Kimyəvi reaksiyaların sürəti və ona təsir edən amillər
4
4.4 Reaksiya sürətinin dəyişdirilməsi:
temperaturun təsiri
Bəzi ərzaqlar
soyuducunun
dondurucu hissəsində
uzun müddət qaldığı
halda, isti havada çox
tez xarab olur.
• Ərzaqların istidə tez
xarab olmağını nə ilə
əlaqələndirmək olar?
• Ərzaqların soyuducuda
uzun müddət qalmasının
səbəbi nədir?
Reaksiya sürətinin temperaturdan asılı olduğunu gündəlik həyatımızda yemək bişirilən zaman müşahidə edirik. Aşağı temperaturda sobada yeməyin gec bişdiyinin, sobanın temperaturunu artırdıqda isə daha sürətlə bişməsinin şahidi olmusunuz.
Açar
sözlər
temperatur, kimyəvi
reaksiya sürətinə
temperaturun təsiri
Reaksiya sürətinə temperatur necə təsir edir?
Ləvazimat: Erlenmeyer kolbası, saniyəölçən, qızdırıcı, termometr, duru xlorid turşusu, natrium tiosulfat məhlulu.
Təlimat:
Addım 1. Ağ vərəqə X işarəsi çəkərək üzərinə Erlenmeyer kolbası qoyun və içərisinə natrium tiosulfat məhlulu tökün.
Addım 2. Dəftərinizə aşağıdakı cədvəli çəkin:

Temperatur, °C | 20 | 30 | 40 | 50 | 60
X işarəsi tam yox olana kimi sərf olunan zaman, san |  |  |  |  |

Addım 3. 20°C-də götürülmüş natrium tiosulfat məhluluna xlorid turşusu əlavə edin və dərhal saniyəölçəni işə salın.
Addım 4. Reaksiya zamanı alınan kükürd qabın dibinə çökdükcə çəkdiyiniz X işarəsi tədricən yox olur. X işarəsi tam yox olduqda saniyəölçəni dayandırın və nəticəni cədvələ qeyd edin.
natrium tiosulfat + xlorid turşusu → natrium xlorid + su + kükürd + kükürd dioksid
Addım 5. Bu reaksiyanı eyni həcmli natrium tiosulfat məhlulunu qızdırmaqla 30, 40, 50 və 60°C temperaturlarda eyni həcmli və qatılıqlı xlorid turşusu ilə təkrarlayın. Nəticələri cədvəldə qeyd edin.