I hissə |  |

1.1 Hüceyrənin kimyəvi tərkibi. Su

Yunan filosofu Demokrit istənilən cismin kiçik zərrəciklərdən ibarət olduğunu irəli sürmüşdür. Onun fikrincə, hər hansı bir maddəni daha kiçik hissələrə bölməyə davam etsək, bölünməyən zərrəciklər alınar. O, maddənin bu zərrəciklərini atomlar adlandırmışdı. |  |
Açar sözlər | atom, molekul, element, birləşmə
• Atom nədir? • Bərk, maye və qazlarda olan maddənin tərkibindəki hissəciklər haqqında nə bilirsiniz?

Arqon atomu |  |
Oksigen molekulu |  |
Azot molekulu |  |
Karbon qazı molekulu |  |
| Hüceyrənin kimyəvi tərkibi Atom maddənin kimyəvi yolla bölünməyən ən kiçik zərrəciyidir. Bütün maddələr atomlardan ibarətdir. Bir çox maddələr öz aralarında kimyəvi rabitə əmələ gətirən atomlardan ibarət molekullardan təşkil olunmuşdur. Məsələn, oksigen molekullarında bir-birinə bağlı iki oksigen atomu var. Müəyyən bir maddənin bütün molekulları həmişə eyni növ və sayda atomlardan ibarət olur. Karbon, oksigen və azot kimi bəzi maddələr yalnız bir növ atomdan ibarətdirsə, onlara elementlər deyilir. Hər bir atom növü özünəməxsus xüsusiyyətlərə malikdir. Bu səbəbdən müxtəlif elementlər bir-birindən fərqli kimyəvi və fiziki xüsusiyyətlər göstərir. Məsələn, gümüş və qızıl elementləri bu xüsusiyyətlərinə görə bir-birindən seçilir. Bunun əsas səbəbi isə onların tərkibinin yalnız müvafiq atomlardan ibarət olmasıdır: gümüş elementi yalnız gümüş atomlarından, qızıl elementi isə yalnız qızıl atomlarından təşkil olunmuşdur. Alimlər təbiətdə 92 müxtəlif növ atom kəşf ediblər. Beləliklə, təbiətdə yalnız 92 müxtəlif elementə rast gəlinir. Ətrafımızdakı bir çox maddələr də elementlərin birləşməsindən ibarətdir. Kimyəvi reaksiya zamanı müxtəlif elementlər birləşərək “kimyəvi birləşmələr” adlandırılan yeni maddələr əmələ gətirir.

▶ Müxtəlif kimyəvi birləşmələr |