Seleksiya sahəsində aparılan işlər zamanı metodiki seçmənin fərdi və kütləvi seçmə formalarından istifadə olunur. Kütləvi seçmə çarpaz tozlanan bitkilərdə tətbiq edilir və heteroziqot genotipli fərdlər alınır. Fərdi seçmə heyvanlarda və öz-özünə tozlanan bitkilərdə tətbiq edilir. Alınan fərdlərdə homoziqot genotipli fərdlərin sayı artır. Arzu olunan əlamətə malik olanlar seçilir, digərləri isə çıxdaş edilir. Bu yolla saf xətlər alınır. Heyvandarlıqda saf xətlər almaq üçün yaxın qohum çarpazlaşdırmasından (valideynlə balalar və ya eyni valideynin balaları) istifadə olunur. Saf xətlərarası çarpazlaşdırma yüksək məhsuldar və mühit amillərinə qarşı dözümlü fərdlərin alınması ilə nəticələnir. Belə hibridlərdə göstərilən əlamətlər nəsildən-nəslə keçdikcə zəifləyir.

Fərdi seçmə nəticəsində alınan orqanizmlərdə mutasiyalarm toplanma ehtimalı azalır. Səbəbini izah edin.

Qohum olmayan çarpazlaşdırma yüksək məhsuldarlıqlı fərdlər (heterozis) əldə etmək üçün saf xətlər arasında aparılır. Bu, növdaxili, növlərarası və cinslərarası çarpazlaşdırmadır.

Kalmık-Cersey - qaramal, Berkşir-Askaniya - donuz, Askaniya rambulyesi - merinos qoyun cinsləri növdaxili çarpazlaşdırma nəticəsində alınan cinslərə misaldır. Burada növdaxili saf xətlər alınmış və xətlərarası hibridləşdirmə aparılmışdır.

Müxtəlif növlərin və cinslərin arasında aparılan çarpazlaşdırma uzaq hibridləşdirmə adlanır. Heyvanlarda uzaq hibridləşdirmə zamanı heterozis effektinə malik, əsasən, dölsüz formalar alınır. Bitkilərdə də yüksək dərəcədə məhsuldar, mühit amillərinə dözümlü formalar dölsüz olur. Lakin bitkilərdə xromosom dəstlərini iki, üç, dörd və s. dəfə artırmaqla dölsüzlüyü aradan qaldırmaq mümkündür. Bu üsul Georgi Dmitriyeviç Karpeçenko tərəfindən (1924-cü ildə) tətbiq edilmişdir. Karpeçenko turp və kələm bitkilərinin hibridləşdirilməsi zamanı xromosom dəstlərini iki dəfə artırmaqla dölsüzlüyü aradan qaldırmışdır.