| İnsan sağlamlığı və ətraf mühit
İnsanda sağlamlıq problemləri özünü birdən-birə büruzə vermir. Vaxtından qabaq qocalmaq və xəstəliklərin inkişafı çox vaxt orqanizmin həyat şəraitinin pisləşməsi nəticəsində baş verir. Sağlamlığı qorumaq yalnız patogenlərin yaratdığı infeksiyaları aradan qaldırmaq demək deyil. Mütəmadi olaraq sağlamlığa nəzarət etmək və immuniteti möhkəmləndirmək çox vacibdir. İmmunitetin zəifləməsi həm ciddi xəstəliklər, həm də sağlam həyat tərzi prinsiplərinə riayət
etməmək nəticəsində baş verir. Bundan əlavə, sağlamlığa mənfi təsir edən amillərə yuxusuzluq, oturaq həyat tərzi, stres və zərərli vərdişlərin olmasını da misal göstərmək olar. İnsan sağlamlığına torpaq, hidrosfer, atmosfer və okean səthinin çirklənməsi də təsir edir. Məsələn, atmosferin çirklənməsi insanın tənəffüs yollarına, suyun çirklənməsi həzm sisteminə təsir etməklə yanaşı, eyni zamanda insanın ümumi sağlamlıq vəziyyətinin kəskin şəkildə pisləşməsinə və ömrünün qısalmasına səbəb olur. |
⬤ | Hər il Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı “Səhiyyənin dünya statistikası” adlı illik məruzə çap edir. 2023-cü ilin statistikası göstərir ki, qeyri-infeksion xəstəliklərdən ölmə faizi ildən-ilə artır. 2023-cü ildə ölənlərin 70%-dən çoxu məhz belə xəstəliklərdən dünyasını dəyişib. Tədqiqatlar göstərir ki, 44% insan ürək xəstəliklərindən, 22% onkoloji xəstəliklərdən, 10% respirator, 4% şəkərli diabet xəstəliyindən ölür. Mütəxəssislərin fikrincə, infeksion olmayan xəstəliklərdən qorunmaq üçün əsas profilaktik tədbir sağlam həyat tərzidir.
⬤ | 1. İnfeksion və qeyri-infeksion xəstəliklər hansılardır? 2. İnsan sağlamlığına təsir edən mənfi halları tənzimləmək və ya azaltmaq mümkündürmü? Bunu necə etmək olar?

| Bölmədə öyrənəcəksiniz • Patogenlər və onların orqanizmə daxil olması yollarını • İmmun sistemin orqanizmi xarici yad cisimlərdən qoruyan hüceyrə və orqanlardan ibarәt olmasını • İmmunitetin təbii və süni, passiv və aktiv olmasını • Sağlam qidalanmanın insan orqanizminə təsirini • Zərərli vərdişlərin insan sağlamlığına təsirini • Karbon və azot dövriyyəsi ilə əlaqəli proseslərin xüsusiyyətlərini • İnsan fəaliyyətinin maddələr dövranına təsiri ilə bağlı fəsadları