I hissə
Şəkil 9.
Atmosfer təzyiqi
Yer kürəsini əhatə edən hava təbəqəsi atmosfer adlanır. Atmosferi təşkil edən molekullar Yer tərəfindən cəzb olunaraq ağırlıq qüvvəsinin təsiri ilə təzyiq yaradır (şəkil 8).
Şəkil 8.
Yer səthindən yuxarı qalxdıqca havanın sıxlığı azalır. Ona görə də atmosfer təzyiqini hidrostatik təzyiqin düsturu ilə hesablamaq olmur. Atmosfer təzyiqi barometr adlanan cihazla ölçülür. Təzyiq vahidi kimi paskalla yanaşı, civə sütunu adlanan vahiddən də istifadə olunur:
1 mm c. süt. ≈ 133 Pa.
Yer səthindən hər 12 m yuxarı qalxdıqca atmosfer təzyiqi 1 mm c. süt. (133 Pa) qədər azalır (şəkil 9).
Sual
Şəkildəki qabın bir
hissəsində qaz, digər
hissəsində isə maye var.
Qazın təzyiqini necə
hesablamaq olar?
İzah. Qabdakı mayenin bir hissəsi hər iki tərəfdə eyni hündürlükdə olduğundan bir-birini tarazlaşdırır. Qabın sağ ucu açıq olduğundan mayeyə atmosfer təzyiqi də (p0) təsir edir. Ona görə də qazın təzyiqi atmosfer təzyiqi ilə sağ tərəfdəki əlavə maye sütununun yaratdığı hidrostatik təzyiqin cəminə bərabərdir:

p = p0 + ρgh.

•DÜŞÜN
•MÜZAKİRƏ ET
•PAYLAŞ
Nəyə görə Yer səthindən uzaqlaşdıqca atmosfer təzyiqi azalır?