Kimyəvi reaksiyaların sürəti və ona təsir edən amillər
4
Addım 3.
Dəftərinizə
verilmiş şəkli
çəkin və
təcrübələrin
nəticələrinə
əsasən iki əyri
qurun.

#### Müzakirə edin:
1. Nə müşahidə etdiniz?
2. Hansı təcrübədə reaksiya daha sürətlə baş verdi?
3. Reaksiyaların hər biri neçə dəqiqə ərzində bitdi?
4. Reaksiya sürətini hansı vahidlə hesabladınız?
5. Reaksiyaların sürətləri nisbətini təxmini olaraq hesablayın.

Bərk maddəni xırdaladıqda onun səthinin sahəsi artır. Sahənin artmasını tilinin uzunluğu 3 sm olan kubu 27 kiçik kuba bölməklə hesablayaq.

En, uzunluq və hündürlük = 3 sm
Sahə = 32 × 6 = 54 sm2

En, uzunluq və hündürlük = 1 sm
Sahə = 12 × 6 × 27 = 162 sm2

Birinci kubun səthinin sahəsi 54 sm2-dır. Onu bərabər ölçülü 27 kuba böldükdə hər kubun səthinin sahəsi 6 sm2 , 27 kubun səthinin sahəsi isə 27 × 6 = 162 sm2 olur. Xırdalanma nəticəsində isə səthin sahəsi 162/54 = 3 dəfə artır.

Bərk maddənin səthinin sahəsi artdıqca eyni anda reaksiyaya daxil olan zərrəciklərin sayı artır və nəticədə reaksiyanın sürəti də artır. Maqneziumun xlorid turşusu ilə reaksiyası nümunəsində maqneziumu xırdaladıqda reaksiya sürətinin artmasını aşağıdakı kimi təsvir etmək olar:
Turşu zərrəcikləri metal parçasının
səthində olan atomlarla
reaksiyaya daxil olur.
Turşu zərrəcikləri eyni anda bir neçə hissəyə
ayrılmış metal parçalarının səthində olan
atomlarla reaksiyaya daxil olur.