Heyvanlarda və insanda çoxalma | 6

Prostat vəzinin mayesi spermatozoidlərin hərəkətliliyini artırır. 1 sm3 spermanın tərkibində 20 milyon-60 milyon spermatozoid olur. Qadın cinsiyyət sistemi Qadın cinsiyyət sistemi yumurtalıqlar, uşaqlıq boruları, uşaqlıq, uşaqlıq boynu, uşaqlıq yolu və xarici cinsiyyət orqanlarından ibarətdir. Qızlarda 10-12 yaşlarından başlayaraq yumurtalıqlarda yumurta-hüceyrələrin yetişməsi baş verir. Yumurta-hüceyrə yumurtalıqlarda əmələ gəldikdən sonra uşaqlıq borusu vasitəsilə uşaqlığa doğru yönəlir. Mayalanma prosesi bu borularda baş verir. Mayalanma baş verdikdən sonra bətndaxili inkişafın növbəti mərhələləri uşaqlıqda davam edir. |

• DÜŞÜN • MÜZAKİRƏ ET • PAYLAŞ | Mayalanma uşaqlıq borusunda baş verir. Bu prosesin digər cinsiyyət orqanlarında baş verməsi niyə mümkün deyil?

Cinsi yetişkənlik dövründə yumurtalıqlarda estrogen hormonu əmələ gəlir. Onun təsiri ilə yetkinlik yaşına çatmış qızların orqanizmində süd vəzilərinin böyüməsi, bədənin qoltuq və qasıq nahiyələrində tüklərin əmələ gəlməsi kimi əlamətlər müşahidə olunur.
Təxminən 10-12 yaşlarından aybaşı (menstruasiya) tsikli başlayır. O, üç fazadan ibarətdir: 4-5 gün davam edən aybaşı fazası, uşaqlığın selikli qişasının bərpa olunduğu aybaşından sonrakı faza və sarı cisim fazası. Yeni doğulmuş qız orqanizmində hər yumurtalıqda təxminən 400 000 yetişməmiş yumurta-hüceyrə olur.
Qadın orqanizmində ömür boyu 350-500 yumurta-hüceyrə yetişir. Onlar qovuqcuqlarda – follikullarda əmələ gəlir və uşaqlıq borularında tam yetişir. Yumurta-hüceyrənin follikuldan xaric olunması ovulyasiya prosesi adlanır.
Yumurta-hüceyrənin xaric olduğu follikulun yerində sarı cisim fəaliyyətə başlayır və progesteron hormonu ifraz edir. Bu hormonun təsirindən uşaqlığın selikli qişası (endometrium) qalınlaşır və mayalanmış yumurta-hüceyrəni qəbul etməyə hazır olur. Uşaqlıq borusunda mayalanma baş verməzsə, yumurta-hüceyrə uşaqlığa düşür və uşaqlığın selikli qişasında dağılaraq bədəndən xaric olur, yəni aybaşı fazası baş verir.