I hissə
İon rabitəli birləşmələrin formulları necə tərtib olunur?
Ləvazimat: yaşıl və qırmızı rəngli kağızlar, qayçı, flomaster.
Təlimat:
Addım 1.
Aşağıdakı cədvəli dəftərinizə köçürün.

Anion | F– | O2– | N3–
Kation
K+ |  |  |
Mg2+ |  |  |
Al3+ |  |  |

Addım 2.

Rəngli kağızlardan cədvəldə verilmiş hər iona aid lazım olan miqdarda fiqurlar kəsin. Fiqurların üzərinə flomasterlə simvolları yazın. Qırmızı rəngli kağızlar kationların, yaşıl rəngli kağızlar isə anionların göstəricisi olsun. Kationların yükünü boşluqlar, anionların yükünü isə çıxıntılar kimi göstərin. Məsələn, Mg2+ və O2– ionlarını təmsil edən fiqurlar aşağıdakı kimi olmalıdır:

Addım 3.

İonlar arasında əmələ gələn birləşməni təsvir etmək üçün bu fiqurları bir-birinin boşluqlarını dolduracaq formada tamamlayın. Məsələn, Mg2+ və O2– ionları arasında birləşmənin (MgO) əmələ gəlməsi aşağıdakı kimi təsvir olunur.

Addım 4. Əmələ gələn maddələrin formulunu cədvəlin müvafiq boş xanalarına yazın.

#### Müzakirə edin:

1. Yüklərinin mütləq qiyməti bərabər olan ionlar arasında hansı oxşarlıq var? Bu ionlar hansı nisbətdə birləşir?
2. Yüklərinin mütləq qiyməti bərabər olmayan ionlar birləşdikdə ion sayları ilə mütləq qiymətlər arasında hansı nisbət olur?
3. Müşahidə olunan bütün halları nəzərə alaraq kationlar və anionlar arasında əmələ gələn birləşmələrin formullarının tərtibi üçün hansı qaydanı təklif edərdiniz?

Binar (iki elementin əmələ gətirdiyi) ion rabitəli birləşmənin formulunun tərtib edilməsi iki üsulla həyata keçirilir:
I üsul:
a. Kationlar formulun solunda, anionlar isə sağında yazılır.
b. Kationun yükünün mütləq qiyməti ilə anionun yükünün mütləq qiymətinin ƏKOB-u hesablanır.
c. ƏKOB yüklərin mütləq qiymətinə bölünüb müvafiq simvolların indeksinə yazılır. Nisbət “1” olduqda indeksə heç nə yazılmır.