Turşular və əsaslar
6
Duzlar adi şəraitdə bərk halda olan ion kristal qəfəsli maddələrdir. Onların suda həllolma qabiliyyəti müxtəlifdir. Aşağıdakı duzlar soyuq suda da yaxşı həll olur:
✓ bütün nitratlar;
✓ natrium, kalium və ammonium duzları;
✓ xloridlər (qurğuşun, gümüş və civənin xloridlərindən başqa);
✓ sulfatlar (kalsium, stronsium, barium, gümüş və qurğuşun sulfatlarından başqa).
Digər kation və anionlardan təşkil olunmuş normal duzlar isə suda, əsasən, həll olmur. Məsələn: Ca3(PO4)2, CaCO3, ZnS, Ag3PO4 və s.
Suda həll olan bəzi duzları kristallaşdırıb məhluldan ayırdıqda kristalların daxilində kationlar və ya anionlar ilə birləşən su molekulları qalır. Belə maddələrə kristalhidratlar deyilir. Kristalhidratların tərkibindəki su kristallaşma suyu adlanır.
CuSO4 ∙ 5H2O – mis(II) sulfat pentahidrat
FeSO4 ∙ 7H2O – dəmir(II) sulfat heptahidrat
Na2CO3 ∙ 10H2O – natrium karbonat dekahidrat
Na2SO4 ∙ 10H2O – natrium sulfat dekahidrat
Natrium xlorid, mis(II) karbonat, natrium nitrat kimi duzlar isə kristallaşdıqda, əsasən, kristalhidrat əmələ gətirmir.
Suda həll olan duzlar elektrolitlərdir. Suda həll etdikdə və ya əritdikdə onları dissosiasiya edərək ionlara ayrılır. Normal duzlar bir mərhələdə dissosiasiya edir.

KCl → K+ + Cl⁻
Ca(NO3)2 → Ca2+ + 2NO⁻3
K3 PO4 → 3K+ + PO43–
Na2SO4 → 2Na+ + SO42–
AlCl3 → Al3+ + 3Cl⁻
Al2 (SO4)3 → 2Al3+ + 3SO42-

Bu səbəbdən suda həll olan duzların məhlulları elektrik cərəyanını
yaxşı keçirir.
Kalium xloridin
elektrolitik dissosiasiyası
•DÜŞÜN
•MÜZAKİRƏ ET
•PAYLAŞ
Distillə suyunun elektrik cərəyanını keçirmədiyini bilirsiniz. Lakin canlılar elektrik enerjisi mənbəyi ilə su vasitəsilə təmasda olduqda elektrik zədələnməsi müşahidə olunur. Bunu necə izah edərdiniz? Suyun elektrik keçiriciliyi nəyin hesabına baş verir?