- Ekskursiya - tamaşa, konkret bədii ədəbiyyat əsərləri əsasında hazırlanmış ekskursiyanın ədəbibədii aparılma formasıdır. Ekskursiya müxtəlif ekskursiyaçı qruplar üçün tədris işinin aşağıdakı formaları kimi də baxıla bilər:
- Ekskursiya - konsultasiya (məsləhət), ekskursiya iştirakçılarm suallarına əyani cavablar verən, ixtisasartırılması növlərindən biridir;
- Ekskursiya - nümayiş, ekskursiyaçıların təbiət hadisələri, istehsalat prosesləri və s. ilə yaxından tanış olmasının ən yaxşı formasıdır;
- Ekskursiya - dərs, bu və ya digər tədris müəssisəsinin tədris proqramına uyğun olan biliyin çatdırılması formasıdır;
- Tədris ekskursiyası (ixtisaslaşmış auditoriya üçün) ekskursiya işçilərinin ixtisasının və təhsilinin artırılması formasıdır;
- Sınaq ekskursiyası, ekskursiyaların hazırlanması və keçirilməsi üzrə fərdi işin həlledici mərhələsi, hazırlıq keçən tələbə və ya işləyən ekskursiya bələdçilərin hazırladıqları yeni ekskursiya mövzularının marşrutda yoxlanılma formasıdır;
- Nümunə ekskursiyanın məqsədi, konkret obyektdə bu və ya digər metodiki üsulun köməyi ilə müəyyən yarım mövzunun açılması nümunəsini göstərməkdən və s. ibarət olan tədris ekskursiya formasıdır;
- Reklam məqsədli ekskursiya. Ekskursiyaların dəqiq olaraq müəyyən qruplara bölünməsi, təcrübədə şərti xarakter daşısa da, ekskursiya təşkilatlarının fəaliyyəti üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir. Ekskursiyaların düzgün klassifikasiyası, ekskursiya bələdçisinin müştərilərlə apardığı işin yaxşı təşkili üçün şərait yaradır, ixtisaslaşmanı asanlaşdırır və metodiki bölmələrin fəaliyyəti üçün zəmin yaradır. Yeni ekskursiya mövzularının hazırlanması zamanı müxtəlif bilik sahələrinin nailiyyətlərindən istifadə olunur.
Turların və marşurutların təsnifatı
Müasir beynəlxalq turizm xidmətləri bazarında çoxsaylı tur və turist marşrutları mövcuddur. Bunlar çox rəngarəngdir və müxtəlif istehlakçı qruplarına ünvanlanır. Tur və transturlarm bir neçə təsnifat növləri vardır və hər bir növ müəyyən təsnifat xüsusiyyəti ilə (günlərin sayı, nəqliyyat növü, tərkibi və s.) seçilir.