Sözlük
Bərkimə (və ya kristallaşma) – maddənin maye halından bərk hala keçmə prosesidir.
Broun hərəkəti – maye və ya qazlarda asılı vəziyyətdə olan yad (toz, çiçək tozcuğu və s.) hissəciklərin təsadüfi toqquşmalar nəticəsində nizamsız hərəkətidir.
Buxar mühərriki – su buxarının daxili enerjisini mexaniki enerjiyə çevirən istilik mühərrikidir.
Buxarəməgəlmə – maddənin maye halından qaz (buxar) halına çevrilmə prosesidir. Buxarəmələgəlmənin iki növü var: buxarlanma və qaynama.
Buxarlanma – molekulların mayenin sərbəst səthindən xaricə çıxma prosesidir.
Buxarlanma istiliyi – qaynama temperaturunda mayeni buxara çevirmək üçün sərf olunan istilik miqdarına deyilir. Buxarlanma istiliyi mayenin növündən və kütləsindən asılıdır:
Q = Lm.
Burada Q – buxarlanma istiliyi, m – mayenin kütləsi, L – mayenin xüsusi buxarlanma istiliyidir.
Daxili enerji – cismi təşkil edən molekulların hərəkətinin orta kinetik və qarşılıqlı təsirinin potensial enerjilərinin cəmidir.
Daxili enerji cismin temperaturundan, kütləsindən və aqreqat halından asılıdır. Daxili enerji iki üsulla dəyişilə bilir. Bunlar mexaniki işgörmə və istilikvermə üsullarıdır.
Daxiliyanma mühərriki – birbaşa işçi kamerasında (mühərrikin daxilində) yanan yanacağın daxili enerjisini mexaniki enerjiyə çevirən istilik mühərrikidir.
Dalğa mənbəyinin rəqs amplitudu – mühitin zərrəciyinin tarazlıq vəziyyətindən maksimum uzaqlaşdığı məsafədir. Amplitud A hərfi ilə işarə olunur, BS-də vahidi metrdir:
[A] = 1 m.
Dalğa mənbəyinin rəqs periodu – mühitin zərrəciklərinin bir tam rəqsinə sərf olunan zamandır.
Period T hərfi ilə işarə olunur və BS-də vahidi saniyədir: [T] = 1 san. Rəqs periodu ilə tezliyi arasında tərs mütənasiblik mövcuddur, yəni:
T =
1
v
.
Dalğa mənbəyinin rəqs tezliyi – mühitin zərrəciklərinin rəqs tezliyidir. O, zərrəciklərin bir saniyədəki rəqslərinin sayını ifadə edir, ν (yun.: nü) hərfi ilə işarə olunur və BS-də vahidi hersdir (Hs):
[ν] = 1Hs =
1
san
.
Dalğa uzunluğu – mühitin zərrəciklərinin bir rəqs periodu müddətində dalğanın yayıldığı məsafədir.
Dalğa uzunluğu λ (yun.: lambda) hərfi ilə işarə edilir və BS-də vahidi metrdir:
[λ] = 1m.