I hissə
Elektrik və maqnit qüvvələri
Elektrik yükü olan cisimlər arasında elektrik qüvvəsi, maqnitlər arasında isə maqnit qüvvəsi mövcud olur. Yüklərin işarələrindən və ya maqnitlərin hansı qütblərinin bir-birinə yaxın olmasından asılı olaraq bu qüvvələr itələmə və ya cəzbetmə kimi müşahidə olunur. Maqnit tərəfindən cəzb olunan maddədən hazırlanmış cismə isə maqnit tərəfindən yalnız cəzbetmə qüvvəsi təsir edir.
•DÜŞÜN
•MÜZAKİRƏ ET
•PAYLAŞ
Çevrə üzrə bərabərsürətli hərəkət edən cismə qüvvə təsir edirmi? Sizcə, niyə?
Öyrəndiklərinizi tətbiq edin
1. "Cisimlər arasındakı qarşılıqlı təsiri
ifadə edən kəmiyyət qüvvə adlanır"
cümləsində “qarşılıqlı təsir” dedikdə nə
nəzərdə tutulur? Qarşılıqlı təsirə misal
göstərərək fikrinizi izah edin.
2. Cismə təsir edən qüvvənin istiqaməti
dəyişərsə, cismin hərəkətində hansı
dəyişiklik baş verə bilər?
3. Şəkildə təsvir olunmuş qüvvələrin hər birinin qiyməti 240 N-dur. Hansı qüvvələr bir-birinə bərabərdir?
4. Dinamometrə
bağlanmış cismi suya
daxil etdikdə
dinamometrin
göstəricisi dəyişir.
Şəklə əsasən cismə
təsir edən ağırlıq
qüvvəsini və
arximed qüvvəsini
müəyyən edin.
Öyrəndiklərinizi yoxlayın
1. Toxunma ilə və toxunma olmadan təsir edən qüvvələrin hər birinə aid iki nümunə göstərin.
2. Qüvvənin təsiri ilə cismin sükunət vəziyyətindən hərəkətə başlaması, qüvvənin təsiri ilə hərəkətini dayandırması və qüvvənin təsiri ilə hərəkət istiqamətini dəyişməsi hallarının hər birinə aid bir nümunə göstərin.
3. Cismə tətbiq olunmuş qüvvənin təsiri nədən asılıdır?
4. Hansı iki şərt ödənilərsə, qüvvələrin bərabər olduğunu demək olar?
5. Murad kiçik qardaşının oyuncaq atı arxasınca dartmasını müşahidə edir. O, oyuncaq ata dörd qüvvənin təsir etdiyini müəyyənləşdirir. Bu qüvvələr hansılardır?