Kimyəvi reaksiyaların sürəti və ona təsir edən amillər
4
Katalizatorun kimyəvi reaksiyanın sürətini artırması onun başlanğıc maddə ilə aralıq birləşmə əmələ gətirməsinə əsaslanır. Bu reaksiyadan alınan aralıq birləşmə digər başlanğıc maddə ilə reaksiyaya daxil olaraq reaksiya məhsulunu əmələ gətirir. Bu zaman katalizator da bərpa olunur. Məsələn, SO2 və O2 qazlarından SO3-ün alınması reaksiyasını sürətləndirmək üçün bu qarışığa katalizator olaraq NO qazı əlavə edilir. Nəticədə NO ilə O2 arasında sürətlə reaksiya baş verir.
Alınan NO2 ilə SO2 reaksiyaya daxil olaraq reaksiya məhsulu olan SO3-ü əmələ gətirir və NO (katalizator) bərpa olunur.
Alınan NO reaksiyanın sürətləndirilməsini davam etdirir.
Öyrəndiklərinizi tətbiq edin
Bir neçə mərhələdə gedən reaksiyada katalizatoru və reaksiya məhsulunu müəyyən edin.
I. Cl2(qaz) → 2Cl(qaz)
II. 2N2O(qaz) + 2Cl(qaz) → 2N2(qaz) + 2ClO(qaz)
III. 2ClO(qaz) → Cl2(qaz) + O2(qaz)
Öyrəndiklərinizi yoxlayın
1. Kimyəvi reaksiyalarda katalizatorun rolu nədən ibarətdir?
2. Hidrogen peroksidin parçalanma reaksiyasının sürətini necə artırmaq olar?
a. Temperaturu artırmaqla
b. MnO2 katalizatoru əlavə etməklə
c. Reaksiya mühitinə su əlavə etməklə
d. Reaksiya mühitinə H2O2 əlavə etməklə
e. Temperaturu azaltmaqla
3. Canlı orqanizmlərdə fermentlərin rolu nədən ibarətdir?
4. Sənayedə istifadə edilən hansı katalizatorları tanıyırsınız?