Bol və keyfiyyətli çilik materialı almaq üçün çiliklik ana bağda olan meyvə ağacları güclü budanır. Budama nəticəsində yatmış tumurcuqlar oyanır, çoxlu cavan zoğ əmələ gəlir. Qısaboylu zoğlar üzərində tumurcuqlar sıx və keyfiyyətsiz olduğundan habelə nazik, çətirin kölgə tərəfində yerləşən zoğlar üzərindəki tumurcuqlar tam inkişaf etmədiyindən alınmış çilik materialı calaq vurmaq üçün yaramır.

Calaq vurmaq üçün çilik materialı vegetasiya dövründə boyu 35-45 santimetrdən yuxarı, diametri 6-10 millimetr, üzərində vegetativ tumurcuqlar olan sağlam zoğlardan tədarük edilir. Calaq vurmaq üçün çilik materialı ağacın çətirinin cənubunda işıq və günəşlə tam təmin olunan tərəfində yerləşən zoğlardan tədarük edilir. Bic zoğlardan çilik materialı kimi istifadə etmək məsləhət deyil.

Şəkil 5.23. Calaq üçün çiliklərin saxlanması

Çilik materialı üçün zoğun tədarük edilməsi calağın vurulma vaxtından asılıdır. Yazda göz, çilik və qış calağı üçün zoğlar payızda yarpaqlar töküldükdən sonra, şaxtalar başlananadək tədarük edilməlidir. Payızda tədarük edilmiş zoğlar 50-100 ədəd olmaqla dəstələrə bağlanılır. Hər dəstənin üzərində sortun adı, miqdarı, tədarük edildiyi yer, vaxtı və s. yazılmış etiket asılır. Yay göz calağı və qələm calağı üçün çiliklər ana bitkidə şirə hərəkəti başlayana qədər çətirin, birillik budaqlardan tədarük olunur.

Ağac və kol tipli meyvə bitkilərindən tədarük olunmuş çiliklər birillik hissələrin aşağı 2-3 buğumarası, kol bitkilərində isə son 2-3 buğumarası hissələrindən kəsilib atılır. Birinci halda bunlar üzərindəki tumurcuqların əksəriyyəti yatmış olduğuna görə, ikinci halda isə çox faraş olduğuna görə aparılır. Bu zaman çiliyi əsasından düzünə uc tərəfində isə son tumurcuğun arxasından çəpinə kəsirlər. Hazırlanmış çiliklər 50-100 ədəd olmaqla dəstələnib bağlanır (Şəkil 5.23). Üzərinə cinsin, sortun adı yazılmış taxta etiket vurulur. Qabaqcadan qazılıb hazırlanmış xəndəklərdə yada zirzəmilərdə, 50-60 faiz rütubətdə və 2 selsi dərəcə temperaturda çay qumu, nəm ağac kəpəyində saxlanılır.

5.2.5. Calaq üçün çilik kəsimi qaydaları

Qələm calağı vurmaq üçün calaqüstü çilikdə 7 ədəd tumurcuq saxlanılır. Sonuncu tumurcuğun arxa tərəfindən çilik çəp kəsilir. Calaqüstü çilikdə və calaqaltıda calaq üsulundan asılı olaraq əsasən üç tipdə kəsim aparılır.

- Çəp kəsim;
- Çiyinli kəsim;
- Paz şəkilli kəsim.

Şəkil 5.24. Çilik kəsimi zamanı bıçağın tutulması