Kimyəvi reaksiyaların sürəti və ona təsir edən amillər
4
Başlanğıcda reaksiya daha sürətlə baş verir, zaman keçdikcə reaksiyanın sürəti azalır və 5-ci dəqiqədən sonra isə onun sürəti sıfıra bərabər olur, çünki reaksiya artıq başa çatır. Bunu aşağıdakı qrafiklə də ifadə etmək olar:
Reaksiyanı üç mərhələyə bölsək, başlanğıcda reaksiya daha sürətlə baş verdiyi üçün əyrinin bu hissəsi şaquli xəttə yaxın olur. Zaman keçdikdə sürət zəifləyir və əyrinin bu mərhələyə uyğun hissəsi maili vəziyyətdə olur. Müəyyən müddətdən sonra reaksiya bitdiyi üçün reaksiya məhsulu əmələ gəlmir və bu mərhələdə sürət 0-a bərabər olur, əyrinin bu hissəsi isə üfüqi vəziyyətdə olur.

Reaksiyada 5 dəqiqə müddətində 40 sm3 hidrogen əmələ gəldiyi üçün bu reaksiyanın orta sürətini aşağıdakı kimi hesablamaq olar:

Reaksiyanın orta sürəti =
alınan maddənin ümumi həcmi
sərf olunan ümumi zaman
=
40
5
= 8

sm3

dəq
Əmələ gələn qazın həcminə görə reaksiya sürətini necə hesablamaq olar?
Ləvazimat: kolba, şpris, saniyəölçən, qazaparan boru, sink parçaları, duru sulfat turşusu.
Təlimat:
Addım 1. Dəftərinizdə verilmiş cədvəli çəkin.

Zaman, dəq | 0 | 0,5 | 1 | 1,5 | 2 | 2,5 | 3 | 3,5 | 4 | 4,5 | 5 | 5,5 | 6
Hidrogenin həcmi, sm3 |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |

Addım 2. 8-ci səhifədəki şəkildə olduğu kimi qurğu qurulduqdan sonra sink parçalarını duru sulfat turşusu olan kolbaya əlavə edin və həmin anda saniyəölçəni işə salın.
Addım 3. Hər yarım dəqiqədən bir ayrılan hidrogenin həcmini cədvəldə qeyd edin.
Addım 4. Dəftərinizdə ayrılan hidrogenin həcminin zamandan asılılıq qrafikini qurun.