Kimyəvi reaksiyaların sürəti və ona təsir edən amillər
4
4.6 Reaksiya sürətinin dəyişdirilməsi:
katalizatorun təsiri
Südü qatığa çevirmək
üçün ona az miqdarda
qatıq əlavə edib istidə
saxlayırlar.

- Südə əlavə edilən qatığın rolu nədən ibarət olur?
- Gündəlik həyatda buna bənzəyən daha hansı nümunələri göstərə bilərsiniz?

Kimyəvi reaksiyanın sürətinə reaksiyaya daxil olan maddənin qatılığının, temperaturun və bərk maddənin səthinin sahəsinin təsirini öyrəndiniz. Reaksiyaların sürətinin dəyişdirilməsinin başqa bir yolu da katalizatorun təsiridir.
Katalizatorlar kimyəvi reaksiyanın sürətini dəyişən, lakin özləri reaksiyada sərf olunmayan maddələrdir.
Müxtəlif maddələr katalizator kimi istifadə edilə bilər. Onlar, adətən, böyük səthə malik formalarda hazırlanır. Bir çox katalizatorlar reaksiyanın sürətini artırır, bəzi katalizatorlar isə reaksiya sürətini azaldır. Reaksiya sürətini azaldan katalizatorlara inhibitorlar deyilir.
Açar
sözlər
katalizator, inhibitor,
ferment
Katalizatorlar
Reaksiya sürətinə katalizator necə təsir edir?
Ləvazimat: 3 ədəd sınaq şüşəsi, hidrogen peroksid (H2O2), manqan(IV) oksid (MnO2), çiy qaraciyər parçası.
Təlimat:
Addım 1. Sınaq
şüşəsinə bir qədər
hidrogen peroksid
məhlulu tökün və
içərisinə közərmiş
çöp daxil edin.
Addım 2. Sınaq
şüşəsinə bir qədər
hidrogen peroksid
məhlulu, az miqdarda
MnO2 tökün və
içərisinə közərmiş çöp
daxil edin.