II hissə |  |

6.4 İnsanın cinsiyyət sistemi
Cinsi çoxalma növün davamlılığını təmin edən əsas mexanizmlərdən biridir. İnsanlarda cinsi çoxalma kişi və qadın cinsiyyət hüceyrələrinin (spermatozoid və yumurta-hüceyrənin) birləşməsinə əsaslanan prosesdir.
• Qadın və kişi cinsiyyət hüceyrələri hansı orqanlarda formalaşır?
• Cinsiyyət hüceyrələri digər bədən hüceyrələrindən nə ilə fərqlənir?

Açar sözlər | progesteron, ovulyasiya, follikul, testosteron, estrogen, cinsi yetişkənlik
| Cinsiyyət hüceyrələrinin birləşməsindən yeni orqanizm yaranır. Ata və ananın cinsiyyət hüceyrələri onların əlamətlərini yaranacaq yeni orqanizmə ötürür. Beləliklə, yeni yaranan orqanizm valideynlərinin əlamətlərini daşıyır, amma heç də onların tam oxşarı olmur.

Fəaliyyət Qadın və kişi orqanizmində fərqlərin müəyyənləşdirilməsi Cədvəldə boş qalan xanaları tamamlayın.
Xüsusiyyətlər | Kişi | Qadın
Cinsiyyət vəzisi | Toxumluqlar |
Cinsiyyət hüceyrəsi |  | Yumurta-hüceyrə
Hormonlar | Testosteron | Estrogen
Çiyinlər | Geniş |
Çanaq | Ensiz | Geniş
Əzələ kütləsi |  | Az
Dərialtı piy toxuması | Az |
| Müzakirə edin: 1. Nəyə görə qadın orqanizminin çanaq hissəsi daha enli olur? Bu xüsusiyyətin funksional əhəmiyyətini izah edin. 2. Daha hansı xüsusiyyətlərinə görə kişi və qadın orqanizmi bir-birindən fərqlənir?

| Kişi cinsiyyət sistemi Kişi cinsiyyət sistemi, əsasən, toxumluqlar, toxum kisəcikləri, prostat vəzi, toxumçıxarıcı borular və xarici cinsiyyət orqanından ibarətdir. Dəri xayalıqda yerləşən toxumluqlarda spermatozoidlər formalaşır. Cinsi yetişkənlik dövründə toxumluqlarda testosteron hormonu istehsal olunur. Bu hormon səsin qalınlaşması, bədəndə tüklərin artması kimi əlamətlərin inkişafını təmin edir. Toxum kisəcikləri spermatozoidlərin son saxlanıldığı yerdir. Spermatozoidlər toxum kisəciklərindən çıxaraq prostat vəzinin mayesi ilə qarışıb sperma əmələ gətirir. Bu sperma isə toxumçıxarıcı borular vasitəsilə sidik kanalına ötürülür.