4.3.5. Aqrotexnikasına görə qruplaşdırma

Tərəvəz bitkilərinin aqrotexnikasını asanlaşdırmaq üçün onlar aqrotexniki xüsusiyyətlərinə görə aşağıdakı qruplara ayılır:

- Kələmin bütün növləri;
- Soğanaqlılar - baş soğan, sarımsaq, kəvər, salat soğan;
- Köküyumrular - kartof, batat, yeralması;
- Kökümeyvəlilər - kök, rus turpu, salğam, cəfəri, kərəviz, havuc;
- Meyvəli tərəvəz bitkiləri - pomidor, bibər, badımcan, fizalis, xiyar, bostan bitkiləri, paxlalılar, qarğıdalı.
- Birillik səbzə tərəvəz bitkiləri - yarpaq xardal, yarpaq kələm, kervel, mərzə, reyhan, keşniş, şüyüd, səbzə soğan, qırmızı turp, kahı, acıtərə, ispanaq daxildir.
- Çoxillik səbzə tərəvəz bitkiləri - əvəlik, quzuqulağı, nam, tərxun, ənginar, xardal, razyana, qulancar, zirə, batım - soğan və başqaları;
- Göbələklər - şampinyon, ağ göbələklər və başqaları.

Açıq və soyuqdan qorunan sahələrdə tərəvəz bitkilərinin aqrotexnikası bu qruplar üzrə öyrənilir və əkilib becərilir.

4.4. Meyvə tipləri və meyvənin quruluşu

Normal inkişaf etmiş dişi çiçəyin yumurtalıq hüceyrəsi mayalanaraq (bəzən isə bakirə halında mayalanmadan) meyvə əmələ gətirir. Əmələgəlmə xarakterinə və quruluşuna görə aşağıdakı tipdə meyvələr mövcuddur (Cədvəl 4.1).

Həqiqi meyvə dişiciyin yumurtalığından əmələ gələn meyvədir. Çəyirdəkli meyvə bitkilərinin meyvəsi həqiqi meyvədir.

Yalançı meyvə dişicik yumurtalığı və tozcuqla yanaşı meyvənin əmələ gəlməsində çiçəyin digər hissələri (çiçək yatağı, kasa yarpağı, kasacıq) də iştirak edir. Tumlu meyvə bitkilərinin meyvələri yalançı meyvədir.

Quru meyvə - meyvə yanlığı bərkdir. Meyvənin yeyilən hissəsi toxumun ləpəsidir. Qərzəkli meyvə bitkilərinin meyvələri quru meyvədir.

Giləmeyvə - toxumları birbaşa şirəli lət içərisində yerləşən meyvəyə deyilir. Üzüm, çiyələk, moruq, fırəng üzümü, qarağat, xirnik, nar, feyxoa, narıngi, portağal, sitron və d. giləmeyvəli bitkilərdir.

Meyvənin tipi | Meyvə-giləmeyvə bitkiləri
Həqiqi | gilas, albalı, gavalı, şaftalı, ərik, iydə, çaytikanı, innab, zeytun
Yalançı | alma, armud, heyva, əzgil, üvəz, yemişan
Quru | qoz, fındıq, şabalıd, pekan, püstə, badam
Giləmeyvə | üzüm, çiyələk, moruq, böyürtkən, fırəng üzümü, qarağat, xirnik, nar, feyxoa, limon, narıngi, portağal, sitron
Yığım | çiyələk, moruq, böyürtkən
Hamaş | incir, tut
Partenokarp (bakirə) | naringi, portağal, xirnik, üzüm, incir, tut, armud bitkilərinin bəzi sortları
Apomiksis | xirnik, naringi, moruq

Cədvəl 4.1. Meyvə-giləmeyvə bitkilərində meyvələrin tipləri