Təzyiq
3

p1 = p2 olduğundan ρ1gh1 = ρ2gh2 yazmaq mümkündür. Buradan isə birləşmiş qablar qanunu alınır:

Birləşmiş qablarda maye sütunlarının hündürlükləri onların sıxlıqları ilə tərs mütənasibdir:

h2

h1

=

p1

p2

.
Bilir-
siniz-
mi?
İlk dəfə təzyiqi ölçmək
üçün civə sütunundan
istifadə edildiyinə görə
hava proqnozlarında
1 mm c. süt. təzyiq
vahidi kimi istifadə
olunur.
Məsələ həlli
Birləşmiş qabların bir tərəfində su, digər tərəfində isə kerosin var. Su sütununun hündürlüyü 4 sm, kerosin sütununun hündürlüyü isə 5 sm, olarsa, kerosinin sıxlığını tapın (ρsu = 1000
kq

m3

).
Birləşmiş qablar qanununa görə, maye
sütunlarının sıxlıqları onların
hündürlükləri ilə tərs mütənasibdir:

hsu

hker

=

pker

psu

Qiymətləri düstura yazdıqda:
4
5
=

pker

1000
,
buradan isə ρker = 800
kq

m3

alınır.
Hidravlik maşın
Maye və qaz molekulları xaotik hərəkət edir. Hər hansı qapalı qabdakı mayeyə və ya qaza təsir olunduqda həmin təsir maye və ya qaz molekulları tərəfindən bütün istiqamətlərdə bərabər ötürülür. Bu hadisə Paskal qanunu adlanır (şəkil 7). Paskal qanunundan texnikada geniş istifadə olunur. Məsələn, domkratlar Paskal qanununa əsasən işləyir. Paskal qanunu ilə işləyən mexanizmlərə hidravlik maşın deyilir. Hidravlik maşında hər iki tərəfdə təzyiq bərabər olduğundan təzyiqin düsturuna əsasən porşenlərə təsir edən qüvvələrlə porşenlərin sahələri arasındakı əlaqəni tapmaq olar.
Şəkil 7.

Hidravlik maşının kiçik porşeninin sahəsi S1, ona təsir edən qüvvə F1, böyük porşenin sahəsi S2, ona təsir edən qüvvə isə F2-dir.

• Paskal qanunundan istifadə edərək porşenlərə təsir edən qüvvələrlə porşenlərin sahələri arasındakı əlaqəni müəyyən edin.