5. Uyğunluğu müəyyən edin.

I. Fotosintez II. Tənəffüs III. Azot fiksasiyası IV. Denitrifikasiya | A. Atmosferdən CO₂ udulur və qlükoza istehsal edilir. B. Oksigen sərf edilir və CO₂ atmosferə xaric olunur. C. Azotu birləşmələr şəklində atmosferdən torpağa qaytarır. D. Torpaqdan azot və birləşmələrini yenidən atmosferə qaytarır.

6.
A) Azot dövriyyəsi sxemində ardıcıllığı müəyyən edin.

a) Heyvanlar bitkilərlə qidalanaraq azotu orqanizmlərinə daxil edirlər. b) Nitrifikasiya bakteriyaları ammonyakı nitratlara çevirir. c) Azotfiksəedici bakteriyalar (torpaqda və kök yumrularında yaşayan) atmosfer azotunu ammoniuma çevirir. d) Bitkilər torpaqdan nitrat və ammonium duzlarını qəbul edir. e) Denitrifikasiya edən bakteriyalar nitratları atmosferə azot qazı kimi qaytarır. f) Heyvan qalıqları və çürümüş orqanizmlər torpağa azot şəklində qaytarılır. |

B) Karbon dövriyyəsi sxemində ardıcıllığı müəyyən edin.

a) Heyvanlar bitkilərlə qidalanır və karbon onların orqanizmlərinə keçir. b) Bəzi üzvi maddələr milyon illərlə toplanaraq kömür, neft və qaz kimi təbii yanacaqlara çevrilir. c) Məhv olmuş orqanizmlər və üzvi tullantılar çürüyür. d) Fotosintez (bitkilər CO₂ qəbul edərək qlükoza sintez edir). e) Təbii yanacaqların yanması ilə atmosferə CO₂ buraxılır. f) Canlıların tənəffüsü nəticəsində CO₂ atmosferə qaytarılır. |