II hissə
6.2 İstilik proseslərində enerjinin saxlanması qanunu
Burğunun qızması
1
Kolbadakı havanın genişlənməsi
2
Tıxacın atılması
3
Suyun qaynaması
4
Kağızın alovlanması
5
Buxarın soyuması
6
• Bu hadisələrdə fərqli cisimlərin – taxtanı deşən burğunun, kolbadakı havanın, tıxacı atan sınaq şüşəsindəki spirt buxarının, elektrik qızdırıcısındakı suyun, alovlanan kağızın və soyuyan buxarın daxili enerjisinin dəyişməsi hansı üsulla baş verdi?
Açar
sözlər
cisimlər sistemi, enerjinin
saxlanması qanunu,
qərarlaşmış temperatur,
istilik balansı tənliyi
•DÜŞÜN
•MÜZAKİRƏ ET
•PAYLAŞ
– Sistemin daxili enerjisi yalnız bu sistemin xarici qüvvələr üzərində mexaniki işgörməsi ilə dəyişirsə, bu halda sistemin daxili enerjisinin dəyişməsi nəyə bərabər olar?
– Sistemin daxili enerjisi yalnız bu sistemdən müəyyən miqdarda istilik ayrılması nəticəsində baş verirsə, bu halda sistemin daxili enerjisinin dəyişməsi nəyə bərabər olar?
Daxili enerjinin dəyişməsi yalnız mexaniki işgörmə, yalnız istilikvermə, yaxud da eyni zamanda həm işgörmə, həm də istilikvermə ilə baş verə bilər.
– Cismin və ya bir neçə cisimdən ibarət sistemin daxili enerjisinin dəyişməsi yalnız bu sistem üzərində mexaniki işgörmə (A) nəticəsində baş verirsə, bu halda sistemin daxili enerjisinin dəyişməsi (ΔU) görülən işə bərabərdir:
ΔU = A.
– Sistemin daxili enerjisinin dəyişməsi yalnız istilikvermə nəticəsində baş verirsə, bu halda daxili enerjinin dəyişməsi sistemə verilən istilik miqdarına bərabərdir:
ΔU = Q.
– Sistemin daxili enerjisinin dəyişməsi eyni zamanda mexaniki işgörmə və istilikvermə nəticəsində baş verirsə, bu halda sistemin daxili enerjisinin dəyişməsi sistem üzərində görülən iş və sistemə verilən istilik miqdarının cəminə bərabərdir:
ΔU = A + Q.
Bu, istilik proseslərində enerjinin saxlanması qanununun ifadəsidir.