II hissə |  |

Həyat dövriyyəsi Dəniz tısbağası Sərçə |  | Sürünənlər ayrıcinslidir, çoxalmaları quruda baş verir. Quru mühitində çoxalma ilə əlaqədar mayalanma daxilidir. Bir cüt yumurtalıq və bir cüt toxumluqları olur. Erkəklərdə spermatozoidin dişinin kloakasına ötürülməsi üçün çütləşmə orqanı mövcuddur. Yumurta-hüceyrənin mayalanması dişinin yumurta borusunda gedir. Quru mühitlə əlaqədar yumurtalar qabıqlıdır və rüşeymin inkişafını təmin edən sarılıqla zəngin olur. Yumurtadan yetkin fərdə oxşayan bala çıxır. Bəzi sürünənlər (məsələn, adi gürzə) diri bala doğur. Quşlar ayrıcinsli heyvanlardır. Onlarda mayalanma prosesi daxildə olur və yumurta borusunda gedir. Dişilərdə təkcə sol yumurtalıq (sağ yumurtalıq qalıq halında qalmışdır), erkəklərdə bir cüt toxumluq olur. Çoxalma orqanlarının axarları kloakaya açılır. Bəzi quşlarda (toyuqlar, ördəklər və s.) yumurtadan yumşaq qu lələkləri ilə örtülü və gözləri açıq olan balalar çıxır. Belə inkişaf tipinə malik quşlar cücəbalalı quşlar adlandırılır. Sərçələrin, göyərçinlərin və digər quşların balaları yumurtadan çıxdıqda çox aciz, göz qapaqları və qulaq dəlikləri qapalı olur, bədənlərinin üzərində lələklər olmur. Belə inkişaf tipinə malik quşlara ətcəbala deyilir.
| Sürünənlərdə yumurta borusunun quruluşu 1. Yumurtalıq 2. Mayalanmış yumurta-hüceyrənin yumurta borusunda hərəkəti 3. Qabıqla örtülmüş yumurtanın kloakaya düşməsi