Bitki orqanizmi | 2

hesabına bitki yaşadığı müddətcə davamlı böyüyür və inkişaf edir. Meristem hüceyrələri kökün və zoğun uc hissələrində, gövdədə və taxıllarda buğumların dib hissəsində olur. Zoğun uc hissələrində tumurcuqlarda yerləşən törədici toxuma hüceyrələri tumurcuğun digər hissələri ilə qorunur, kökdə isə kök üsküyi ilə örtülür. Kök üsküyü zədələnirsə, daxili toxuma hüceyrələri çoxalır və onu bərpa edir. Çiçəkli bitkilərdə və çılpaqtoxumlularda gövdənin qabıq və |

oduncaq hissələrinin arasında yerləşən kambi adlanan meristem hüceyrələri eninə böyüməni təmin edir.
Daimi toxumalar
Törədici toxuma hüceyrələrindən inkişaf edən daimi toxuma hüceyrələri yaşlandıqca vakuolları böyüyür, sitoplazması kiçilir və nüvələri hüceyrənin kənarına itələnir.
Toxumanı təşkil edən hüceyrələr arasında boşluqlar yaranır. Quruluşuna və funksiyasına görə daimi toxumalar örtük, parenxim, mexaniki, ötürücü və ifrazat toxuması kimi qruplaşdırılır.
Parenxim toxuma və ya əsas toxuma canlı, sitoplazma ilə zəngin, kiçik və az sayda vakuolu olan nazik qılaflı hüceyrələrdən ibarətdir. Bitkilərdəki digər toxumaların arasını dolduraraq onların bir-biri ilə əlaqəsini təmin edir. Bitkilərin bütün orqanlarının strukturunda, məsələn, yarpaq lətində, gövdənin özək və yaşıl qabıq qatında, kökün qabıq hissəsində və meyvəköklərdə olur. Parenxim hüceyrələri yerləşdikləri yerdən asılı olaraq müxtəlif funksiyaları yerinə yetirir. Məsələn, xloroplastlarla zəngin olan fotosintezedici parenxim hüceyrələri fotosintez və qazlar mübadiləsini həyata keçirir. Hüceyrə şirəsi ilə dolu vakuollara malik özək və kökün qabıq parenximasına ehtiyat qida maddələri toplanır. Peyk-hüceyrələr adlanan parenxim hüceyrələr fotosintez məhsullarının və digər qida maddələrinin daşınması zamanı sıx əlaqəli olduqları floem borularına "yoldaşlıq edir".
Örtük toxuma bitkinin bütün səthini xaricdən tam əhatə edən toxumadır. Hüceyrələri qalın qılaflı olan bu toxumanın sitoplazmasında, adətən, xloroplast olmur. Örtük toxuması bir tərəfdən bitkini həddindən artıq su itkisi, mexaniki və kimyəvi təsirlərdən qoruyur. Həmçinin ətraf mühitlə bitki arasında maddələr mübadiləsini təmin edir.
Kökləri, ot bitkilərinin gövdələrini, zoğun cavan hissələrini, yarpaqların bütün səthini epidermis örtür. Epidermis hüceyrələrarası boşluqları olmayan birqat hüceyrədən ibarət örtük toxumadır.