I hissə
Öyrəndiklərinizi tətbiq edin
1. Kütləsi 50 qram olan pozan 0,4 N qüvvə ilə
kağız üzərində hərəkət etdirilir. Pozana təsir edən
qüvvələri qüvvə diaqramı çəkərək göstərin.
Sürtünmə əmsalı 0,6 olarsa, pozanın təcilini
hesablayın.
2. Avtomobil şəkildəki təkərlərdən hansı ilə daha yaxşı hərəkət edər? Təkərlərdəki “su kanalları” yağışlı havada təhlükəsizliyi təmin etməyə necə kömək edir?
3. Sərbəst buraxılmış 1 kq kütləli cisim ağırlıq qüvvəsinin təsiri ilə yerə düşür. Hava tərəfindən həmin cismə 2 N sürtünmə qüvvəsi təsir edərsə, onun təcilini hesablayın. Havanın müqaviməti nəzərə alınmadıqda cismin təcili nəyə bərabər olar?
4. m2 kütləli cisim bərabər sürətlə aşağıya doğru hərəkət edir. m1 = 10 kq, m2 = 8 kq olarsa, m1 cisminin səthlə sürtünmə əmsalını tapın.
Öyrəndiklərinizi yoxlayın
1. Aşağıdakı sualları cavablandırın:
a) Hansı qüvvə sürtünmə qüvvəsi adlanır? Onun istiqaməti necə müəyyən edilir?
b) Sürtünmə qüvvəsi toxunma ilə, yoxsa toxunma olmadan baş verir?
c) Sürtünmə qüvvəsi niyə yaranır?
2. Üfüqi səth üzərində hərəkət edən 20 kq kütləli cismə 140 N sürtünmə qüvvəsi təsir edir. Cismin üfüqi səthlə sürtünmə əmsalını tapın
3. 0,5 kq kütləli taxta tircik üfüqi şüşə səth üzərində hərəkət edir. Ona təsir edən dartı qüvvəsi 2 N, taxta ilə şüşə arasındakı sürtünmə əmsalı isə 0,2-dir. Qüvvə diaqramı çəkərək tirciyə təsir edən qüvvələri göstərin və onun təcilini hesablayın.
4. Sürtünmə əmsalı sabit olduqda sürtünmə qüvvəsinin cismin kütləsindən asılılıq qrafikini qurun.