Qan dövranı sistemi | 3

Eritrositlər yetkin halda nüvəsiz, bölünməyən qan hüceyrələridir. Ortası basıq diskşəkilli olması onların səthinin sahəsini artırır. Tərkibində qana qırmızı rəng verən maddə – hemoqlobin zülalı vardır. Eritrositlər qırmızı sümük iliyində əmələ gəlir. Yarandığı zaman onların nüvələri olur, sonradan nüvələrini itirir. Ömürləri 120 gündür, qaraciyər və dalaqda parçalanır. Oksigenin və qismən karbon qazının daşınmasında iştirak edir. Leykositlərin bir neçə növü mövcuddur. Hamısı nüvəli hüceyrələrdir. Leykositlər rəngsizdir. Yalançı ayaqlar əmələ gətirən bəzi leykositlər fəal hərəkət edir. Onlar kapilyar damarlarını tərk edərək orqanizmə düşən yad cisimləri zərərsizləşdirə bilir. Əsasən, qırmızı sümük iliyində və limfa düyünlərində yaranır. Bir neçə saatdan bir neçə ilə qədər yaşayan leykositlər, adətən, dalaqda parçalanır. Orqanizmin mikroblardan, zəhərli maddələrdən, yad hüceyrə və toxumalardan qorunmasında mühüm rol oynayır. Leykositlərin bəzi növləri mikroorqanizm və yad cisimciklərə yaxınlaşaraq öz yalançı ayaqları ilə onları əhatə edir. Sonra isə onları öz sitoplazmaları içərisinə alaraq xüsusi fermentlərinin iştirakı ilə həll edir. Bu proses faqositoz adlanır. |
Bilir- siniz- mi? | Bir eritrositdə təqribən 250 milyon hemoqlobin molekulu olur. Hər hemoqlobin özünə 4 oksigen molekulu birləşdirir.