Həzm və qidalanma | 5

bağırsağa mədəaltı vəzi və qaraciyərin öd axarları açılır. Qida bağırsağa düşdükdə mədəaltı vəzi həzm şirəsi ifraz etməyə başlayır. Onun tərkibindəki tripsin – zülallara, lipaza – yağlara (lipidlərə), amilaza – karbohidratlara təsir edir. Qaraciyərdə daim öd əmələ gəlir və onun müəyyən hissəsi öd kisəsində toplanır. Ödün təsiri altında yağlar kiçik damlalara parçalanır. Öd həm də mədəaltı vəzinin fermentlərıni fəallaşdırır və qələvi mühit yaradır. Eyni zamanda o, mikrobları da məhv edir. Bağırsaq boşluğunda həzm fermentlərinin təsiri altında həzm prosesi davam edir. Nazik bağırsağın daxili divarlarında birqatlı yastı epiteli hüceyrələrindən ibarət çoxlu sayda (1 sm2-də 2500) xovlar yerləşir. Onların membran çıxıntılarından mikroxovcuqlar əmələ gəlir. | Nazik bağırsağın quruluşu

Mikroxovcuqların üzərində olan fermentlər qidalı maddələrin parçalanmasına təsir edir – membran həzmi baş verir. Membran həzmi nəticəsində alınan maddələrdən aminturşular və qlükoza qana, yağlar isə limfaya sorulur. Xovların epiteli hüceyrələrində həm də qliserin və yağ turşularından insana xas olan yağlar əmələ gəlir.

Qidanın tərkibindəki molekullar iri olduğuna görə nazik bağırsağın divarından qana keçə bilmir. |  | Nazik bağırsağın fermentləri qidaya təsir edir və onu daha kiçik molekullara parçalayır. |  | Qida molekulları kifayət qədər kiçik olduğuna görə diffuziya yolu ilə nazik bağırsağın divarından qana keçə bilir.

• DÜŞÜN • MÜZAKİRƏ ET • PAYLAŞ | Kimyadan bilirsiniz ki, kimyəvi reaksiyalar zamanı katalizatorlar sərf olunmur. Belə olan halda fermentlər orqanizmin həzm vəziləri tərəfindən daim hansı səbəbdən əmələ gəlir? Onların fəaliyyətinin pozulması zamanı insana fermentin dərman forması niyə təyin olunur?