Tənəffüs sistemi | 4

Sürünənlərdə ağciyərlər daha yaxşı inkişaf edib, büküşlərə malikdir. Bu büküşlər sayəsində ağciyərlərin tənəffüs sahəsi xeyli genişlənmişdir. Quşlarda isə ağciyərlərə daxil olan bronxlar şaxələnir. Şaxələrin bir qismi ağciyərlərin ön, digər qismi isə arxa hissəsində ön və arxa hava kisələrini əmələ gətirir. Hava kisələrinə dərinin altında, borulu sümüklərin içərisində, daxili orqanların və əzələlərin arasında rast gəlmək mümkündür. Qazlar mübadiləsi yalnız ağciyərlərdə baş verir. Məməlilərin ağciyərlərində amfibilərdən, sürünənlərdən və quşlardan fərqli olaraq alveollar mövcuddur. Onlarda qazlar mübadiləsi bilavasitə alveollarda baş verir. |

Öyrəndiklərinizi tətbiq edin

Quşlarda oturarkən və yeriyərkən qabırğaarası əzələlərin, uçarkən isə döş əzələlərinin hesabına döş qəfəsi genişlənir. Bu zaman ağciyərlərdə qazlar mübadiləsi baş verir. Digər onurğalılardan fərqli olaraq quşlar həm nəfəsalma zamanı, həm də nəfəsvermə zamanı tənəffüs edirlər. Təqdim olunan təsvirə əsasən ikiqat tənəffüs adlanan bu prosesi təhlil edin. Müzakirə edin: • Nəfəs verərkən ağciyərdə mənimsənilən oksigenin miqdarı artırmı? Fikrinizi əsaslandırın. |

Öyrəndiklərinizi yoxlayın
1. Birhüceyrəli canlılar üçün hansı tənəffüs tipi xarakterikdir?
2. Tənəffüs tiplərini bir-birindən fərqləndirin.