### 2. Düzləndirici sxemə nəzarət

İşin məqsədi: Bu modulu bitirdikdən sonra tələbə:

1. Düzləndirici sxemin sənaye sektorlarında necə tətbiq edilməsini izah edəcək;
2. Mühərrikin idarəedici sxemini hazırlayacaq.

Təcrübə materialları:

1 | Elektron cihazlar;
2 | Elektrik naqili.

Avadanlıqlar və alətlər:

1 | Eksperimental qurğu;
2 | Enerji təchizatı.

Mövzu ilə əlaqəli biliklər

1. Düzləndiricinin iş prinsipi

(1) | Yarımdalğalı düzləndirici sxem. Bir çox elektron sxemlərin işləməsi üçün sabit cərəyanlı (SC) enerji mənbələrinin olması tələb olunur. Dəyişən cərəyan (DC) gərginliyi asanlıqla artırılıb-azaldıla bildiyindən, enerji istehsal edən qurğular elektrik enerjisini SC ilə deyil, DC ilə ötürürlər. Buna görə, DC xəttinin gərginliyini SC-yə çevirmək lazımdır. Tək dioddan ibarət düzləndiricinin ən sadə forması şəkildə göstərilmişdir. Yarımdalğalı düzləndirici sxem.

(Şəkil 1) Yarımdalğalı düzləndirici sxem

Diodun əsas xüsusiyyətləri cərəyanların yalnız bir istiqamətə axmasına imkan yaratmasıdır. Buna görə də, şəkil 1(a)-da göstərildiyi kimi yük rezistorunda giriş gərginliyinin yalnız müsbət yarım dalğaları görünür. Şəkil 1(b)-də mənfi yarım dalğa üzərində diodun itələnməsinə görə giriş siqnalının mənfi yarım dalğası üzərindəki yükdə heç bir çıxış görünmür.

(2) | Tam dalğa düzləndirmə. Şəkildə mərkəzi nöqtədən ayrılan tam dalğa düzləndirmə dövrəsi əks etdirilir. Bu dövrə transformator dolağının mərkəzi nöqtədən ayrılmasında müəyyən edilən ümumi naqillə birgə yerləşdirilən səmərəli iki yarım dalğa düzləndiricidir.