Canlı aləmin təsnifatı | 7

Müzakirə edin:
1. Nə üçün sxemdə kateqoriyalar müxtəlif rənglərlə təmsil olunur?
2. Sizcə, qruplar hansı xüsusiyyətlərinə və ya əlamətlərinə görə birləşdirilib?
3. Canlı orqanizmlərin sistemləşdirilməsinin əhəmiyyəti nədir?

Elmə qoşa latın adlarını – binar nomenklaturanı daxil edən İsveç alimi Karl Linney olmuşdur. Bu prinsipə görə adlandırılan hər bir orqanizmdə birinci söz onun hansı cinsə, ikinci söz isə hansı növə mənsub olmasını göstərir. Məsələn, Linney qaymaqçiçəkliləri təsvir edərkən yandırıcı qaymaqçiçəyini Ranunculus acris, Asiya qaymaqçiçəyini isə Ranunculus asiaticus adlandırdı. Burada Ranunculus sözü bitkinin hansı cinsə, asiaticus isə hansı növə mənsubluğunu göstərir. Müasir dövrdə də binar nomenklaturadan istifadə edilir. Canlıların sistemləşdirilməsində ilk elmi təsnifatı yaradan alim də Karl Linney olmuşdur. O, canlıları növ, cins, dəstə və siniflər üzrə qruplaşdırmağı təklif etmişdi. Linney sistemləşdirməni nəzərə çarpan bir neçə xarici əlamət və çoxalma xüsusiyyətlərinə görə aparırdı. Nəticədə qohum olmayan növlər səhvən bir qrupa aid edildi. Bu səbəbdən Linneyin təsnifat sistemi süni təsnifat sayılır. Müasir təsnifatda isə qohumluq əlaqələri, yəni mənşə ümumiliyi, müxtəlif yaşlarda olan əlamətlərin cəmi və bir sıra digər xüsusiyyətlər də nəzərə alınır. Canlıları həmçinin hüceyrə quruluşuna, qidalanma tiplərinə və digər xüsusiyyətlərinə görə də qruplara bölürlər. Alimlər orqanizmləri ən böyük orqanizm qrupları olan aləmlərə bölmək üçün daha ümumi xüsusiyyətlərdən istifadə ediblər. Növlərə keçdikdə canlı orqanizmlərin xüsusiyyətləri fərdi olur. Başqa sözlə, eyni növə və ya cinsə mənsub olan iki orqanizmin oxşar əlamətləri eyni fəsiləyə, lakin müxtəlif növlərə və ya cinsə aid olan orqanizmlərin oxşar əlamətlərindən daha çoxdur. | Karl Linney (1707 – 1778) a) Ranunculus acris – yandırıcı qaymaqçiçəyi b) Ranunculus asiaticus – Asiya qaymaqçiçəyi