II hissə
Reaksiyaya daxil olan maddənin qatılığının reaksiyanın sürətinə təsirini təcrübi olaraq araşdıraq. Eyni kütlədə götürülmüş maqneziumun eyni həcmli və müxtəlif qatılıqlı xlorid turşusu ilə reaksiyaları aparılmış və alınmış nəticələr qrafikdə göstərilmişdir.
Təcrübələrin nəticələrinə əsasən deyə bilərik ki:

- II təcrübənin əyrisi I təcrübəyə görə daha şaquli vəziyyətdədir, yəni II reaksiya I reaksiyadan daha sürətlidir;
- II təcrübə 60 saniyə, I təcrübə isə 120 saniyə ərzində başa çatır;

- hər bir reaksiyadan 60 sm3 hidrogen qazı əmələ gəlir;

- II reaksiyanın orta sürəti
  60
  60
  = 1

  sm3

  san
  , I reaksiyanın orta sürəti isə
  60
  120
  = 0,5

  sm3

  san
  -dir.

Turşunun qatılığının reaksiya sürətinə təsirini necə müşahidə etmək olar?
Ləvazimat: elektron tərəzi, Erlenmeyer kolbası, saniyəölçən, kalsium karbonat (CaCO3), duru və qatı xlorid turşusu, pambıq.

Təlimat:
Addım 1. Tərəzidə 5 q kalsium karbonat çəkin. Erlenmeyer kolbasına 50 ml duru xlorid turşusu tökün və üzərinə çəkdiyiniz kalsium karbonatı əlavə edib kolbanın ağzını pambıqla bağlayın.
Erlenmeyer kolbasını dərhal elektron tərəziyə qoyub tərəzinin göstəricisini qeyd edin. Eyni anda saniyəölçəni işə salıb 2 dəqiqə ərzində tərəzidə baş vermiş kütlə dəyişikliyini hər 20 saniyədən bir qeyd edin.
Addım 2. Eyni təcrübəni qatılığı 2 dəfə çox olan xlorid turşusu ilə də həyata keçirin və baş vermiş kütlə dəyişikliklərini qeyd edin. Bu zaman götürülmüş kalsium karbonatın kütləsi və xlorid turşusunun həcminin əvvəlki təcrübə ilə eyni olmasına xüsusi diqqət edin.