Yaxanın yuxarı və bortun ətək hissəsi tabaşir xətti üzrə çevrilən tikişlə birləşdirilir. Bortun ətək və yaxanın uclarındakı tikişləri də açılıb ütülənir və onlar üz tərəfə çevrilib düzəldilir. Bu ucların kənarı köklənməklə, eyni zamanda bort kənarları xüsusi maşında, yaxud əldə çəpinə tikişlə qeyd edilmiş xətlə və ya kromkanın içəri kəsiyinin yaxınlığında qatlanıb köklənir. Bundan sonrakı əməliyyatlar bortaltı ayrı biçilən geyimlərdə olduğu kimidir. Bortun kənarına lazımı forma verilməsi, onların hamar və düz alınması üçün nəmlənib-isidilmə əməliyyatı aparılır. Geyimin kənarları hissə-hissə preslənir. Yaxa qabaq hissə tərəfdən, bort isə bortaltı tərəfdən yuxarı ilgəkdən başlayıb geyimin ətəyinə qədər ütülənir (preslənir). Bortun bəzək baxyası, yaxalığı əsas parçadan olan geyimə yaxalıq birləşdirildikdən sonra, eyni zamanda bortun, yaxanın və yaxalığın kənarı boyu salınır. Xəz yaxalıqlı geyimlərdə isə yaxalıq geyimə tikilməzdən əvvəl baxya salınmalıdır.

• Bort kəsiyinin haşiyələməklə işlənilməsi bortun çevrilən tikişlə işlənilməsindən əsaslı surətdə fərqlənir. Belə ki, bortaltı ilə qabaq hissə tərs üzləri içəri olmaqla 4-5 mm enində tikişlə 297 sinifli maşında tikilir (Şəkil 3.48, d, tikiş - 1). Bort xüsusi tərtibatı olan maşında parça lentlə və ya ensiz kapron parça ilə haşiyələnir (Şəkil 3.48, d, tikiş - 2). Geyimin bortu ətəkdə qatlanma payı ilə çevrilən tikişlə işlənilir. Sonra üz tərəfə çevrilir və bortaltının içəri kəsiyi ətəkdəki qatlanma payına baxyalanır.

Bəzi modellərdə eyni zamanda bortlarla bərabər (əvvəlcədən müvafiq üsulla boyun yerinə birləşdirilmiş yaxalığın) boyun yeri də haşiyələnir.

Bortun işlənilməsi çoxəmək tələb etdiyindən prosesin təkmilləşdirilməsi üçün müəyyən yollar axtarılır.

Geyimin konstruksiyasını təkmilləşdirməklə, konstruksiyasının da texnologiyalı olmasına çalışmaq lazımdır. Biçimin dəqiq və hissələrin bütöv biçilməsi (alt yaxalığın calaqsız və ya üst yaxalıqla birlikdə) və s. yeniliklər qovşaqların işlənilməsinə sərf edilən əməyi xeyli azaldır. Bunun üçün:

- bortun işlənilməsinin mexanikləşdirilməsi, kəsik bortaltı ilə bortun çevrilən tikişlə işlənilməsində xüsusi tərtibatın tətbiqi, tikişin kəsiyinin proses zamanı pillələrlə kəsilməsini (“təmiz kənar” üsulu ilə işlədikdə) təmin edən, bortun kənarında çevrilən kökləmə zamanı kantı düzəldən xüsusi tərtibatın işlənilməsi, bortu çevrilən tikişlə işlədikdə, eyni zamanda kromkanın qoyulmasını, tikişin kəsiyini kəsən yarımavtomatdan istifadəni təmin etmək;
- bortun çevrilən tikişlə işlənilməsinin əvəzinə rulondan gələn materiallarla haşiyələyən maşının tətbiq edilməsi;
- bortun və ətəyin işlənilməsində, kənarın və kəsiklərin bəndlənməsində yapışqanlı materialdan maksimum istifadə edilməsi;
- qabaq hissəni birbaşa stabilləşdirmək üçün araqatı materiallarının yapışdırılmasını qismən və ya bütün dəyişməklə qabaq hissənin tərs üzünə və əsas materialın hissələrinə xüsusi qurğu vasitəsi ilə stabilləşdirici xətlərlə (qabaq hissədə arğac sapı istiqamətində) pastanın (pasta materiala hoparaq möhkəm konstruksiya təşkil edir) çəkilməsinin təşkil edilməsi.

• İçəridən düymələnən bortların işlənilməsi

İçəridən düymələnən geyimlərdə qabaq hissə ilə bortun araqatı materialı birləşdirildikdən sonra qabaq hissəni yoxlayıb kəsdikdə kişi geyimlərinin qabaq hissəsinin sol tərəfində, qadın geyimlərinin qabaq hissəsinin sağ tərəfində çərtməklə düymələnmə yeri qeyd edilir və sonra kromka qoyulur. Qabaq hissənin düymələnmə yerinə əriş sapı boyu biçilmiş astar, yaxud əsas parçadan köbə qoyulub 3-4 mm enində çevrilən tikişlə işlənilir. Bununla eyni zamanda kromka da qoymaq olar. Sonra tikiş payı açılır və ya səliqəyə salınır, astar içəri tərəfə qatlanır və qatlanma xəttində qabaq hissədən 2-3 mm kant almaqla tikilir (ipək parçalardan olan geyimlərdə çevrilən tikişin eni 5-7 mm olur). Tikişin eni modelə uyğun salınır (Şəkil 3.49).

Modeldə “təmiz kənar” nəzərdə tutulmuşdursa, bortun kənarı yapışqan sap və ya plyonka yapışdırmaqla, yaxud xüsusi maşınla, ya da əl ilə görünməyən basdırma tikişi ilə bortun araqatı materialına bəndlənir.