II hissə |  |

Orqanizmin vitaminlərlə təmin edilməsi | İnsan orqanizmi üçün zəruri olan vitaminlər iki qrupa bölünür: suda həll olanlar və yağda həll olanlar. C vitamini suda həll olan, A və D vitaminləri isə yağda həll olan vitaminlərə aiddir. Vitaminlər latın hərfləri ilə işarələnir. Məsələn, A, B, C, D və s. Onların əksəriyyəti bədənə xaricdən bitki və heyvan mənşəli qidalarla daxil olur. Qida məhsullarında vitaminlərin çatışmazlığı orqanizmdə avitaminoza, normadan çox olması isə hipervitaminoza səbəb olur. Avitaminoz zamanı orqanizmdə güclü dəyişikliklər baş verir. Bu isə müəyyən xəstəliklərin yaranması ilə nəticələnir.

Fəaliyyət
C vitamininin müəyyən olunması
C vitamininin müəyyən olunması üsulu askorbin turşusu molekullarının yod tərəfindən asanlıqla oksidləşməsinə əsaslanır. Yod bütün askorbin turşusunu (vitamin C) oksidləşdirən kimi növbəti damla nişasta ilə reaksiyaya girərək məhlulu göy rəngə boyayır.
Ləvazimat: yodun spirtdə məhlulu (5%), nişastalı yapışqan, limon şirəsi, alma şirəsi, pipetlər, 2 sınaq şüşəsi, distillə olunmuş su.
İşin gedişi:
1. Birinci sınaq şüşəsinə 2 ml alma şirəsi, ikinci sınaq şüşəsinə isə 2 ml limon şirəsi tökün.
2. Şirə olan sınaq şüşələrinə 10 ml distillə edilmiş su da əlavə edin.

3. Hər iki sınaq şüşəsinə bir az nişastalı yapışqan tökün. 4. Birinci sınaq şüşəsində sabit göy rəng alınana qədər damla-damla yodun spirtdə məhlulunu əlavə edin. |  | Müzakirə edin: 1. Hansı məhlulda C vitamininin miqdarı daha çoxdur? 2. Hansı digər qida məhsullarında C vitamininin miqdarı çox olur?

5. Sonra bunu 2-ci sınaq şüşəsində də tətbiq edin. Göy rəng 10-15 saniyə ərzində itmir. 6. Alınan rəngi müşahidə edək. Əgər sınaq şüşəsindəki məhlul tez rəngsizləşərsə, həmin nümunədə askorbin turşusunun miqdarının çox, rəngsizləşməzsə və ya çox gec rəngsizləşərsə, az olduğu məlum olur. |