İş və enerji
2
Məsələ həlli
Cisim Yer səthindən 10
m
san
sürəti ilə şaquli istiqamətdə yuxarıya doğru atılır. Yer səthindən hansı hündürlükdə cismin kinetik enerjisi potensial enerjisindən 3 dəfə çox olar? Havanın müqavimətini nəzərə almayın.
Həlli. Havanın müqaviməti nəzərə alınmadığı üçün tam mexaniki enerjinin saxlanması qanunundan istifadə edə bilərik. Ek = 3Ep şərtini nəzərə alsaq, E = Ep + Ek = Ep +3Ep = 4Ep olur. Cisim Yer səthindən şaquli istiqamətdə yuxarı atılan anda (h=0) onun potensial enerjisi sıfıra bərabər olur. Lakin kinetik enerjisi maksimal olub tam mexaniki enerjiyə bərabərdir:
Et = Ek(max) = 4Ep.
Kinetik və potensial enerjinin ifadələrini düsturda yerinə yazıb hesablamanı aparsaq,

mv02

2
= 4mgh → h =

v02

8g
=

102

80
= 1,25 (m)
alırıq.
Cavab: 1,25 m.
•DÜŞÜN
•MÜZAKİRƏ ET
•PAYLAŞ
Sizcə, paraşütçünün havada ikən malik olduğu tam mexaniki enerji Yerə çatdığı andakı tam mexaniki enerjiyə bərabərdirmi? Bu halda tam mexaniki enerjinin saxlanması qanunu ödənilirmi? Niyə?
Öyrəndiklərinizi tətbiq edin
Nigar yayı sıxaraq onun üzərinə top qoydu. Yayı sərbəst buraxdıqda topun yuxarı qalxdığını müşahidə etdi (havanın müqaviməti nəzərə alınmır).
a. Yayı sıxıb saxladıqda o hansı enerjiyə malikdir? b. Yay əvvəlki vəziyyətinə qayıtdığı müddətdə yayın potensial, cismin isə kinetik və potensial enerjisi necə dəyişir?
c. Top yaydan ayrılıb yuxarı hərəkət etdiyi müddətdə onun kinetik və potensial enerjisi necə dəyişir? Bu zaman tam mexaniki enerji saxlanılırmı?