Qüvvə
1
1.9 Qüvvə momenti
Darvazanın divara yaxın olan dəmir
çubuqlarının birindən tutaraq açmaq
dəstəyindən tutaraq açmaqdan daha
çətindir.

- Sizcə, nə üçün qapıların dəstəyi divara yaxın tərəfdə olmur?

Cismə qüvvə tətbiq etməklə onun sürətini artırmaq, azaltmaq və ya hərəkət istiqamətini dəyişmək mümkündür. Qüvvənin cismə təsirinin nəticələrindən biri də cismin fırlanmasıdır. Məsələn, avtomobilin sükanını döndərmək, qapını açıb-bağlamaq və ya boltu fırladaraq sıxmaq üçün qüvvə tətbiq olunmalıdır.
Açar
sözlər
ling, qüvvə qolu, qüvvə
momenti
Şəkil 1. Qüvvənin cismə təsiri nəticəsində cisim fırlanma hərəkəti edir.
Yuxarıdakı halların hər birində sükan, qapı və bolt tərpənməz dayaq ətrafında fırlanır. Tərpənməz dayaq ətrafında fırlanan cisim ling adlanır. Linglərdən istifadə edərək kiçik qüvvə tətbiq olunmaqla çəkisi böyük olan cisimləri qaldırmaq mümkündür. Şəkil 2-də göstərilmiş ling vasitəsilə 1 kq yükə təsir edən və lingi saat əqrəbi istiqamətində fırlatmağa çalışan ağırlıq qüvvəsi 3 kq yükə təsir edən və lingi saat əqrəbinin əksi istiqamətində fırlatmağa çalışan ağırlıq qüvvəsini tarazlaşdırıb.
Şəkil 2. Kiçik qüvvənin köməyi ilə
böyük qüvvənin tarazlaşdırılması