I hissə |  |

2.1 Bitki orqanizmi və qazlar mübadiləsi

Çiçəkli bitkilərin əksəriyyətinin yarpaqları, gövdələri və kökləri var. Bu orqanların birgə işi nəticəsində bitki canlı qalır və böyüyüb inkişaf edir. Bitkilərin orqanları ölçüsü və forması ilə fərqlənən, müəyyən funksiyaları yerinə yetirən müxtəlif növ hüceyrələrdən ibarətdir. |
Açar sözlər | meristem, parenxim, örtük toxuma, mexaniki toxuma, ötürücü toxuma
• Sizcə, nə üçün hüceyrələrin hamısı eyni deyil? • Necə düşünürsünüz, hüceyrələr və toxumalar hansı xüsusiyyətlərinə görə orqanlarda birləşir?

| Bitki orqanları müxtəlif toxumalardan təşkil olunmuşdur. Adətən, bitki toxumaları mənşəyinə və bitki orqanizmində yerinə yetirdiyi əsas funksiyalara görə qruplaşdırılır. Mənşəyinə görə bitki toxumaları törədici (meristem) və daimi olur.

Fəaliyyət
Bitki orqanizminin ixtisaslaşmış hüceyrələri
Hüceyrələrin öz funksiyalarını yerinə yetirmək üçün necə ixtisaslaşdıqlarını təsvir etmək üçün cədvəli tamamlayın.
Müzakirə edin:
1. Bu hüceyrələrə bitkinin hansı orqanlarında rast gəlmək olar? Nə üçün?
2. Sizcə, hüceyrələrin hər biri öz funksiyasını yerinə yetirmək üçün necə uyğunlaşıb?

| Törədici (meristem) toxuma Törədici toxuma hüceyrələri daim bölünərək yeni hüceyrələr əmələ gətirir. Buna görə də meristem hüceyrələri kiçik, nazik qılaflıdır. Bol sitoplazmaya və iri nüvəyə malikdir, adətən, vakuolları olmur. Hüceyrələrarası boşluq yoxdur. Bu hüceyrələrdə maddələr mübadiləsi sürətlidir, onlar daim bölünür və yeni hüceyrələr əmələ gətirir. Yaranan hüceyrələrin bir hissəsi meristem (yun. “meristos” – bölünən deməkdir) vəziyyətində qalır. Digər hissəsi isə müəyyən funksiyanı yerinə yetirmək üçün ixtisaslaşaraq daimi toxumaları əmələ gətirir. Meristem hüceyrələrinin fəaliyyəti nəticəsində yaranan bu yeni hüceyrələr