II hissə
4.5 Reaksiya sürətinin dəyişdirilməsi: reaksiyaya
daxil olan maddənin səthinin sahəsinin təsiri
Doğranmış toyuq və
bütov toyuq eyni
temperaturda və eyni
qabda qızardılır.
• Hansı halda toyuq daha tez qızardı? Səbəbini izah edin.
• Bu fərqi reaksiya sürəti ilə necə əlaqələndirə bilərsiniz?
Açar
sözlər
bərk maddənin səthinin
sahəsi, bərk maddənin
xırdalanması
Kimyəvi reaksiyanın sürətinə təsir edən amillərdən biri də reaksiyada iştirak edən bərk maddənin səthinin sahəsidir.
Bərk maddənin səthinin sahəsi
reaksiya sürətinə necə təsir edir?
Ləvazimat: elektron tərəzi, Erlenmeyer kolbası, saniyəölçən, təbaşir parçası (kalsium karbonat), xlorid turşusu, pambıq.
Elektron tərəzi Saniyəölçən
Təlimat:
Addım 1. Tərəzidə 10 q təbaşir parçaları çəkin. Erlenmeyer kolbasına 50 ml xlorid turşusu tökün və üzərinə öncədən çəkdiyiniz təbaşir parçalarını əlavə edib kolbanın ağzını pambıqla bağlayın. Kolbanı dərhal elektron tərəzinin üzərinə qoyub tərəzinin göstəricisini qeyd edin. Eyni anda saniyəölçəni işə salıb 6-7 dəqiqə ərzində tərəzidə baş vermiş kütlə dəyişikliyini hər 30 saniyədən bir qeyd edin.
Addım 2. Tərəzidə 10 q təbaşir parçaları çəkin. Bu parçaları xırdalamaqla daha kiçik parçalara ayırın. Təcrübəni daha kiçik təbaşir parçaları ilə də təkrar edin və baş vermiş kütlə dəyişikliklərini qeyd edin.