Havanın orta illik temperaturu +18°C-dən aşağı düşmür. Yüksək temperatur və bol yağıntı zəngin bitki örtüyü və heyvanlar aləminin formalaşmasına səbəb olmuşdur.
Peru (İkitos)

4 | B xəritəsinə görə suallara cavab verin. a) Xəritədə hansı iqlim göstəriciləri təsvir edilmişdir? b) Temperaturun ərazi üzrə paylanmasında hansı qanunauyğunluq vardır? c) Xəritə üzrə yağıntılar necə paylanmışdır?
5 | C şəkil və qrafikinə əsasən sualları cavablandırın. a) Şəkildə nə təsvir edilmişdir və bu mənzərənin yaranma səbəbi nədir? b) Qrafikdə temperatur və yağıntılar ilboyu necə dəyişir? c) Tropik iqlim qurşağının illik yağıntı miqdarını hesablayın.