I hissə
3.3 Kimyəvi tənliklərin əmsallaşdırılması
Reaksiyaya daxil olan və alınan maddələrin kütləsinin bərabər olmasını reaksiyaya daxil olan və alınan maddələrdə eyni atomların sayının bərabər olması ilə izah etdik. Bu səbəbdən reaksiyaların hissəcik modelləri tərtib olunarkən atomların sayının bərabər olmasına diqqət edilməlidir.
Məsələn, hidrogenin yanma reaksiyasının hissəcik modelini aşağıdakı kimi tərtib edirik:
Göründüyü kimi, bu halda başlanğıc maddələrdə, həmçinin reaksiya məhsullarında hidrogen və oksigen atomlarının sayı bərabərdir.
• Hidrogenin yanma
reaksiyasının tənliyini
H2 + O2 → H2O
kimi tərtib etdikdə
hansı səhvə yol
verilir?
• Bunu daha düzgün
necə ifadə etmək
olar?
Açar
sözlər
kimyəvi tənliklərin
əmsallaşdırılması, əmsal
Reaksiya tənlikləri tərtib edilərkən “Maddə kütləsinin saxlanması qanunu”nu nəzərə almaq üçün tənliyin sol və sağ tərəfində (oxa qədər və oxdan sonra) hər bir kimyəvi element atomlarının sayı
→

| Ca + S | CaS
Kalsium | 1 | 1
Kükürd | 1 | 1

→

| CaO + CO2 | CaCO3
Kalsium | 1 | 1
Karbon | 1 | 1
Oksigen | 3 | 3

Bəzi hallarda isə reaksiya tənliyi tərtib edilərkən bu atomların sayı bərabər olmur. Məsələn:
→

| H2 + O2 | H2O
Hidrogen | 2 | 2
Oksigen | 2 | 1

→

| Na + H2O | NaOH + H2
Natrium | 1 | 1
Hidrogen | 2 | 3
Oksigen | 1 | 1