Süni seçmənin müxtəlif formaları vardır.

Süni seçmənin kortəbii formasında qarşıya yeni formaların yaradılması məqsədi qoyulmur. Canlıların təsərrüfat baxımından ən yaxşıları seçilib saxlanılır. Bu isə yeni cins və sortların yaranması üçün zəmin yaradır.

Metodiki seçmədə isə seleksiyaçı əvvəlcədən hansı istiqamətdə seçmə aparacağını qarşısına məqsəd qoyur. Bu yolla qaramalda ətlik, südlük, toyuqlarda ətlik, yumurtalıq, qoyunlarda ətlik, yunluq və s. istiqamətdə seçmə aparılmışdır. Metodiki seçmə yolu ilə bitkiçilikdə də çoxlu sortlar alınmışdır.

Bitki və heyvanlar arasında insanları maraqlandıran, nəzərəçarpan mutasiyalara malik fərdlər seçilir və onlardan yeni nəsil alınır. Taksa it cinsi, qısaayaqlı qoyun cinsləri, bütövyarpaqlı çiyələk sortunun da bu üsulla əldə edilməsi sizə məlumdur.

Cins və sort almağın digər yolu isə çarpazlaşdırmadır.

Rusiyada Orlov löhrəm at cinsi alınarkən ərəb minik atının erkəyi (ayğır) Danimarka yük at cinsinin dişisi (madyan) ilə cütləşdirilmişdir. Alınan hibridlərin erkəkləri Hollandiya löhrəm at cinsinin dişiləri ilə cütləşdirilmiş və müəyyən istiqamətdə seçmə aparılaraq nəticə əldə edilmişdir. Süni seçmə nəticəsində alınan fərdlər bəzən o qədər fərqlənirlər ki, səhvən onları ayrı-ayrı növ kimi qəbul edilir. Seleksiya nəticəsində alınan cins və sortlar növdən kiçik kateqoriyalardır.

Azərbaycan seleksiyaçılarının nailiyyətləri
№ | Alim | Bitki və heyvanlar | Alınan bitki və sortlar
1 | İ.D.Mustafayev | buğda | “Kürgənə”, “Bol buğda”, “Bol arpa”
2 | Ə.M.Quliyev | arğıdalı, yonca, pambıq | Azərbaycan-3”, “Asxi-1”, “Qələbə-3”, “Ağdaş-3”
3 | C.Ə.Əliyev | buğda | “QaraqıIçıq-2”, “Vüqar-80”, “Əlincə-84”, “Bərəkətli-95”, “Azəri”, “Əkinçi-84”, “Tərtər”
4 | A.ƏAğabəyli | camış | “Qafqaz camış cinsi”
5 | F.Ə.Məlikov, M.H.Sadıxov, V.Q.Smaraqdov | qoyun | “Azərbaycan dağ merinosu”
6 | R.A.Hüseynov, A.Mustafazadə | ipəkqurdu | “Azərbaycan”, “Şəki-1”, “Şəki-2”, “Azad”, “Gəncə”, “Atlas”