Turşular və əsaslar
6
•DÜŞÜN
•MÜZAKİRƏ ET
•PAYLAŞ
Əhəng suyundan karbon qazı keçirdikdə məhlul bulanır. Bu reaksiyadan karbon qazının təyini üçün istifadə olunur.
• Təcrübəni təsvir edin və bulantının alınmasını izah edin. Reaksiya tənliyini tərtib edin.
ZnO, Al2O3, Fe2O3, Cr2O3 və s. oksidlərin həm əsasi, həm də turşu xassəsi var. Bu oksidlər amfoter xassəli oksidlər adlanır. Onlar həm turşu, həm də qələvilər ilə reaksiyaya daxil olaraq duzlar əmələ gətirir.
ZnO + H2SO4 → ZnSO4 + H2O
ZnO + 2KOH → K2ZnO2 + H2O
Al2O3 + 6HCl → 2AlCl3 + 3H2O
Al2O3 + 6KOH → 2K3AlO3 + 3H2O
CO, N2O, NO turşular və əsaslarla reaksiyaya daxil olmur və neytral oksidlər adlanır.
Turşuların metallar ilə reaksiyası
Hansı metalların turşular ilə reaksiyasından duzlar əmələ gəlir?
Ləvazimat: 18 sınaq şüşəsi, süzgəc kağızları, çini kasalar, spirt lampası, xlorid turşusu, duru sulfat turşusu, natrium, kalsium, maqnezium, alüminium, sink, xrom, dəmir, mis, gümüş.
Təlimat:
Addım 1. 9 sınaq şüşəsinə 4-5 ml xlorid turşusu, 9 sınaq şüşəsinə isə 4-5 ml duru sulfat turşusu tökün.
Addım 2. Həm xlorid turşusu, həm də duru sulfat turşusu olan məhlullara natrium, kalsium, maqnezium, alüminium, sink, xrom, dəmir, mis və gümüş metallar əlavə edin. Sınaq şüşələrinin ağzına ehtiyatla yanar çöp yaxınlaşdırın.
Addım 3. Alınan duzları məhluldan təmiz şəkildə ayırın.

#### Müzakirə edin:
1. Hansı sınaq şüşələrində reaksiya baş verdi? Bu reaksiyaların baş verməsi hansı əlamətlə müşahidə olundu?
2. Reaksiyaların sürətlərini necə müqayisə etmək olar? Bu müqayisə nəticəsində metalların aktivliklərinin (fəallıqlarının) azalma sırası necə olar?
3. Hansı sınaq şüşələrində reaksiya baş vermədi? Reaksiyanın baş vermədiyini lakmus kağızı ilə necə müəyyən etmək olar?
4. Baş verən reaksiyaların tənliklərini necə təklif edərdiniz?