TƏLİM NƏTİCƏSİ 1

- obyektin müxtəlif görünüş nöqtələrindən nümayiş zamanı metodiki üsullardan istifadə məqsədilə ekskursiyaçıların hərəkət etmək imkanının olması;
- ekskursiya bələdçisinin bacarığı və təcrübəsi;
- obyektə baxış üçün, ekskursiyaçıların hazırlıq dərəcəsi.

Obyektlərin xarakteri və yarım mövzunun məzmununun işıqlandırılmasından aslı olaraq danışıq formaları müxtəlif ola bilər.Bunlar ekskursiya arayışı,obyektin təsviri,şərh etmə,izahat vermə,sitat gətirmək kimi formalardır.

• Ekskursiya arayışı o deməkdir ki,metodikaya əsasən turistlər avtobusdan düşmür,ekskursiya rəhbəri obyekti avtobusun pəncərəsindən göstərir və əlavə obyektlər haqqında əsas məlumat verir. Ekskursiya arayışında obyektlərin ölçüsü,müəllifi,tikildiyi tarix və s. Barədə məlumat verilir. Ekskursiya arayışı formasına görə yol məlumatına bənzəyir.

• Obyektin təsviri (səciyyəsi) bu zaman obyektin xarakteristikası, faktiki material və onunla bağlı olan əsas hadisələr yığcam formada, bir az ətraflı şəkildə turistlərə çatdırır. Avtobus obyektin yanında dayanır və turistlər pəncərədən obyekti seyr edir. Obyektin şərhinə 2-3 dəqiqə sərf olunur.

• Ekskursiyanı şərh etmə bəzi ekskursiyalarda istifadə olunur və bu zaman baş veren hadisə barədə məlumat verilir.

• İzahat vermə zamanı obyekt haqqında daha geniş məlumat verilir. Obyekt bağlı olan hadisələr nəinki turistlərə çatdırılır, hətta izahatlar verilir. Bu üsuldan əsasən şəhərsalma, memarlıq, istehsalat və təbiətşünaslıq ekskursiyalarında istifadə olunur.

• Ekskursiya zamanı sitat gətirmək üçün bədii ədəbiyyata müraciət olunur və müxtəlif misallar gətirilir. Bu sitat və misallar yerində deyilməli, tarixi hadisələri xəyalən təsvir etməyə kömək etməlidir.

• Ekskursiyada hərəkət bu ilk növbədə bir obyektdən digərinə piyada, avtobus, teploxodla hərəkət etmək deməkdir. Ekskursiya zamanı obyektə yaxınlaşmaq, nəzərdən keçirmək, obyekt ətrafında gəzib oxumaq, yəni hərəkət etməkdir.

Məsələn, qala divarlarını diqqətlə nəzərdən keçirmək üçün turistlər hərəkət edir.
Hərəkətin ikinci üsullarından, ekskursiyada memarlıq abidələrinə, şəhər magistrallarına,meydan və təbiət yerlərinə baxış zamanı bir metodiki üsul kimi, turist qrupuna imkan verir ki, obyektin xarakterik tərəflərini üzə çıxartsın.