| Tənəffüs sistemi
Həyati proseslər canlıların yaşadıqları mühitə uyğunlaşmaları ilə yanaşı, yaşamlarının davamını təmin edir. Orqanizm həyat fəaliyyəti üçün zəruri olan enerjini üzvi birləşmələrin oksidləşməsi nəticəsində əldə edir. Tənəffüs adlanan bu prosesin baş verməsi üçün lazım olan oksigen müxtəlif yollarla qəbul edilir. Bu, canlıların yaşadıqları mühitdən və həyat tərzindən bilavasitə asılıdır. Nəticədə canlılarda müxtəlif tənəffüs tipləri meydana çıxmışdır. Bəzi canlılar oksigeni bədən səthi və ya dəri vasitəsilə, bəziləri qəlsəmələrlə, bəziləri də ağciyərləri ilə qəbul edir. |
⬤ | Aksolotl başının yanından çıxan qırmızı, tüklü xarici qəlsəmələrə malik və göz qapağı olmayan nadir canlıdır. Quyruqlu amfibilərdən olan bu canlı Meksikanın mərkəzində dayaz gölməçələrdə yaşayır və fərdi inkişaf dövründə hər hansı dəyişkənlik keçirmir.
⬤ | 1. Tənəffüs orqanlarının müxtəlifliyinin canlılar üçün əhəmiyyəti nədir? 2. Hansısa tənəffüs tipinin digərindən üstün olduğunu demək olarmı?

| Bölmədə öyrənəcəksiniz • Onurğasız heyvanlar, adətən, bütün bədən səthi, dəri, qəsləmə və traxeya ilə tənəffüs edir • Balıqlar qəlsəmə, amfibilər dəri və ağciyər, sürünənlər, quşlar və məməlilər ağciyərlərlə tənəffüs edən onurğalı heyvanlardır • Məməlilərin ağciyərlərində alveollar olur • İnsanda qırtlaqda yerləşən səs tellərinin titrəməsi nəticəsində səs əmələ gəlir • İnsanda tənəffüs nəfəsalma və nəfəsvermə sayəsində mümkündür • Alveollarda qazlar mübadiləsi diffuziya yolu ilə baş verir