Bitki orqanizmi | 2

| ◀ Su və suda həll olmuş maddələrin daşınması

Transpirasiya
Yaşıl bitkilər davamlı olaraq torpaqdakı suyu udur. Amma udulmuş suyun hamısı bitki tərəfindən istifadə edilmir. Suyun bir hissəsi bitkinin yerüstü hissələrindən, əsasən, yarpaqlardakı ağızcıqlar və gövdədəki mərciməklər vasitəsilə buxarlanır. Transpirasiya adlanan bu proses bitkini günəşin həddən artıq qızdırıcı təsirindən qoruyur.
Fəaliyyət
Transpirasiya sürətinin ölçülməsi
Ləvazimat: qayçı, otaq bitkisi, sınaq şüşəsi, pipet, yaylı tərəzi, saat, qələm.
İşin gedişi:
1. Qayçı ilə 8 sm uzunluğunda yarpaqlı zoğ kəsin.

2. Kəsilmiş zoğu su olan sınaq şüşəsinə salın və pipetdən istifadə edib suyun səviyyəsini dəqiq (məsələn, 8 sm3) tənzimləyərək qeyd edin.

3. İkinci pipetlə sınaq şüşəsindəki suyun səthinə bir az (məsələn, 1 sm3) yağ əlavə edin. Çalışın ki, yağ yarpaqların üzərinə düşməsin.

4. Şəkildə göstərildiyi kimi sınaq şüşəsini yaylı tərəzi vasitəsilə çəkin. Kütləni, vaxtı və tarixi qeyd edin. 5. 5 saatdan sonra sınaq şüşəsini və zoğu yenidən yaylı tərəzi vasitəsilə çəkin. 6. kütlə itkisi (qram) zaman (saat) düsturundan istifadə edərək transpirasiya sürətini hesablayın. |  | Müzakirə edin: 1. Bu təcrübədə kütlə itkisi nəyi ifadə edir? 2. Sizcə, suya niyə yağ əlavə edildi? 3. Bu prosesdə ağızcıqların rolu nədir? Fikrinizi əsaslandırın.