5
Oksidləşmə və reduksiya
prosesləri
1669-cu ildə alman kimyaçısı Yohan Bexer yanan maddələri “yanar torpaq” adlandırdı. “Yanar torpaq”dan yanmadan ayrılan maddəyə isə latın dilində “terra pinguis” deyildi. Bu sözdən də XVIII əsrin əvvəlində “flogiston” sözü yarandı.
Yanar maddələrin küldən və flogistondan ibarət olması fərz edildiyinə görə bu, “flogiston” fərziyyəsi adlandı.
Oksigen kəşf edildikdən sonra fransız alimi Antuan Lavuazye 1770-1790-cı illərdə bu fərziyyənin doğru olmadığını sübut etdi. O, qalay, qurğuşun və başqa metalların yanması zamanı kütlənin azalmadığını müşahidə etdikdə bu qərara gəlmişdi.
1. Oksigenin kəşfini maddə kütləsinin saxlanması qanunu ilə necə izah edərdiniz?
2. Kükürdün oksigendə yanmasına əsasən flogiston fərziyyəsinin doğru olmadığını necə izah etmək olar?
S + O2 → SO2
3. Nə üçün fosforun yanması zamanı dumanın əmələ gəlməsi flogiston fərziyyəsinin doğru olmadığına sübutdur? Fosfor kimi daha hansı elementi buna misal göstərmək olar?
Bölmədə öyrənəcəksiniz

- Yanma reaksiyaları oksigenin iştirakı ilə gedən ekzotermik reaksiyalardır
- Biri oksigen olmaqla iki elementdən ibarət əksər kimyəvi birləşmələr oksidlər adlanır
- Elektron alış-verişi ilə baş verən reaksiyalara oksidləşmə-reduksiya reaksiyaları deyilir
- Oksidləşmə-reduksiya reaksiyalarında elektronun verilməsi oksidləşmə, alınması reduksiya, elektron alan maddə oksidləşdirici, elektron verən maddə isə reduksiyaedici adlanır