Kimyəvi rabitə
2
Qeyri-molekulyar maddələrin kristal qəfəslərinin düyünlərindəki zərrəciklər (ion və atomlar) arasında rabitələr (ion, kovalent və metal rabitələri) qüvvətli olduğu üçün onlar yüksək temperaturda əriyir, adi şəraitdə isə bərk halda olur.
Molekul kristal qəfəsli maddələrin kristal qəfəslərində molekullar arasında zəif Van der Vaals qüvvələri olduğundan belə maddələr, əsasən, aşağı ərimə temperaturludur. Onlar adi şəraitdə qaz və maye halında olan, yaxud asan əriyən bərk maddələrdir. Məsələn, oksigen adi şəraitdə qaz, su – maye, şəkər isə asanəriyən bərk maddədir.
Atom və molekul kristal qəfəsli maddələrdə yüklü zərrəciklər olmadığına görə onların əksəriyyəti elektrik cərəyanını keçirmir. İon və metal kristal qəfəslərində isə yüklü zərrəciklər olduğundan onlar elektrik cərəyanını keçirir.
Bilir-
siniz-
mi?
Almaz təbiətdə tapılan ən bərk maddə kimi bərklik etalonu hesab olunur. Almazı kəsmək üçün xüsusi texnologiyadan istifadə edilir.

Xassələr | Elektrik keçiriciliyi (bərk halda) | Elektrik keçiriciliyi (maye halda) | Elektrik keçiriciliyi (məhlulda) | İstilik keçiriciliyi
Maddələr
İon kristal qəfəsli maddə |  |  |  |
Metal kristal qəfəsli maddə |  |  | Məhlulu mövcud deyil |

Öyrəndiklərinizi tətbiq edin
1. Qrafit və plastik kükürddən hansı daha aşağı ərimə temperaturlu olur? Cavabınızı əsaslandırın.

2. CO2 otaq temperaturunda qaz halındadır, SiO2 isə ərimə temperaturu yüksək olan bərk maddədir. Dövri cədvəldə karbon ilə silisium eyni qrupda olmasına baxmayaraq, bu fərqliliyin səbəbi nədir?

Öyrəndiklərinizi yoxlayın
1. Hansı kristal qəfəslər mövcuddur? Onlar bir-birindən nə ilə fərqlənir?
2. Müxtəlif kristal qəfəslər əmələ gətirən maddələrə misallar göstərin.
3. Molekulyar və qeyri-molekulyar maddələr nə deməkdir? Cavabınızı misallarla izah edin.
4. Molekulyar, yoxsa qeyri-molekulyar maddələrdə ərimə temperaturu və bərklik yüksək olur? Nə üçün?
5. CaCl2 maddəsinin məhlulu elektrik cərəyanını yaxşı keçirir. Bunun səbəbini izah edin.