II hissə
Addım 3. Sınaq şüşəsinə bir qədər hidrogen peroksid tökün, üzərinə müəyyən qədər çiy qaraciyər parçası əlavə edin və içərisinə közərmiş çöp daxil edin. Hidrogen peroksidin parçalanması aşağıdakı kimi baş verir:
2H2O2 → 2H2 O + O2

#### Müzakirə edin:
1. Reaksiyalardan nə müşahidə etdiniz?
2. Hansı halda reaksiya daha sürətlə baş verdi? Bunu nəyə əsasən müşahidə etdiniz?
3. 2-ci sınaq şüşəsinə əlavə edilən MnO2 -nin və 3-cü sınaq şüşəsinə əlavə edilən çiy qaraciyər parçasının reaksiyada rolu nədən ibarət oldu?

Fermentlər
Hidrogen peroksidin parçalanması çox yavaş gedən bir prosesdir. Reaksiya mühitinə az miqdar MnO2 əlavə etdikdə reaksiya sürətlənir. MnO2 bu reaksiyada katalizator rolunu oynayır və reaksiyanın sürətini dəfələrlə artırır. Hidrogen peroksidin parçalanma reaksiyasının sürəti çiy qaraciyərin təsiri nəticəsində də artır. Qaraciyərin tərkibində olan bəzi maddələr burada katalizator rolunu oynayır. Belə katalizatorlara fermentlər deyilir və canlı orqanizmlərdə gedən reaksiyaların sürəti fermentlərin iştirakı ilə milyon dəfələrlə artır.
Fermentlər – bioloji katalizator rolunu oynayan zülal tərkibli maddələr hər canlıda olur. Bədənimizdə minlərlə müxtəlif ferment var. Məsələn, katalaza adlı ferment orqanizmə zərər vermədən hüceyrələrdə olan hidrogen peroksidin parçalanmasını sürətləndirir. Tüpürcəyin tərkibində olan amilaza adlı ferment isə qidada olan nişastanın parçalanmasını tezləşdirir. Fermentlər olmasaydı, canlı orqanizmdə reaksiyaların əksəriyyəti bədən temperaturunda çox yavaş baş verərdi.
Bildiyiniz kimi, sənayedə aparılan bir çox reaksiyalar yüksək temperaturda baş verir. Bu qədər istilik üçün isə böyük xərc tələb olunur. Katalizatorların iştirakı ilə belə reaksiyalar daha aşağı temperaturda və sürətlə baş verir. Beləliklə, katalizatorlar kimya sənayesi üçün iqtisadi səmərəliliyi artırır və lazım olan məhsulu qısa müddətdə əldə etməyə imkan verir.