II hissə |  |

Karbohidrat mübadiləsi Bir qram karbohidratın tam parçalanması zamanı17,6 kC enerji ayrılır. İnsan orqanizminin karbohidrata olan sutkalıq tələbat norması təxminən 500 q-dır. Yağ mübadiləsi Bir qram yağın tam parçalanmasından 38,9 kC enerji ayrılır. Orqanizmin yağa olan sutkalıq tələbatı 80–100 q-a qədərdir. | Karbohidrat mübadiləsi Karbohidratlar orqanizm üçün əsas enerji mənbəyidir. Onlar orqanizmin ümumi enerji ehtiyacının təxminən 58%-ni ödəyir. Buna görə də onlar daima qida ilə orqanizmə daxil olmalıdır. Mürəkkəb quruluşlu karbohidratların parçalanması zamanı sadə şəkərlər, xüsusən qlükoza əmələ gəlir. Qlükoza qan vasitəsilə bütün bədənə aparılır. Qanda qlükozanın miqdarı 0,08-0,12 mq% təşkil edir. Onun artıq qalan hissəsi, əsasən, qaraciyərdə və əzələlərdə qlikogenə çevrilir. İnsan uzun müddət ac qaldıqda qanda qlükozanın miqdarı normadan aşağı düşür. Bu zaman qaraciyərdə toplanan qlikogen parçalanır və qana keçir. Yağ mübadiləsi Qliserin və yağ turşularından ibarət mürəkkəb üzvi birləşmələri olan yağlar əsas qida maddələrindən biri hesab olunur. Yağlar orqanizmdə enerji mənbəyi rolunu oynayır. Onlar hüceyrə membranlarının tərkibinə də daxildir. Yağların bir hissəsi dərialtı piy qatında və bədənin digər hissələrində toplanır. Bədənə lazım olan yağlar bağırsaq xovlarında olan fermentlərin iştirakı ilə sintez edilir, sonra isə limfaya sorulur.

Öyrəndiklərinizi tətbiq edin
Uyğunluğu müəyyən edin:

1. Zülallar 2. Yağlar 3. Karbohidratlar 4. Kalsium duzları 5. Dəmir 6. A vitamini | a. Qliserin və yağ turşularına parçalanır. b. Sümüklərin böyüməsini təmin edir. c. Orqanizmdə əsas enerji mənbəyi rolunu oynayır. d. Aminturşulara parçalanır. e. Eritrositlərin tərkib hissəsini təşkil edir. f. Görmə piqmentinin tərkibinə daxildir. | Müzakirə edin: • Karbohidratlar yağlardan nə ilə fərqlənir? Onlar hansı qida məhsullarında olur?

Öyrəndiklərinizi yoxlayın
1. 100 q ağ çörəkdə 8,1 q zülal, 0,9 q yağ və 47 q karbohidratın olduğunu bilərək onların parçalanması zamanı ayrılan ümumi enerjini hesablayın.
2. Uzun məsafə qət edən idmançıya nə üçün şirin çay içməyi məsləhət görürlər?
3. Yalnız bitki mənşəli qidaların qəbul edilməsi, sizcə, hansı vitaminin çatışmazlığına səbəb ola bilər?