Həyatın kimyası | 1

Digər fermentlər hüceyrə daxilində sintez edilir, sonra isə öz funksiyalarını yerinə yetirmək üçün bəzi orqanların hüceyrələri tərəfindən ifraz olunur. Məsələn, yağları yağ turşularına və qliserinə parçalayan lipaza, həmçinin cücərmə zamanı nişastanı maltozaya çevirən amilaza hüceyrəxarici fermentlərə aid edilir. Fermentlər öz fəaliyyətlərində spesifikdir. Bu o deməkdir ki, onlar yalnız bir növ reaksiyanı kataliz edir. Məsələn, proteazalar zülalları parçalasa da, karbohidratlara və ya lipidlərə təsir göstərmir. Lipazalar isə lipidləri parçalayır, lakin nə zülallara, nə də karbohidratlara təsir edir. Fermentlər müxtəlif olmasına baxmayaraq, onların oxşar xassələri də vardır. Fermentlər suda həll olur, onların fəallığı müəyyən temperaturla, həmçinin mühitin pH göstəricisi ilə bağlıdır. |

Öyrəndiklərinizi tətbiq edin
Keratin saç, dırnaq, xəz, buynuz və lələklərdə rast gəlinən zülaldır. Müxtəlif pH qiymətində və müxtəlif temperaturlarda keratini parçalayan keratinaza fermentinin nisbi fəallığı qrafiklərdə göstərilmişdir.
Müzakirə edin:
• Keratinaza hansı optimal pH və temperaturda yaxşı nəticə göstərir? Fikrinizi əsaslandırın.
• Sizcə, təcrübə zamanı hansı iki dəyişiklik keratinazanın aktivliyini göstərmək üçün istifadə edilə bilər?
• Hər iki təcrübədə hansı iki şərt sabit saxlanılmalıdır? Nə üçün?
Öyrəndiklərinizi yoxlayın
1. “Həzm fermentləri olmadan bəzi qidalar orqanizm üçün faydasızdır”. Bu fikir doğrudurmu? Nə üçün?
2. Fermentlər necə fəaliyyət göstərir?
3. Temperatur fermentlərin fəaliyyətinə necə təsir edir?
4. Nə üçün qidaların əksəriyyətini soyuducuda saxlamalıyıq? Fikrinizi əsaslandırın.