Turşular və əsaslar
6
6.5 Duzların alınması
Bəzi duzlar təbiətdə sərbəst şəkildə tapılır. Yer qabığının tərkibindəki mineralların və süxurların əsas hissəsini duzlar təşkil edir.
• Duzları laboratoriyada necə almaq olar?
• Bunun üçün hansı üsulları təklif
edərdiniz?
Açar
sözlər
turşu xassəli oksidlər,
əsasi xassəli oksidlər,
amfoter xassəli oksidlər
Turşu və əsasların reaksiyası
7-ci sinifdə turşu və əsasların reaksiyasının necə baş verməsi təcrübəsini aparıb indikator ilə müşahidə etmisiniz. Bu təcrübədə 2-3 damcı fenolftalein əlavə edilmiş xlorid turşusu məhluluna damcı-damcı natrium hidroksid məhlulu əlavə etdikdə məhlulun tədricən çəhrayı rəngə boyanması müşahidə olunmuşdur. Bu, turşunun tamamilə reaksiyaya daxil olduğunun və qələvinin artığının fenolftaleinə təsirinin nəticəsidir. Təcrübə zamanı məhlulu buxarlandırdıqda qabın dibində xörək duzunun ağ kristallarının qalığı müşahidə edilmişdir.
Turşu və əsasların reaksiyasından duzların alınmasını necə müşahidə etmək olar?
Ləvazimat: sınaq şüşələri, şüşə qıf, süzgəc kağızı, çini kasa, kimyəvi stəkan, şüşə çubuq, spirt lampası, barium hidroksid, kalsium hidroksid, alüminium hidroksid, sulfat turşusu, xlorid turşusu.
Təlimat:
Addım 1. Sınaq şüşəsinə 3-4 ml barium hidroksid məhlulu, onun üzərinə isə 3-4 ml sulfat turşusu əlavə edin. Süzmə üsulunu tətbiq etməklə qarışığı süzgəc kağızından keçirin.
Addım 2. Sınaq şüşəsinə bir qədər natrium karbonat tökün və onun üzərinə 4-5 ml xlorid turşusu əlavə edin. Sınaq şüşəsinin ağzını qazaparan boru ilə bağlayın və borunun digər ucunu sınaq şüşəsinə tökülmüş 5-6 ml distillə suyuna salın. Məhlulda qaz qabarcıqları yarandıqdan sonra bu məhlulu içərisində 4-5 ml kalsium hidroksid olan məhlulun üzərinə əlavə edin. Süzmə üsulunu tətbiq etməklə qarışığı süzgəc kağızından keçirin.