Əgər ara materialı yapışqanlı və toxunmayan parçadan olarsa, o, bortaltının, eləcə də modeldən asılı olaraq qabaq hissənin tərs üzünə pres vasitəsilə yapışdırılır (Şəkil 2.1, e).

Ara materialı pambıq parçadan (bez, kolenkor, madapolam) olduqda isə bortaltının tərs üzünə qoyulur və çiyin və içəri kəsiyi bortaltı ilə birlikdə ilməklənir. Bortaltısı bütöv biçilmiş geyimlərdə ara materialı əvvəlcədən bortaltına birləşdirilir, bort xəttinə bərabərləşdirilir və onun bort kəsiyindən 2 mm aralı tikilir.

Yuxarıya qədər düymələnən geyimlərdə bortu bortaltı ilə 3-31 markalı tərtibatı olan ikiiynəli maşında işlədikdə 56-58 mm enindəki bortaltı parça yönəldici kasetə dolanır. Tərtibat bortaltının içəri və xarici kəsiyinin 7 mm enində içəri qatlanmasını təmin edir. Sonra qabaq hissə üzü yuxarı olmaqla elə qoyulur ki, onun bortu tikişin eninə bərabər olsun. Bortaltı qabaq hissəyə calanır və içəri kəsiyi qatlanaraq bəndlənir. Tikiş qatlanan kənardan 1-1,5 mm aralı salınır.

Ətəyə qədər düymələnən geyimlərdə bortun ətək hissəsini və bortaltının çıxıntısını çevrilən tikişlə işlədikdə tikiş payı qabaq hissənin üzərinə qatlanır. Sonra tikiş payı bortaltına tərəf yönəldilməklə qabaq hissə bortaltının xarici kənarına yatırdılır. Bortaltı ilə bort kəsiyi qatlanaraq qabaq hissənin üzərinə 3-30 markalı tərtibatla tikilir (Şəkil 2.1, c).

Bəzi modellərdə bortaltı ilə birlikdə köbə qoyularaq haşiyələnməklə işlənilir. Bu halda bort ilə bortaltı tərs üzləri içəri olmaqla boyun yeri, bort və ətək bərabərləşdirilir. Sonra tərtibatın köməyi ilə universal maşında köbə ilə haşiyələnir.

• | Ətəyə qədər düymələnməyən geyimlərdə düymələnmə yerinin işlənməsi

Belə düymələnmə geyimin modelindən asılı olaraq müxtəlif qaydada: birköbəli çevrilən tikişlə, baxyalı planka ilə və “zəncirbənd” lenti ilə icra edilir.

Ətəyə qədər düymələnməyən geyimlərə əsasən don, bəzən də qadın və kişi üst köynəyi aid edilir. Onlar tikişdə, qasmada, qarsaqda və ya bütün hissənin kəsiyində işlənir.

Şəkil 2.2 Tikişdə düymələmə yerinin işlənilməsi:
a - düymələmə yerində işləmək üçün əlavə payı olmayan; b — əlavə əməliyyat
aparmadan düymələmə yerinin işlənilməsi; c, ç - zəncirbəndlə işləmə

Tikişdə yerləşdirilən düymələmə yeri (Şəkil 2.2) üçün payın eni konstruksiyaya, parçanın xüsusiyyətinə əsasən müəyyənləşdirilir, lakin o, tikiş payının enindən az olmamalıdır. Düymələmə yeri payının kəsiyini əlavə işlənilmədən də, yəni, onun kəsiyini yalnız ilməkləməklə də kifayətlənmək olar (Şəkil 2.2, a, b). Bu kəsiyi açıq və ya qapalı qatlama tikişi ilə, yaxud da zəncirbəndə kəsiyi qatlayaraq baxyalamaqla işləmək olar (Şəkil 2.2, c).

Boyun yerində yerləşdirilən düymələmə yeri boyun yeri kəsiyi işlənildikdə icra edilir (Şəkil 2.2, b, ç).

Düymələmə yerinin bütöv hissədə yerləşdirilməsi nəzərdə tutulduqda, əvvəlcə düymələmə yeri kəsilir və əlavə köbə, planka və ya kəsiyi ensiz parça ilə haşiyələməklə işlənilir. Kəsik bir köbə ilə də işlənilə bilər. Düymələmə yerinin aşağı ucu müəyyən bucaq altında bəndlənir (bax: Şəkil 2.3, a).