Qüvvə
1
Əvəzləyici qüvvənin müəyyənləşdirilməsi
Ləvazimat: dinamometr, menzurka, iki ədəd
müxtəlif kütləli metal cisim.
İşin gedişi:
1. Menzurkanı su ilə doldurun
2. Dinamometrlə hər bir yükə təsir edən ağırlıq qüvvəsini ölçün və qeyd edin.
3. Yükləri birlikdə dinamometrdən asaraq onlara təsir edən ağırlıq qüvvəsini ölçün və qeyd edin.
4. Dinamometrdən asılmış yükləri suya daxil edin və dinamometrin göstəricisini yazın.
Müzakirə edin:

1. Dinamometrin ikinci addımdakı göstəricilərinin cəmi ilə üçüncü addımdakı göstəricisi arasında hansı münasibət var? Hər iki hal üçün qüvvə diaqramını çəkin.
2. Yüklər havada və suda olduğu hallarda dinamometrin qeyd etdiyiniz göstəricilərinə əsasən yüklərə təsir edən itələmə qüvvəsini tapın.
3. Eyni istiqamətə yönəlmiş və əks istiqamətlərə yönəlmiş qüvvələrin əvəzləyicisinin tapılmasına dair hansı nəticəyə gəldiniz?

Məsələ həlli
Dinamometrdən asılmış metal cisim maye daxilində şəkildəki kimi sükunətdədir. Cismə 1 N arximed qüvvəsi və 2 N ağırlıq qüvvəsi təsir edir. Dinamometrin göstəricisini tapın.
Həlli. Dinamometrin göstəricisi yükə təsir edən gərilmə qüvvəsinə (T) bərabərdir. Yükə təsir edən ağırlıq qüvvəsi aşağı, arximed və ipin gərilmə qüvvələri isə yuxarı yönəlmişdir. Cisim sükunətdə olduğundan əvəzləyici qüvvə sıfıra bərabərdir. Bu isə o deməkdir ki, aşağı yönəlmiş qüvvə yuxarı yönəlmiş qüvvələrin cəminə bərabərdir:
2 N = 1 N + T
T = 2 N – 1 N = 1 N
Cavab: 1 N.
•DÜŞÜN
•MÜZAKİRƏ ET
•PAYLAŞ
Əvəzləyici qüvvə sıfıra bərabərdirsə, cismə ən azı neçə qüvvə təsir edir?